Του Νικόλα Μπάρδη
Τον περασμένο Απρίλιο και τον Μάιο που διανύουμε οι κάτοικοι και οι επισκέπτες των Ιωαννίνων ήρθαν αντιμέτωποι με ένα αποτρόπαιο θέαμα. Εκατοντάδες νεκρά ψάρια είχαν ξεβραστεί στις όχθες της Παμβώτιδας, και η δυσοσμία ήταν αφόρητη. Όπως λένε και οι ψαράδες της περιοχής τα ψάρια φαίνονταν άρρωστα, και μέσα σ’ ένα βράδυ το φαινόμενο εκτονώθηκε, με αποτέλεσμα μέσα σε λίγα μόλις 24ωρα ολόκληρη η λίμνη να καλυφθεί με νεκρά ψάρια. Οι ίδιοι μαζί με τους τοπικούς φορείς μάζεψαν τα ψάρια με απόχες και έπειτα τα έριξαν στα σκουπίδια, για να πάνε για καύση. Δεν πρόκειται, όμως, για ένα μεμονωμένο περιστατικό, καθώς αυτό έχει ξαναγίνει στο παρελθόν. Πού οφείλεται αυτή η περιβαλλοντική καταστροφή και τι σημαίνει για την ποιότητα των υδάτων της ιστορικής λίμνης;
Η Παμβώτιδα υποφέρει από ευτροφισμό εδώ και αρκετές δεκαετίες. Πρόκειται για την υπερβολική συσσώρευση θρεπτικών συστατικών, κυρίως αζώτου και φωσφόρου, μέσα σ’ ένα υδάτινο οικοσύστημα. Αυτό συνεπάγεται την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη φυκιών, τη μείωση του οξυγόνου μέσα στο νερό, την υποβάθμιση της ποιότητας των υδάτων και την ασφυξία της υδρόβιας ζωής. Ενδεικτικό στοιχείο του ευτροφισμού της λίμνης είναι και το έντονο πράσινο χρώμα των νερών της, ενώ σε πολλές παράκτιες περιοχές παρατηρείται και ένα παχύ στρώμα αποθεμάτων πάνω από τα νερά. Το γεγονός, μάλιστα, ότι τα νερά της λίμνης δεν ανανεώνονται από καθαρά ρέματα, επιδεινώνει την ισχύουσα κατάσταση, ενώ τα αστικά λύματα και τα σκουπίδια έχουν μετατρέψει το άλλοτε πλούσιο υδάτινο οικοσύστημα σε μία απέραντη χωματερή.
Η ανεξέλεγκτη ρίψη αστικών λυμάτων, γεωργικών λιπασμάτων και βιομηχανικών απόβλητων μέσα στη λίμνη ευθύνονται σε κύριο βαθμό για τη σημερινή τραγική εικόνα του υδάτινου αυτού οικοσυστήματος, που κάποτε στήριξε την οικονομία των Ιωαννίνων και τάισε τους ντόπιους σε δύσκολους καιρούς. Σήμερα λόγω της εκτεταμένης ρύπανσης και της έλλειψης οξυγόνου κάτω από την επιφάνεια των νερών, γινόμαστε μάρτυρες μαζικών θανάτων ψαριών και άλλων υδρόβιων οργανισμών, που σε λίγα χρόνια θα δημιουργήσει νεκρές ζώνες μέσα στο οικοσύστημα. Το περίεργο είναι ότι ενώ οι τοπικοί φορείς βλέπουν την άσχημη κατάσταση στην οποία βρίσκεται η λίμνη, και ενώ τα παράπονα των ντόπιων είναι έντονα και καθημερινά, δεν κάνουν τίποτα δραστικό, για να βελτιωθεί η εικόνα της.
Αυτή η αναλγησία των αρμόδιων φορέων έχει πλήξει φυσικά τον τουρισμό, την αλιεία, αλλά και όλες τις επιχειρήσεις που εκτείνονται στο παραλίμνιο μέτωπο, καθώς είναι αβάσταχτο να υπομείνει κανείς τη δυσοσμία ακόμη και σε μία απλή βόλτα, πόσο μάλλον να καθίσει σ’ ένα μαγαζί για καφέ ή φαγητό. Και όσο η θερμοκρασία ανεβαίνει, η μυρωδιά γίνεται ολοένα και πιο έντονη. Ωστόσο, η κατάσταση δεν είναι μη αναστρέψιμη, αρκεί να υπάρξει άμεση κινητοποίηση και αυστηροί έλεγχοι για να βελτιωθεί η ποιότητα των υδάτων και να καθαρίσει η λίμνη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η λίμνη της Καστοριάς, που επίσης υπέφερε από ευτροφισμό, όμως μετά από τα μέτρα που έλαβε η τοπική κοινωνία και την έναρξη του βιολογικού καθαρισμού, η εικόνα της λίμνης άλλαξε ριζικά και σήμερα τα νερά της είναι καθαρά και πλούσια σε ιχθυοπανίδα.
Τα Ιωάννινα είναι μία πόλη άρρηκτα συνδεδεμένη με τη λίμνη Παμβώτιδα, και πέρα από τα σπουδαία ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία που διαθέτει, αυτή επί της ουσίας αποτελεί το στολίδι και σήμα κατατεθέν της. Τόσο η παλιά πόλη, όσο και το σύγχρονο κέντρο αναπτύσσονται γύρω από τα νερά της, ενώ στην καρδιά της βρίσκεται το γραφικό νησάκι με τα παραδοσιακά σπίτια και τα αξιόλογα μοναστήρια, που όμοιό του δύσκολα συναντούμε. Ας ελπίσουμε στο άμεσο μέλλον να υπάρξει κινητοποίηση και να παρθούν τα απαραίτητα μέτρα, για να σωθεί αυτό το σπουδαίο λιμναίο οικοσύστημα της Ηπείρου, που θα αναβαθμίσει το τουριστικό προϊόν των Ιωαννίνων και θα βελτιώσει αισθητά το βιοτικό επίπεδο της περιοχής.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
