Τέσσερις «πυλώνες» περιλαμβάνει ο νέος Οδικός Χάρτης Άμυνας για την «Αμυντική Ετοιμότητα ως το 2030» που παρουσίασε σήμερα (16/10) η Κομισιόν. Πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για την ενίσχυση των ευρωπαϊκών αμυντικών ικανοτήτων και τη διατήρηση της ειρήνης.
Οι προτάσεις της Επιτροπής αντικατοπτρίζουν τους φόβους που τροφοδοτούνται από τον πόλεμο στην Ουκρανία ότι «μια στρατιωτικοποιημένη Ρωσία συνιστά διαρκή απειλή για την ευρωπαϊκή ασφάλεια στο ορατό μέλλον», όπως αναφέρει το σχετικό έγγραφο της Επιτροπής που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα.
Ο Οδικός Χάρτης έχει τους εξής 4 πυλώνες:
- Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Άμυνας με Μη Επανδρωμένα Συστήματα (Drones)
- Επιτήρηση της Ανατολικής Πτέρυγας
- Ευρωπαϊκή Αεράμυνα
- Ασπίδα Άμυνας Διαστήματος
Σύμφωνα με την Επιτροπή, αυτά τα αμυντικά έργα θα ενισχύσουν την ικανότητα της Ευρώπης στην αποτροπή και την άμυνά της σε στεριά, αέρα και θάλασσα, αλλά και στον κυβερνοχώρο και στο διάστημα, συμβάλλοντας παράλληλα άμεσα στους στόχους δυνατοτήτων του ΝΑΤΟ.
Αναφερόμενη, ειδικότερα, στο τείχος κατά των drones, η Κ. Κάλας είπε ότι θα χρειαστούμε ένα πλήρως επιχειρησιακό σύστημα μέχρι το τέλος του 2027, σε στενή συνεργασία με το ΝΑΤΟ. Πρόσθεσε ότι κάθε χώρα κινδυνεύει και πως όλες οι χώρες θα πρέπει να επενδύσουν σε συστήματα κατά των drones.
9 Αμυντικοί Τομείς
Με βάση το στρατιωτικό σχέδιο της Επιτροπής, θα ενισχυθούν οι αμυντικές δυνατότητες της ΕΕ σε εννέα τομείς, σύμφωνα και με τους στόχους του ΝΑΤΟ.
Όπως είπε η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ, στόχος είναι να καλυφθούν τα κενά με σαφείς κανόνες, στόχους και χρονοδιαγράμματα. Σημαντικό ρόλο θα παίξει η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Άμυνας, η οποία διασυνδέει τη ζήτηση των κρατών-μελών με τις αμυντικές εταιρείες. «Στόχος είναι να καλυφθούν όλα τα αμυντικά κενά ως το 2030», τόνισε η Κ. Κάλας, αλλά «μόνο με συνεργασία μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τις βασικές ελλείψεις», είπε. Η ίδια σημείωσε, ωστόσο, ότι τα κράτη-μέλη θα έχουν τον κύριο λόγο και θα αποφασίζουν τι θα προμηθευτούν, πότε και από ποιον. Γι' αυτό η Επιτροπή προτείνει τα κράτη-μέλη να συνεργαστούν σε συνασπισμούς σε τομείς που επιθυμούν.
Το σχέδιο της Επιτροπής καλεί τα κράτη μέλη να ολοκληρώσουν τη δημιουργία συνασπισμών δυνατοτήτων στους εννέα βασικούς αμυντικούς τομείς και να καλύψουν τα κρίσιμα κενά μέσω κοινών προμηθειών. Οι εννέα αυτοί τομείς είναι οι εξής: αντιαεροπορική άμυνα και αντιπυραυλική άμυνα, στρατιωτική κινητικότητα, συστήματα πυροβολικού, κυβερνοάμυνα και τεχνητή νοημοσύνη, πύραυλοι και πυρομαχικά, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και συστήματα κατά των drones, υποστήριξη υποδομών, χερσαίες επιχειρήσεις και ναυτικές επιχειρήσεις.
Η Επιτροπή προτείνει στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες να αγοράζουν από κοινού οπλικά συστήματα, με στόχο ως το τέλος του 2027, το 40% των αμυντικών προμηθειών να προέρχεται από κοινές συμβάσεις. Μέχρι σήμερα, όμως, το ποσοστό τέτοιων πρωτοβουλιών αντιστοιχεί μετά βίας στο 20%.
Ο ρόλος της Ουκρανίας
«Η Ουκρανία παραμένει πρώτη γραμμή άμυνας της Ευρώπης», τόνισε η Κ. Κάλας, γι' αυτό και οι εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία είναι μέρος του χάρτη πορείας για την άμυνα, είπε. «Η καλύτερη εγγύηση ασφαλείας είναι μια ισχυρή αμυντική βιομηχανία στην Ουκρανία και ένας ισχυρός ουκρανικός στρατός». Γι' αυτό η Επιτροπή προτείνει μία συμμαχία για τα drones με την Ουκρανία που θα ξεκινήσει στις αρχές του 2026. Η Επιτροπή θεωρεί ότι στο θέμα των drones και όχι μόνο, θα πρέπει να βασιστεί στην εμπειρία της Ουκρανίας στο πεδίο των μαχών.
Υπενθυμίζεται ότι το Μάρτιο του 2025, η Επιτροπή παρουσίασε τη Λευκή Βίβλο για την ευρωπαϊκή άμυνα - ετοιμότητα για το 2030, η οποία συμπληρώθηκε από το σχέδιο ReArm Europe/Readiness 2030 - μια φιλόδοξη δέσμη μέτρων για την άμυνα που παρέχει χρηματοδοτικούς μοχλούς στα κράτη μέλη της ΕΕ για την προώθηση της αύξησης των επενδύσεων στις αμυντικές ικανότητες.
Η ενεργοποίηση της εθνικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης για αμυντικούς σκοπούς μαζί με τα δάνεια που παρέχει το μέσο της Δράσης για την Ασφάλεια της Ευρώπης (SAFE) αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του σχεδίου ReArm Europe / ετοιμότητα 2030, επιτρέποντας στα κράτη μέλη να αυξήσουν σημαντικά και γρήγορα τις επενδύσεις τους στην ευρωπαϊκή άμυνα.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ιουνίου ζήτησε ο χάρτης πορείας για την άμυνα να περιγράφει σαφείς στόχους και ορόσημα για την κάλυψη των ελλείψεων ικανοτήτων, την επιτάχυνση των αμυντικών επενδύσεων σε όλα τα κράτη μέλη και την καθοδήγηση της προόδου της ΕΕ προς την πλήρη αμυντική ετοιμότητα έως το 2030.
«Έτοιμη για πόλεμο με τη Ρωσία έως το 2030»
Οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν πέντε χρόνια για να προετοιμαστούν για πόλεμο, σύμφωνα με το στρατιωτικό σχέδιο που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την Πέμπτη και το οποίο περιήλθε σε γνώση του POLITICO.
«Μέχρι το 2030, η Ευρώπη πρέπει να διαθέτει μια επαρκώς ισχυρή αμυντική στάση, ικανή να αποτρέπει με αξιοπιστία τους αντιπάλους της και να ανταποκρίνεται σε οποιαδήποτε επιθετικότητα», ανέφερε το προσχέδιο του σχεδίου.
Παράλληλα, σύμφωνα με έγγραφο που είδε το Reuters, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε τη δημιουργία μιας νέας αντι-drone πρωτοβουλίας, η οποία θα πρέπει να είναι πλήρως λειτουργική έως το τέλος του 2027.
Η πρόταση, που αναμένεται να ενταχθεί στον οδικό χάρτη αμυντικής πολιτικής ο οποίος παρουσιάστηκε σήμερα προβλέπει ότι οι νέες αντι-drone δυνατότητες θα πρέπει να έχουν αρχική επιχειρησιακή ικανότητα έως το τέλος του επόμενου έτους και να είναι πλήρως επιχειρησιακές έως το 2027, σύμφωνα με το προσχέδιο του εγγράφου.
Το τελικό κείμενο θα τεθεί υπόψη των ηγετών της ΕΕ την επόμενη εβδομάδα.
«Μια στρατιωτικοποιημένη Ρωσία συνιστά διαρκή απειλή για την ευρωπαϊκή ασφάλεια στο ορατό μέλλον», αναφέρει το έγγραφο, το οποίο είχε αποκαλύψει πρώτο το Bloomberg.
Παρότι οι χώρες της ΕΕ αυξάνουν ταχύτατα τους αμυντικούς τους προϋπολογισμούς, μεγάλο μέρος αυτών των δαπανών παραμένει σε εθνικό επίπεδο, γεγονός που οδηγεί σε κατακερματισμό, αύξηση κόστους και έλλειψη διαλειτουργικότητας, σύμφωνα με το 16σέλιδο έγγραφο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλεί τις κυβερνήσεις να προχωρήσουν σε κοινές αγορές όπλων, θέτοντας στόχο τουλάχιστον το 40% των αμυντικών προμηθειών να αποτελούν κοινοπραξίες έως το τέλος του 2027, ποσοστό διπλάσιο από το σημερινό, που δεν ξεπερνά το 20%.
Ο οδικός χάρτης θέτει επίσης στόχους ώστε τουλάχιστον το 55% των αγορών οπλισμού να προέρχεται από ευρωπαϊκές και ουκρανικές εταιρείες έως το 2028, και τουλάχιστον το 60% έως το 2030.
Οι προτεραιότητες
Ένας από τους βασικούς στόχους του σχεδίου είναι να καλυφθούν τα κενά της ΕΕ στους 9 τομείς: αντιαεροπορική και αντιπυραυλική άμυνα, υποστηρικτικά μέσα (enablers), στρατιωτική κινητικότητα, συστήματα πυροβολικού, τεχνητή νοημοσύνη και κυβερνοάμυνα, πύραυλοι και πυρομαχικά, μη επανδρωμένα και αντιαντιαεροπορικά συστήματα (drones και anti-drones), χερσαία μάχη και ναυτική άμυνα.
Το σχέδιο αναφέρεται επίσης στη στρατιωτική ετοιμότητα και στον ρόλο της Ουκρανίας, η οποία, σύμφωνα με το κείμενο, θα πρέπει να είναι ισχυρά εξοπλισμένη ώστε να μετατραπεί σε ένα «ατσάλινο σκαντζόχοιρο», ικανό να αποτρέπει τη ρωσική επιθετικότητα.
Το έγγραφο περιλαμβάνει ακόμη χρονοδιαγράμματα για τρία βασικά έργα: το Eastern Flank Watch, που θα ενοποιήσει τα συστήματα χερσαίας άμυνας με την αντιαεροπορική και την αντι-drone άμυνα για την καλύτερη προστασία των ανατολικών χωρών, το European Air Shield, για τη δημιουργία πολυεπίπεδου συστήματος αεράμυνας και το Defence Space Shield, το οποίο θα προστατεύει τα διαστημικά περιουσιακά στοιχεία της ΕΕ.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ελπίζει ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα εγκρίνουν τα τρία αυτά έργα έως το τέλος του έτους.
Σύμφωνα με το προσχέδιο του οδικού χάρτη, προκειμένου η Ευρωπαϊκή Ένωση να είναι έτοιμη έως το 2030, τα έργα σε όλους τους τομείς προτεραιότητας θα πρέπει να έχουν εκκινήσει το πρώτο εξάμηνο του 2026. Έως το τέλος του 2028, θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί τα σχέδια, οι συμβάσεις και η χρηματοδότηση για την κάλυψη των πιο βασικών κενών.
Η Επιτροπή σκοπεύει, επίσης, να χαρτογραφήσει τη δυνατότητα της βιομηχανικής παραγωγής που απαιτείται για την κάλυψη των ελλείψεων, καθώς και να εντοπίσει κινδύνους και «στενώσεις» στις αλυσίδες εφοδιασμού κρίσιμων πρώτων υλών. Ωστόσο, αυτή η διαδικασία ενδέχεται να προκαλέσει αντιδράσεις, καθώς η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία παραδοσιακά διστάζει να κοινοποιήσει λεπτομέρειες σχετικά με την παραγωγή και τις εφοδιαστικές της αλυσίδες στις Βρυξέλλες.
Χρηματοδότηση
Το έγγραφο αναφέρει ότι η ΕΕ θα συμβάλει στην κινητοποίηση έως και 800 δισεκατομμυρίων ευρώ για αμυντικές δαπάνες, συμπεριλαμβανομέου του προγράμματος SAFE (loans-for-weapons) ύψους 150 δισ. ευρώ, του Ευρωπαϊκού Αμυντικού Βιομηχανικού Προγράμματος ύψους 1,5 δισ. ευρώ, το οποίο βρίσκεται ακόμη υπό διαπραγμάτευση, του Ευρωπαϊκού Αμυντικού Ταμείου και, μετά το 2027, του επόμενου πολυετούς προϋπολογισμού της ΕΕ.
Το κείμενο επισημαίνει ότι τα κράτη μέλη θα παραμείνουν κυρίαρχα στον τομέα της εθνικής τους άμυνας, αναφέροντας χαρακτηριστικά πως «τα κράτη μέλη είναι και θα παραμείνουν κυρίαρχα όσον αφορά την εθνική τους άμυνα».
Ωστόσο, παρά τη συγκεκριμένη διαβεβαίωση, ορισμένες χώρες εκφράζουν επιφυλάξεις για τον αυξημένο ρόλο της ΕΕ στην άμυνα, έναν τομέα που παραδοσιακά θεωρείται αρμοδιότητα των εθνικών κυβερνήσεων.
Όπως σημειώνει η Γερμανία στη δική της επίσημη συμβολή στον οδικό χάρτη «Ετοιμότητα 2030»: «Ο υπέρτατος στόχος πρέπει να είναι η δημιουργία των κατάλληλων συνθηκών ώστε τα κράτη μέλη να μπορούν να εκπληρώνουν τους εθνικούς και διεθνείς στόχους αμυντικών ικανοτήτων τους».
Η πρόταση της Σουηδίας, που διανεμήθηκε μεταξύ των διπλωματών, υπογραμμίζει ότι «οι δείκτες θα πρέπει να είναι προσανατολισμένοι στα αποτελέσματα και να εστιάζουν στη μέτρηση απτών επιτευγμάτων, αντί να απαιτούν σε ποιον βαθμό τα κράτη χρησιμοποιούν συγκεκριμένα εργαλεία, όπως οι κοινές προμήθειες».
Το στρατιωτικό σχέδιο, που προετοιμάζεται από το καλοκαίρι, προσπαθεί να ανταποκριθεί στις ανησυχίες όλων των χωρών-μελών και όχι μόνο εκείνων που αισθάνονται περισσότερο εκτεθειμένες απέναντι στη Ρωσία. Σε μια αναφορά προς τις χώρες του Νότου, όπως η Ιταλία και η Ισπανία, το κείμενο σημειώνει ότι «η Ευρώπη δεν μπορεί να παραμείνει τυφλή απέναντι σε απειλές που προέρχονται από άλλες περιοχές του κόσμου», κάνοντας ειδική μνεία στη Μέση Ανατολή και την Αφρική.
Το προσχέδιο δίνει επίσης ιδιαίτερη έμφαση στη στενή συνεργασία της ΕΕ με το ΝΑΤΟ, καθώς η Συμμαχία αλλά και ορισμένες εθνικές κυβερνήσεις ανησυχούν ότι οι Βρυξέλλες θα μπορούσαν να δημιουργήσουν μια παράλληλη δομή άμυνας, η οποία θα περιέπλεκε τα σχέδια δράσης αντί να ενσωματώνεται ομαλά με τον μηχανισμό του ΝΑΤΟ.
Στόχος του σχεδίου είναι να επιτρέψει στην Ευρωπαϊκή Ένωση να ενισχύσει την αυτονομία της μέσα σε έναν πολύ πιο επικίνδυνο κόσμο.
«Τα αυταρχικά κράτη επιδιώκουν όλο και περισσότερο να παρεμβαίνουν στις κοινωνίες και τις οικονομίες μας. Οι παραδοσιακοί μας σύμμαχοι και εταίροι στρέφουν σταδιακά την προσοχή τους σε άλλες περιοχές του κόσμου... Η ευρωπαϊκή αμυντική στάση και οι ικανότητες της ΕΕ πρέπει να είναι έτοιμες για τα πεδία μάχης του αύριο», αναφέρει χαρακτηριστικά στο κείμενο.
Πηγή: skai.grΔιαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
