Της Μαρίνας Ζιώζιου
mzioziou@skai.gr
Στην Άγκυρα, εκεί όπου τα χαλιά, οι σημαίες και οι κάμερες στήνουν το σκηνικό της μεγάλης διπλωματίας, η Εμινέ Ερντογάν εμφανίστηκε ξανά στο προσκήνιο. Στο παράλληλο πρόγραμμα για τις συζύγους των ηγετών του ΝΑΤΟ, η Πρώτη Κυρία της Τουρκίας ανέλαβε ρόλο οικοδέσποινας, με θέμα την προστασία των παιδιών στο ψηφιακό περιβάλλον, επίσημο γεύμα και μια καθαρά σκηνοθετημένη παρουσίαση της τουρκικής πολιτιστικής κληρονομιάς.
Και είναι αλήθεια ότι κάθε δημόσια εμφάνισή της λειτουργεί σαν μικρό παράθυρο σε έναν κόσμο όπου η πολιτική, η θρησκεία, η εικόνα και η πολυτέλεια μπλέκονται με τρόπο, σχεδόν, θεατρικό. Μέσα στο ίδιο διπλωματικό σκηνικό, ένα στιγμιότυπο με τον Εμανουέλ Μακρόν αρκούσε για να κάνει τον γύρο του διαδικτύου. Ο Γάλλος πρόεδρος φάνηκε να επιχειρεί χειροφίλημα προς την Εμινέ Ερντογάν, εκείνη, όμως, τράβηξε διακριτικά το χέρι της και η σκηνή έμεινε μετέωρη, σαν μια μικρή σύγκρουση εθιμοτυπίας μπροστά στις κάμερες.
Macron, Emine Erdoğan'ın elini öpmeyi denedi. pic.twitter.com/poWmj5trH9
— Boşuna Tıklama (@bosunatiklama) July 7, 2026
Η γυναίκα που ξέρει να μένει στο πλάνο
Η Εμινέ Ερντογάν έχει χτίσει εδώ και χρόνια την εικόνα της. Δεν μιλά συχνά με την ένταση του συζύγου της. Δεν κρατά μικρόφωνο σε συγκεντρώσεις με τον τρόπο που το κάνει ο Τούρκος πρόεδρος. Κι όμως, είναι πάντοτε εκεί: στις τελετές, στις διεθνείς συναντήσεις, στα ταξίδια, στα επίσημα δείπνα, στις φωτογραφίες που προορίζονται να δείξουν μια Τουρκία ισχυρή και φιλόξενη. Η Τουρκία του Ερντογάν δεν θέλει να φαίνεται σαν μια χώρα που απλώς διαπραγματεύεται με τη Δύση. Θέλει να φαίνεται σαν πολιτισμός που φιλοξενεί τη Δύση.
Η μαντίλα της, το ντύσιμό της, οι προσεκτικά διαλεγμένες εμφανίσεις, ακόμη και η απόσταση που κρατά από τους άνδρες ηγέτες, όλα γίνονται μέρος μιας εικόνας. Είναι η γυναίκα που στέκεται δίπλα στον άνθρωπο που οι αντίπαλοί του αποκαλούν «σουλτάνο». Είναι αυτή, όμως, η πραγματική της εικόνα; Για άλλους είναι η ήρεμη φωνή της φιλανθρωπίας και της οικογένειας. Για άλλους είναι η κυρία του παλατιού, το πρόσωπο που δίνει ανθρώπινη μορφή σε μια εξουσία αυστηρή και με ακριβά γούστα.
Από την Κωνσταντινούπολη στην καρδιά της τουρκικής εξουσίας
Η Εμινέ Γκιουλμπαράν γεννήθηκε το 1955 στην Κωνσταντινούπολη. Ήταν το πέμπτο και τελευταίο παιδί μιας οικογένειας με ρίζες στο Σιίρτ της νοτιοανατολικής Τουρκίας. Η διαδρομή της δεν προμήνυε την πολυτέλεια που, δεκαετίες αργότερα, θα συνδεόταν με το όνομά της. Μεγάλωσε σε ένα συντηρητικό και θρησκευόμενο περιβάλλον, μέσα σε κοινωνικούς κύκλους όπου η πίστη και η πολιτική συναντιούνταν πολύ πριν γίνουν κεντρικά στοιχεία της τουρκικής εξουσίας.
Η συμμετοχή της σε γυναικείους ισλαμικούς και κοινωνικούς κύκλους υπήρξε καθοριστική για τη ζωή της. Εκεί γνώρισε τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, τον άνδρα που θα παντρευόταν το 1978 και με τον οποίο θα αποκτούσε τέσσερα παιδιά. Από εκεί και πέρα, η ζωή της ακολούθησε την πολιτική άνοδο του Ερντογάν: από τους δρόμους της Κωνσταντινούπολης και τη δημαρχία της πόλης, στην πρωθυπουργία, στην προεδρία και τελικά στο τεράστιο προεδρικό μέγαρο, το οποίο οι επικριτές του αποκαλούν «Λευκό Σεράι».
Η μαντίλα και η προσωπική της ατζέντα
Η μαντίλα της Εμινέ Ερντογάν δεν είναι απλώς μια προσωπική ή στιλιστική επιλογή. Στην τουρκική πολιτική ιστορία, η μαντίλα υπήρξε για δεκαετίες πεδίο σύγκρουσης ανάμεσα στον κοσμικό κεμαλισμό και το συντηρητικό ισλάμ. Για την κυρία Ερντογάν, η μαντίλα έγινε σημάδι κοινωνικής ταυτότητας, αλλά και πολιτικής νίκης: η γυναίκα που κάποτε θα μπορούσε να θεωρηθεί σύμβολο του περιθωρίου του επίσημου κράτους, βρέθηκε στο κέντρο του.
Η προστασία των παιδιών, οι γυναίκες, η φτώχεια, η ανθρωπιστική βοήθεια, το περιβάλλον και η βιωσιμότητα είναι τα πεδία στα οποία παρεμβαίνει πιο συχνά. Η Σύνοδος του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα εντάσσεται ακριβώς σε αυτή τη γραμμή: δίπλα στη σκληρή ατζέντα των ηγετών για άμυνα, ασφάλεια και γεωπολιτικές ισορροπίες, η Πρώτη Κυρία επέλεξε να μιλήσει για τα παιδιά και την ψηφιακή τους ασφάλεια.
Οι Hermès τσάντες και τα… ακριβά γούστα
Η Εμινέ Ερντογάν έχει βρεθεί πολλές φορές στο στόχαστρο για ακριβά αξεσουάρ (καρφίτσες, γυαλιά ηλίου) και επώνυμες επιλογές. Από όλα, όμως, οι Hermès τσάντες έγιναν σχεδόν πολιτικό σύμβολο. Το 2018, πολλά διεθνή μέσα έγραψαν για μια δερμάτινη Hermès Birkin που κρατούσε η Πρώτη Κυρία της Τουρκίας κατά την άφιξή της στο Λονδίνο. Η αξία της αναφέρθηκε κοντά στα 50.000 δολάρια.
Στην Τουρκία, οι αντιδράσεις ήταν έντονες. Το ποσό δεν σχολιάστηκε ως επίδειξη γούστου, αλλά ως πρόκληση σε μια χώρα όπου εκατομμύρια πολίτες ζούσαν -και ζουν- ήδη με την αγωνία της ακρίβειας. Η τσάντα έγινε ακόμη πιο βαριά πολιτικά όταν αργότερα ο Ερντογάν κάλεσε σε μποϊκοτάζ γαλλικών προϊόντων. Η αντιπολίτευση δεν άφησε την ευκαιρία να χαθεί και η εικόνα είχε ήδη γραφτεί στη δημόσια μνήμη: η Πρώτη Κυρία που μιλά για σεμνότητα και ανακύκλωση, αλλά αγοράζει πολυτελείς τσάντες.
Το ρολόι Chopard και το βιβλίο για την Αφρική
Η αντίφαση έγινε ακόμη πιο αιχμηρή με την υπόθεση του ρολογιού Chopard. Το 2021, όταν η Εμινέ Ερντογάν παρουσίαζε βιβλίο για τα ταξίδια της στην Αφρική και για τη φτώχεια των γυναικών και των παιδιών στην ήπειρο, δέχθηκε νέα κριτική επειδή εμφανίστηκε, σύμφωνα με δημοσιεύματα και αντιπολιτευτικά σχόλια στην Τουρκία, με πολυτελές ρολόι αξίας δεκάδων χιλιάδων ευρώ. Για την ακρίβεια με ένα ρολόι Chopard.
Tayyip yazar da Emine hanım yazmaz mı..!
— Ahmet Erozan (@Ahmet_Erozan) September 20, 2021
Fotoğraflarla bezenmiş “Afrika’ya seyahatlerim” kitabı piyasada… Chopard Happy Diamonds kol saati Afrika’nın yoksulluğu ile uyum halinde… Kol saati çakma değilse fiyatı 30.000 Euro’dan başlıyor… pic.twitter.com/zChw5ItL8z
Οι υποστηρικτές της επιμένουν ότι οι επιθέσεις εναντίον της είναι πολιτικά φορτισμένες και ότι κάθε εμφάνισή της χρησιμοποιείται για να πληγεί ο Ερντογάν. Η ίδια σπάνια απαντά προσωπικά σε τέτοιες κατηγορίες.
Το πιο προσεκτικά χτισμένο κομμάτι του προφίλ της σήμερα είναι η περιβαλλοντική της δράση. Η Εμινέ Ερντογάν έχει συνδεθεί στενά με την πρωτοβουλία «Μηδενικά Απόβλητα», η οποία ξεκίνησε στην Τουρκία το 2017, υπό την αιγίδα της και στη συνέχεια προβλήθηκε διεθνώς. Ωστόσο, όταν μια γυναίκα που έχει δεχθεί κριτική για τσάντες των 50.000 δολαρίων μιλά για βιώσιμη μόδα, η συζήτηση δεν μπορεί να μείνει μόνο στο περιβάλλον. Για τους αντιπάλους της, η βιωσιμότητα γίνεται βιτρίνα.
Η ζωή στο «Λευκό Σεράι» και το τσάι των 1.800 ευρώ
Σε αρκετές συνεντεύξεις της, η Εμινέ Ερντογάν έχει παρουσιάσει τον εαυτό της ως μια γυναίκα που αγαπά το σπίτι και προτιμά να περνά μεγάλο μέρος της ημέρας της σε αυτό. Το τεράστιο συγκρότημα, που έχει συνδεθεί όσο λίγα κτίρια με την εποχή Ερντογάν, έχει περιγραφεί ως ένα παλάτι αξίας εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, χτισμένο σε έκταση περίπου 300.000 τετραγωνικών μέτρων. Με κήπους, λίμνες, μεγάλες αίθουσες, χώρους υποδοχής και περίπου 1.000 δωμάτια, το προεδρικό μέγαρο έγινε από την πρώτη στιγμή σύμβολο ισχύος αλλά και στόχος σφοδρής κριτικής.
Οι περιγραφές για μεταξένιες ταπετσαρίες, πανάκριβους πολυελαίους, επιβλητικές αίθουσες και διακόσμηση, που παραπέμπει περισσότερο σε παλάτι παρά σε προεδρική κατοικία, έχουν ενισχύσει αυτή την εικόνα. Όσο για τις καθημερινές συνήθειες της Πρώτης Κυρίας της Τουρκίας, σύμφωνα με διεθνή δημοσιεύματα, η Εμινέ Ερντογάν πίνει ειδικό λευκό τσάι, η τιμή του οποίου φτάνει περίπου τα 1.800 ευρώ το κιλό, και μάλιστα το απολαμβάνει σε χρυσές κούπες.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
