ΚΑΙΡΟΣ

Το Hubble της NASA απαθανατίζει ένα κατακόκκινο νέφος που λάμπει από λευκά και γαλάζια άστρα

Μια εντυπωσιακή εικόνα από την περιοχή αστρογένεσης LH 95 στο Μεγάλο Νέφος του Μαγγελάνου αποκαλύπτει χιλιάδες νεαρά άστρα και φωτεινό υδρογόνο 

Σαν φρέσκα πυροτεχνήματα που εκτοξεύονται πάνω σε ένα φόντο από διαλυόμενο καπνό, γαλάζια και λευκά άστρα λάμπουν εντυπωσιακά μέσα σε ένα κατακόκκινο πέπλο φωτεινού αερίου, σε αυτή την εικόνα της περιοχής αστρογένεσης LH 95 που κατέγραψε το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble της NASA.

Η LH 95 βρίσκεται στο Μεγάλο Νέφος του Μαγγελάνου, έναν νάνο γαλαξία που περιφέρεται γύρω από τον Γαλαξία μας. Στην περιοχή συνυπάρχουν νεαρά άστρα μικρής μάζας και γιγάντια γαλάζια άστρα μεγάλης μάζας, σχηματίζοντας μια αστρική ένωση, μία από τις πολλές που υπάρχουν στο Μεγάλο Νέφος του Μαγγελάνου.

Τα πιο ογκώδη άστρα της LH 95, με μάζα τουλάχιστον τριπλάσια από εκείνη του Ήλιου και ορατά στην εικόνα ως τα μεγαλύτερα και λαμπρότερα γαλάζια άστρα, εκπέμπουν υπεριώδη ακτινοβολία και ισχυρούς αστρικούς ανέμους, οι οποίοι θερμαίνουν και διαμορφώνουν το περιβάλλον αέριο υδρογόνου. Τα σκοτεινά νηματοειδή νέφη ξεχωρίζουν έντονα πάνω στο λαμπερό υδρογόνο, καθώς οι πυκνότερες λωρίδες σκόνης αντιστέκονται στη διάβρωση.

Στην εικόνα, το μπλε αντιπροσωπεύει τα μικρότερα μήκη κύματος του ορατού φωτός, ενώ το κόκκινο αποδίδει τα μεγαλύτερα μήκη κύματος του ορατού φωτός, καθώς και μέρος της κοντινής υπέρυθρης ακτινοβολίας. Τα χρώματα στις εικόνες του Hubble επιλέγονται σύμφωνα με καθιερωμένες τεχνικές επεξεργασίας, ώστε να αποδίδουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τα μήκη κύματος που καταγράφονται μέσω των φίλτρων του τηλεσκοπίου. Το αέριο του νεφελώματος λάμπει με βαθύ κόκκινο χρώμα λόγω της εκπομπής υδρογόνου-άλφα.

Η ακτινοβολία υδρογόνου-άλφα αποτελεί έναν εξαιρετικό δείκτη αστρογένεσης, επιτρέποντας στους αστρονόμους να εντοπίζουν πολύ νεαρά άστρα που παραμένουν βυθισμένα μέσα στο φωτεινό αέριο. Οι ερευνητές εντόπισαν αναπτυσσόμενα άστρα που εξακολουθούν να συγκεντρώνουν υλικό από τους δίσκους αερίου και σκόνης που τα περιβάλλουν. Στην πραγματικότητα, η LH 95 φιλοξενεί περίπου 2.500 άστρα που έχουν αποκτήσει σχεδόν όλη τη μάζα τους, αλλά δεν έχουν ακόμη «ανάψει», δηλαδή δεν έχουν ξεκινήσει τις αντιδράσεις πυρηνικής σύντηξης στον πυρήνα τους.

Τα άστρα αυτά, γνωστά ως άστρα προκύριας ακολουθίας, σχηματίστηκαν από την κατάρρευση νεφών αερίου και εξακολουθούν να συστέλλονται. Σύντομα θα αρχίσουν να καίνε υδρογόνο στους πυρήνες τους και θα μετατραπούν σε πλήρως ανεπτυγμένα άστρα.

Μελετώντας αυτά τα νεαρά άστρα, οι επιστήμονες επιβεβαίωσαν ότι ο ρυθμός προσαύξησης της μάζας τους —δηλαδή ο ρυθμός με τον οποίο συσσωρεύουν ύλη— μειώνεται με την ηλικία τους, όπως προβλέπουν τα θεωρητικά μοντέλα. Ωστόσο, διαπίστωσαν επίσης ότι η διαδικασία αυτή μπορεί να συνεχίζεται για αρκετά εκατομμύρια χρόνια, περισσότερο από όσο θεωρούνταν σε ορισμένες περιπτώσεις. Το εύρημα αυτό συμβάλλει στη βελτίωση της κατανόησής μας για τον τρόπο με τον οποίο τα νεαρά άστρα συνεχίζουν να αναπτύσσονται και πώς εξελίσσονται οι πρωτοπλανητικοί τους δίσκοι.

Οι ερευνητές παρατήρησαν ακόμη ότι στην LH 95 συνυπάρχουν διαφορετικές γενιές άστρων, γεγονός που υποδηλώνει ότι η περιοχή δεν δημιούργησε όλα τα άστρα της σε ένα και μόνο επεισόδιο, αλλά παράγει νέες γενιές άστρων σε διαφορετικές χρονικές περιόδους.

Το μεγαλύτερης μάζας άστρο της LH 95, το οποίο βρίσκεται λίγο αριστερά από το κέντρο της εικόνας, διαθέτει μάζα περίπου 60 έως 70 φορές μεγαλύτερη από εκείνη του Ήλιου και είναι περίπου ένα εκατομμύριο χρόνια νεότερο από τα υπόλοιπα άστρα της περιοχής, των οποίων η ηλικία εκτιμάται γύρω στα 4 εκατομμύρια χρόνια. Άστρα τόσο μεγάλης μάζας καταναλώνουν τα πυρηνικά τους καύσιμα πολύ γρήγορα και ολοκληρώνουν τη ζωή τους με εκρήξεις υπερκαινοφανών (σουπερνόβα).

Χάρη στον πλούσιο αστρικό της πληθυσμό, η LH 95 αποτελεί έναν ιδιαίτερα σημαντικό στόχο για τους αστρονόμους, καθώς προσφέρει τη δυνατότητα παρατήρησης της διαδικασίας γέννησης των άστρων σε σχετικά μικρή κοσμική απόσταση και σε ένα περιβάλλον με λιγότερη σκόνη από αντίστοιχες περιοχές του Γαλαξία μας.

Ως ένα από τα κορυφαία διαστημικά παρατηρητήρια της NASA, το Hubble έχει προσφέρει περισσότερες από τρεις δεκαετίες σημαντικών επιστημονικών ανακαλύψεων. Οι παρατηρήσεις του συμπληρώνονται και ενισχύονται από άλλα διαστημικά τηλεσκόπια της NASA, όπως το υπέρυθρο τηλεσκόπιο James Webb, καθώς και το επερχόμενο διαστημικό τηλεσκόπιο Nancy Grace Roman, το οποίο προγραμματίζεται να εκτοξευθεί στα τέλη του καλοκαιριού.

Πηγή: skai.gr