Του Νικόλα Μπάρδη
Απέναντι από την Ερμιόνη Αργολίδας, πολύ κοντά στις ακτές της Πελοποννήσου, συναντούμε ένα μικρό νησάκι του Αργοσαρωνικού, τον Δοκό της Ύδρας. Πρόκειται για ένα νησί που είναι κατάφυτο απ’ άκρη σ’ άκρη με ελιές και μετρά μόλις δύο μόνιμους κατοίκους, την Ειρήνη Ντούσκου και την κόρη της Μαρία. Ο Δοκός κατοικείται αδιάκοπα ήδη από την Εποχή του Χαλκού και λόγω των αρχαιολογικών ευρημάτων που έχουν βρεθεί στην επιφάνειά του, ολόκληρο το νησί έχει ανακηρυχθεί ως αρχαιολογικός χώρος. Ακόμη, στον διαυγή βυθό του έχει εντοπιστεί και το αρχαιότερο καταγεγραμμένο ναυάγιο σε ολόκληρο τον κόσμο!
Τον περασμένο αιώνα οι οικογένειες που κατοικούσαν εκεί ασχολούνταν κυρίως με την κτηνοτροφία, τη γεωργία και το ψάρεμα, όμως λόγω των δυσκολιών που αντιμετώπιζαν, παρά το γεγονός ότι βρίσκονταν κοντά στη στεριά, αναγκάστηκαν να το εγκαταλείψουν και να αναζητήσουν μία καλύτερη τύχη σε άλλες περιοχές και σε μεγάλα αστικά κέντρα της χώρας μας. Έτσι, ο μόνιμος πληθυσμός του νησιού μειώθηκε δραματικά, ενώ σε συνδυασμό με το γεγονός ότι ολόκληρο το νησί ανακηρύχθηκε αδόμητη ζώνη, λόγω των αρχαιολογικών ευρημάτων, κανείς δεν μπορούσε πια να χτίσει και να εγκατασταθεί μόνιμα εκεί. Το μεγάλο αρχαιολογικό ενδιαφέρον που παρουσιάζει έβαλε κατά κάποιο τρόπο φρένο σε οποιαδήποτε μορφή ανάπτυξης. Πλέον, ο Δοκός σφύζει από ζωή μόνο τους καλοκαιρινούς μήνες, από παραθεριστές που πηγαίνουν εκεί με σκάφη, για να απολαύσουν τα καταγάλανα και κρυστάλλινα νερά.
Στην αρχαιότητα το νησί ονομαζόταν «Απεροπία», λόγω της άπειρης θέας που προσφέρει η στρατηγική του θέση, ενώ σχετικές αναφορές βρίσκουμε και στον Παυσανία. Τη σημερινή του ονομασία την απέκτησε κατά τη Βυζαντινή Περίοδο, καθώς αποτελεί πέρασμα για την Ύδρα αλλά και για την Ερμιόνη, για τη δεύτερη μέσω του Βούπορθμου, όπως ονομαζόταν στην αρχαιότητα η σημερινή χερσόνησος Μουζάκι στην ηπειρωτική πλευρά του περάσματος. Είναι ένα από τα λίγα ελληνικά νησιά γένους αρσενικού. Στο μεγαλύτερο μέρος του το νησί είναι ορεινό, βραχώδες, και το μέγιστο υψόμετρο φτάνει στα 300 περίπου μέτρα απ’ την επιφάνεια της θάλασσας, ενώ ανέκαθεν αποτελούσε καταφύγιο και στρατηγικό σημείο. Στην ανατολική του πλευρά βλέπουμε τα ερείπια ενός μεγάλου βυζαντινού - ενετικού κάστρου και στα χρόνια της Επανάστασης του 1821 χρησιμοποιήθηκε από τον στόλο της Ύδρας σαν χειμερινό αγκυροβόλιο.
Όπως αναφέραμε και προηγουμένως, το νησί παρουσιάζει μεγάλο αρχαιολογικό ενδιαφέρον, καθώς κατοικήθηκε για πρώτη φορά πριν από 6.000 χρόνια, την Εποχή του Χαλκού. Λείψανα εκείνης της εποχής βρέθηκαν κατά μήκος όλης της παραλίας του νησιού. Η πρώιμη κατοίκηση του Δοκού τεκμαίρεται από την ίδρυση δύο μόνιμων εγκαταστάσεων της Πρωτοελλαδικής II Περιόδου (2800 - 2300 π.Χ.) στη βόρεια ακτή της νήσου, επάνω στο Ακρωτήριο Μύτη Κομμένη και στη θέση «Λέδεζα», και ερμηνεύεται στο πλαίσιο της έντονης ναυτικής δραστηριότητας των φορέων του πρωτοελλαδικού πολιτισμού και της μεγάλης ακμής του θαλάσσιου εμπορίου, τόσο στον χώρο του Αργοσαρωνικού, όσο και στο Μυρτώο Πέλαγος, κατά το Β’ μισό της 3ης χιλιετίας π.Χ.
Εν έτει 1975 βρέθηκε κοντά στην ακτή το αρχαιότερο γνωστό ναυάγιο σε ολόκληρο τον κόσμο, χρονολογημένο μεταξύ 2500 - 2000 π.Χ. Το ναυάγιο αυτό αποτελεί απτή μαρτυρία μείζονος σημασίας για την άσκηση ναυτιλίας στην ευρύτερη περιοχή. Εντοπίστηκε σε μικρή απόσταση από τη νότια βραχώδη ακτή του Ακρωτηρίου Μύτη Κομμένη, και ένα μεγάλο μέρος του ανελκύσθηκε και μελετήθηκε εκτενώς από το Ινστιτούτο Εναλίων Αρχαιολογικών Ερευνών την περίοδο 1989-92. Επάνω στο ίδιο ακρωτήριο, πολύ αργότερα, κατά τους Ύστερους Μυκηναϊκούς Χρόνους, άκμασε ένας οχυρωμένος οικισμός σημαντικής έκτασης, ενώ στη γειτονική Λέδεζα αναγνωρίζεται η ύπαρξη ισχυρού Μυκηναϊκού περιβόλου, που προορίζονταν για την προστασία μιας πηγής νερού, αλλά και για τη συγκέντρωση των κοπαδιών.
Ο Δοκός συνέχισε να ακμάζει και να κατοικείται μέχρι τη Βυζαντινή Περίοδο, και στα μέσα του 7ου αιώνα συγκροτήθηκε εκεί μία καστροπολιτεία, πάνω σε υψηλό οχυρό λόφο, κοντά στον Όρμο του Σκίντου. Ο εν λόγω οικισμός φαίνεται να δημιουργήθηκε από φυγάδες, προερχόμενους από τις γύρω περιοχές, και υπολογίζεται ότι καταστράφηκε από τους Άραβες το Φθινόπωρο του 673. Στο πέρας των αιώνων και μέχρι σήμερα ο Δοκός υπήρξε τόπος διαμονής βοσκών, αλιέων, αλλά και λατόμων, ενώ μαγεύει τους επισκέπτες με τους απέραντους ελαιώνες και τα κρυστάλλινα νερά του.
Αν βρεθείτε στην Ύδρα ή την Ερμιόνη Αργολίδας, αξίζει να κάνετε μία μονοήμερη εξόρμηση στον μικρό αυτό και άγνωστο στους περισσότερους παράδεισο του Αργοσαρωνικού. Η απέραντη ηρεμία του τόπου αλλά και το μεγάλο φυσικό κάλλος θυμίζουν κάτι από την Ελλάδα μιας άλλης εποχής, πιο αγνής, πιο αυθεντικής και αμόλυντης. Βουτήξτε στα πεντακάθαρα νερά, ανάψτε ένα κεράκι στο εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου και περπατήστε στην άγρια φύση του, που κρύβει ανεκτίμητους αρχαιολογικούς θησαυρούς.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
