Του Στέφανου Νικολαΐδη
Η σημερινή επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη στην Ποντγκόριτσα δεν εντάσσεται μόνο στο πλαίσιο της ενίσχυσης των διμερών σχέσεων Ελλάδας – Μαυροβουνίου. Αποτελεί ταυτόχρονα έναν ακόμη κρίκο στην ευρύτερη ελληνική στρατηγική για την ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων, με ορίζοντα την ανάληψη της προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την Ελλάδα το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
Ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας θα συναντηθεί στην πρωτεύουσα του Μαυροβουνίου με τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης και υπουργό Εξωτερικών Έρβιν Ιμπραήμοβιτς, ενώ θα γίνει δεκτός και από τον πρωθυπουργό της χώρας Μιλόικο Σπάγιτς. Στο επίκεντρο των επαφών αναμένεται να βρεθούν οι διμερείς σχέσεις, οι περιφερειακές εξελίξεις, αλλά και η ευρωπαϊκή πορεία του Μαυροβουνίου.
Η επιλογή της Ποντγκόριτσα μόνο τυχαία δεν θεωρείται. Στην Αθήνα επικρατεί η εκτίμηση ότι το Μαυροβούνιο αποτελεί σήμερα την πλέον ώριμη υποψήφια προς ένταξη χώρα των Δυτικών Βαλκανίων, έχοντας προχωρήσει περισσότερο από κάθε άλλη χώρα της περιοχής στην κάλυψη των απαιτήσεων και των μεταρρυθμίσεων που προβλέπει το ευρωπαϊκό κεκτημένο.
Παράλληλα, πρόκειται για μια σχετικά μικρή χώρα, με πληθυσμό περίπου 600.000 κατοίκων, γεγονός που διευκολύνει πολιτικά και θεσμικά τη διαδικασία ένταξης σε σχέση με άλλες πιο σύνθετες περιπτώσεις της περιοχής.
Ο στόχος του 2027
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι ευρωπαϊκοί σχεδιασμοί τοποθετούν την ολοκλήρωση της ενταξιακής διαδικασίας του Μαυροβουνίου περίπου στις αρχές του 2028. Ωστόσο, η Αθήνα επιδιώκει να διερευνήσει κατά πόσο θα μπορούσε να επισπευσθεί το σχετικό χρονοδιάγραμμα, ώστε η ένταξη να καταστεί εφικτή στα τέλη του 2027, κατά τη διάρκεια δηλαδή της ελληνικής προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Πρόκειται για έναν στόχο με έντονο πολιτικό και συμβολικό φορτίο. Η ελληνική διπλωματία θεωρεί ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να συνδεθεί ευθέως με τη Διακήρυξη της Θεσσαλονίκης του 2003, όταν η Ελλάδα, κατά την προηγούμενη προεδρία της στην ΕΕ, διαμόρφωσε το στρατηγικό πλαίσιο της ευρωπαϊκής προοπτικής των Δυτικών Βαλκανίων.
Υπό αυτό το πρίσμα, η ένταξη μιας χώρας της περιοχής κατά τη διάρκεια της ελληνικής προεδρίας, σχεδόν ένα τέταρτο του αιώνα αργότερα, θα αποτελούσε για την Αθήνα μια ιδιαίτερα σημαντική γεωπολιτική και διπλωματική επιτυχία, επιβεβαιώνοντας τον διαχρονικό ρόλο της ως βασικού υποστηρικτή της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης των Βαλκανίων.
Το «τρίο» των προεδριών
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στον θεσμικό σχεδιασμό της επόμενης διετίας. Από την 1η Ιουλίου αναλαμβάνει την προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ η Ιρλανδία, ενώ από την 1η Ιανουαρίου 2027 θα ακολουθήσει η Λιθουανία. Την 1η Ιουλίου 2027 τη σκυτάλη θα πάρει η Ελλάδα, ενώ από την 1η Ιανουαρίου 2028 θα ακολουθήσει η Ιταλία.
Αυτό σημαίνει ότι ήδη από την 1η Ιανουαρίου 2027 η Αθήνα θα συμμετέχει στο λεγόμενο «σχήμα τρίο» των προεδριών μαζί με τη Λιθουανία και την Ιταλία, αποκτώντας αυξημένο ρόλο στον καθορισμό των προτεραιοτήτων και του πολιτικού προγραμματισμού της Ένωσης.
Διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι το συγκεκριμένο θεσμικό πλαίσιο θα μπορούσε να επιτρέψει στην Ελλάδα να διαδραματίσει καταλυτικό ρόλο στη διαμόρφωση των προϋποθέσεων για την τελική φάση της ενταξιακής πορείας του Μαυροβουνίου, προετοιμάζοντας το έδαφος ήδη από τους πρώτους μήνες του 2027.
Η πρωτοβουλία για τα Δυτικά Βαλκάνια
Η επίσκεψη στην Ποντγκόριτσα εντάσσεται στη συνολικότερη πρωτοβουλία που έχει αναλάβει η Αθήνα για την επανενεργοποίηση της ευρωπαϊκής ατζέντας των Δυτικών Βαλκανίων. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η Διακήρυξη των Δελφών, που υπεγράφη τον περασμένο Απρίλιο από εκπροσώπους της Ελλάδας, της Σερβίας, του Μαυροβουνίου, της Αλβανίας, του Κοσόβου, της Βόρειας Μακεδονίας και της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης.
Η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι η σημερινή γεωπολιτική συγκυρία, με τον πόλεμο στην Ουκρανία, την αστάθεια στη Μέση Ανατολή και την αυξανόμενη επιρροή τρίτων δυνάμεων στην περιοχή, καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη επιτάχυνσης της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης των Δυτικών Βαλκανίων.
Σε αυτό το πλαίσιο, το Μαυροβούνιο αντιμετωπίζεται ως η πιο ρεαλιστική περίπτωση μιας πρώτης επιτυχίας. Και για την Αθήνα, η προοπτική να συμπέσει αυτή η επιτυχία με την ελληνική προεδρία του 2027 αποτελεί έναν στόχο με ιδιαίτερο διπλωματικό, πολιτικό και ιστορικό βάρος.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
