Το ειρηνευτικό σχέδιο του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) για τον πόλεμο στο Ιράν αντιμετωπίζει αντιδράσεις από έναν βασικό κλάδο της οικονομίας: τη βιομηχανία πετρελαίου.
Στελέχη πετρελαϊκών εταιρειών επικοινωνούν με τον Λευκό Οίκο, τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς για να διαμαρτυρηθούν σχετικά με το ενδεχόμενο να επιτραπεί στο Ιράν να επιβάλει διόδια στο στρατηγικής σημασίας Στενό του Ορμούζ, ως όρο των ειρηνευτικών συνομιλιών, σύμφωνα με σύμβουλο του κλάδου που μίλησε ανώνυμα στο Politico.
«Φυσικά και ναι», είπε το άτομο αυτό όταν ρωτήθηκε αν τα στελέχη επικοινωνούν με τον Λευκό Οίκο για να εκφράσουν αντιρρήσεις σχετικά με τα διόδια στο Ορμούζ.
«Η απάντηση που δίνουν οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι στους εκπροσώπους της βιομηχανίας είναι περισσότερο του τύπου: “Ναι, εντάξει, θα το λάβουμε υπόψη”», πρόσθεσε.
Εκπρόσωποι της πετρελαϊκής βιομηχανίας συναντήθηκαν με ανώτερα στελέχη του Στέιτ Ντιπάρτμεντ την Τετάρτη για να εκφράσουν τις ανησυχίες τους, σύμφωνα με άτομο που συμμετείχε στη συνάντηση.
Γιατί διαφωνούν
Οι διαφωνίες τους εκφράζονται κυρίως για τρεις λόγους.
Πρώτον, η αποδοχή του αιτήματος του Ιράν θα ανέβαζε το κόστος κατά περίπου 2,5 εκατομμύρια δολάρια ανά αποστολή λόγω διοδίων και αυξημένων ασφαλίστρων -κόστος που θα μετακυλιόταν στους καταναλωτές.
Δεύτερον, η παραχώρηση του ελέγχου του Ορμούζ στο Ιράν θα μπορούσε να δημιουργήσει προηγούμενο για χώρες όπως η Σιγκαπούρη και η Τουρκία, ώστε να επιβάλλουν διόδια σε σημαντικές εμπορικές οδούς, όπως τα Στενά της Μαλάκα και του Βοσπόρου.
Τρίτον, η πληρωμή διοδίων θα μπορούσε να εκθέσει τις εταιρείες σε νομικούς κινδύνους για παραβίαση των κυρώσεων κατά Ιρανών αξιωματούχων.
Οι εταιρείες εκφράζουν επίσης τις ανησυχίες τους απευθείας στον Τραμπ, αλλά με πιο ήπιο τρόπο, πρόσθεσε το ίδιο άτομο.
«Ο πρόεδρος είναι εξαιρετικά ευαίσθητος όσον αφορά την υστεροφημία του και την επιτυχή κατάληξη αυτού του πολέμου, οπότε η πίεση προς αυτόν αυτή τη στιγμή θεωρείται ριψοκίνδυνη», ανέφερε. «Ωστόσο, ο Λευκός Οίκος ακούει τη βιομηχανία, παρά τον προσεκτικό τόνο των συζητήσεων», πρόσθεσε.
Εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου δεν απάντησε άμεσα στα ερωτήματα για το αν η κυβέρνηση λαμβάνει υπόψη τις θέσεις της βιομηχανίας ή πώς θα αντιμετωπίσει τις ανησυχίες της, παραπέμποντας αντ’ αυτού στη συνέντευξη Τύπου της Τετάρτης, όπου η εκπρόσωπος Τύπου Καρολάιν Λέβιτ δήλωσε ότι η κυβέρνηση εργάζεται πάνω σε ένα «πιο λογικό» σύνολο ιρανικών προτάσεων.
Το Ιράν «κατέθεσε ένα πιο λογικό, εντελώς διαφορετικό και πιο συνοπτικό σχέδιο στον πρόεδρο και την ομάδα του», δήλωσε η Λέβιτ, χωρίς να διευκρινίσει τι έχει αλλάξει.
«Οι κόκκινες γραμμές του προέδρου, δηλαδή ο τερματισμός του εμπλουτισμού ουρανίου από το Ιράν, δεν έχουν αλλάξει. Και η ιδέα ότι ο πρόεδρος Τραμπ θα αποδεχόταν μια “λίστα επιθυμιών” του Ιράν ως συμφωνία είναι απολύτως παράλογη», σημείωσε.
Καθώς το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου εξαρτάται από το Ορμούζ για να φτάσει στην αγορά, το ενδεχόμενο να ελέγχει το Ιράν ποια πλοία εισέρχονται και εξέρχονται θα προσέθετε σημαντικό κόστος -και νομική ευθύνη- σε εταιρείες που έχουν συνηθίσει στην ελεύθερη ναυσιπλοΐα στη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, το Ιράν ήδη απαιτεί τα διόδια - ύψους 2 εκατομμυρίων δολαρίων ανά πλοίο- να πληρώνονται σε γουάν ή σε κρυπτονομίσματα για τα δεξαμενόπλοια που διέρχονται από το Στενό.
«Αναμένω σοβαρές αντιδράσεις, και όχι μόνο από τη βιομηχανία πετρελαίου», δήλωσε ο Τζέισον Μπένετ, δικηγόρος με ειδίκευση στην ενέργεια και το διεθνές δίκαιο στην εταιρεία Baker Botts. Το Ορμούζ «είναι διεθνής θαλάσσιος διάδρομος. Μέχρι σήμερα, δεν έχει αναγνωριστεί νομικά το δικαίωμα του Ιράν να τον ελέγχει. Δεν βλέπω κανέναν να το αποδέχεται», τόνισε.
Ο Τραμπ δήλωσε την Τρίτη ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται «πολύ κοντά σε μια οριστική συμφωνία για μακροπρόθεσμη ειρήνη με το Ιράν και ειρήνη στη Μέση Ανατολή», προσθέτοντας ότι «λάβαμε μια πρόταση 10 σημείων από το Ιράν και πιστεύουμε ότι αποτελεί λειτουργική βάση για διαπραγμάτευση».
Ο Τραμπ, αντί να απορρίψει την ιδέα επιβολής διοδίων από το Ιράν, έχει δημόσια αναφερθεί στο ενδεχόμενο δημιουργίας μιας «κοινής επιχείρησης» για τη διαχείριση του περάσματος.
Προτεραιότητα το άνοιγμα του Ορμούζ
«Είναι μια ιδέα που έχει θέσει ο πρόεδρος», δήλωσε η Λέβιτ. «Και είναι κάτι που θα συνεχίσει να συζητείται τις επόμενες δύο εβδομάδες. Η άμεση προτεραιότητα του προέδρου είναι το άνοιγμα του Στενού χωρίς περιορισμούς, είτε με τη μορφή διοδίων είτε διαφορετικά», επεσήμανε.
Παρά την ανακοίνωση της κατάπαυσης του πυρός την Τρίτη το βράδυ, η κίνηση μέσω του Ορμούζ παραμένει σχεδόν παγωμένη, σύμφωνα με τον αναλυτή Ματ Σμιθ της εταιρείας Kpler. Το Ιράν έκλεισε ξανά το Στενό την Τετάρτη μετά από την ισραηλινή επίθεση στον Λίβανο.
Ξένοι διπλωμάτες εκφράζουν επίσης ανησυχίες, όσο μπορούν, προς τον Λευκό Οίκο, ο οποίος -όπως υποστηρίζουν- δεν έχει δείξει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις απόψεις τους μέχρι τώρα.
«Το επόμενο θα είναι ρωσικά διόδια στην Αρκτική; Κινεζικά διόδια στη Νότια Σινική Θάλασσα;» ανέφερε διπλωμάτης από ασιατική χώρα με έδρα την Ουάσινγκτον. «Πιθανότατα θα υπάρξουν αντιδράσεις από τον υπόλοιπο κόσμο, ιδιαίτερα από τους χρήστες του Στενού», ανέφερε.
Άλλοι διπλωμάτες ανησυχούν ότι το Ιράν θα μπορούσε να επιβάλλει διόδια επιλεκτικά, επιτρέποντας τη διέλευση μόνο σε πλοία χωρών που του παρέχουν πολιτική υποστήριξη. Δεύτερος διπλωμάτης ανέφερε ότι «επτά ή περισσότερα πλοία» με σημαία Μαλαισίας πέρασαν από το Στενό «χωρίς να πληρώσουν διόδια».
«Η Μαλαισία ήταν πάντα ιδιαίτερα επικριτική απέναντι στο Ισραήλ, πολύ πριν από την κατάσταση στο Ορμούζ, οπότε η Τεχεράνη πιθανότατα τη θεωρεί φιλική χώρα», είπε. «Αυτό, μαζί με τη διατήρηση ουδέτερης στάσης απέναντι στα πλήγματα ΗΠΑ – Ισραήλ, φαίνεται να βοήθησε. Αυτή η ισορροπία και οι καλές σχέσεις με όλους αποδίδουν όταν τα πράγματα δυσκολεύουν», δήλωσε.
Η πρεσβεία της Μαλαισίας δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο.
Οι περισσότερες ναυτιλιακές εταιρείες ωστόσο, δεν σκοπεύουν να πληρώσουν διόδια, θεωρώντας το μη βιώσιμο μακροπρόθεσμα.
«Το τέλος διέλευσης των 2 εκατομμυρίων δολαρίων ανά πλοίο συνιστά έναν επιπλέον μοχλό εκβιασμού», δήλωσε ο Άρθουρ Λάιχτχαμερ του κέντρου μελετών Jacques Delors στο Βερολίνο. «Θα ήταν μια εξαιρετικά δαπανηρή παραχώρηση -τόσο πολιτικά όσο και οικονομικά», σημείωσε.
Διαβάστε εδώ περισσότερα για την κρίση στη Μέση Ανατολή
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
