Ο Σίντνι Λόπες Καμπράλ τρέχει προς την εξέδρα και χάνεται μέσα στην αγκαλιά των φιλάθλων. Οι άνθρωποι της διοργάνωσης μπορεί να του κάνουν νόημα να επιστρέψει, να δείχνουν τα ρολόγια τους, να υπενθυμίζουν τους κανονισμούς. Εκείνη τη στιγμή, όμως, τίποτα από αυτά δεν έχει σημασία.
Το Πράσινο Ακρωτήρι μόλις ισοφάρισε ξανά την παγκόσμια πρωταθλήτρια Αργεντινή. Ένα μικροσκοπικό νησιωτικό κράτος, μισού εκατομμυρίου κατοίκων, που έχει χτίσει την ποδοσφαιρική του ταυτότητα πάνω στην αντοχή, την αυταπάρνηση και τις αποκρούσεις του Βοζίνια, κοιτάζει στα μάτια τον Λιονέλ Μέσι. Η μικρότερη χώρα που έφτασε ποτέ σε νοκ άουτ αγώνα Παγκοσμίου Κυπέλλου κρατά τους πρωταθλητές σε ασφυκτικό κλοιό.
Είναι μία από εκείνες τις στιγμές που θυμίζουν γιατί το ποδόσφαιρο μπορεί να γίνει μαγεία. «Είναι η ιστορία αυτού του τουρνουά», λέει ενθουσιασμένος ο Άλι ΜακΚόιστ στη μετάδοση του ITV. Ο σχολιαστής Τζον Τσάμπιον μιλά ήδη για την ταινία που κάποτε θα γυριστεί για αυτή τη «σταχτοπούτα» του ποδοσφαίρου, μια ομάδα που δεν έχασε κανένα παιχνίδι του Μουντιάλ στην κανονική διάρκεια απέναντι τόσο στην παγκόσμια όσο και στην πρωταθλήτρια Ευρώπης.
Και ποιος θέλει να χαλάσει αυτή την εικόνα;
Ποιος θέλει να γίνει εκείνος που θα υπενθυμίσει πως ο αρχηγός του Πράσινου Ακρωτηρίου, Ράιαν Μέντες, πρώτος σκόρερ στην ιστορία της εθνικής ομάδας, βρίσκεται υπό αστυνομική έρευνα στη Νέα Ζηλανδία για καταγγελία βιασμού μίας Βραζιλιάνας;
Γιατί αν το αναφέρεις, διακόπτεις τη μαγεία. Βγαίνεις από το παραμύθι. Χάνεις τη στιγμή. Και όλα αυτά, θα πει κάποιος, για μία μόνο υπόθεση. Για μία μόνο καταγγελία. Μόνο που δεν είναι μία. Ούτε δύο.
Στο συγκεκριμένο Παγκόσμιο Κύπελλο συμμετείχαν τρεις ποδοσφαιριστές που είτε βρίσκονταν υπό ενεργή έρευνα είτε είχαν ήδη παραπεμφθεί σε δίκη για υποθέσεις βιασμού.
Σύμφωνα με διεθνή δημοσιεύματα, ο Μέντες κατηγορήθηκε ότι βίασε μία Βραζιλιάνα που εργαζόταν με την αποστολή του Πράσινου Ακρωτηρίου κατά τη διάρκεια διοργάνωσης της FIFA τον περασμένο Μάρτιο. Ο 36χρονος παραμένει υπό έρευνα χωρίς να του έχουν απαγγελθεί κατηγορίες.
Ο αρχηγός του Μαρόκου, Ασράφ Χακίμι, πρόκειται να δικαστεί στη Γαλλία, έχοντας παραπεμφθεί για υπόθεση φερόμενου βιασμού γυναίκας το 2023. Ο μέσος της Γκάνας, Τόμας Πάρτεϊ, αντιμετωπίζει επτά κατηγορίες για βιασμό και αναμένεται να δικαστεί στο Λονδίνο την επόμενη χρονιά. Και οι δύο αρνούνται κατηγορηματικά κάθε παράνομη πράξη.
Υπάρχουν και άλλες περιπτώσεις.
Το 2023, ο Ιάπωνας εξτρέμ Τζουνγιά Ίτο ερευνήθηκε για καταγγελίες σεξουαλικής επίθεσης εις βάρος δύο γυναικών. Έναν χρόνο αργότερα, ο συμπαίκτης του στην εθνική, Καϊσού Σάνο, συνελήφθη μαζί με ακόμη δύο άνδρες για φερόμενο ομαδικό βιασμό σε ξενοδοχείο του Τόκιο. Και οι δύο αρνήθηκαν τις κατηγορίες και οι υποθέσεις τους στη συνέχεια τέθηκαν στο αρχείο.
Ο Κριστιάνο Ρονάλντο, επίσης, για περισσότερο από μία δεκαετία δεν αγωνίστηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες, μετά από καταγγελία για σεξουαλική επίθεση το 2009, την οποία αρνήθηκε εξαρχής. Η αστική αγωγή εις βάρος του απορρίφθηκε από αμερικανικό δικαστήριο το 2022.
Ίσως, αυτή να είναι η πιο άβολη, αλλά και η λιγότερο συζητημένη ιστορία του μεγαλύτερου Παγκοσμίου Κυπέλλου στην ιστορία του ποδοσφαίρου. Όχι μόνο οι καταγγελίες για σεξουαλική βία που συνοδεύουν ορισμένους ποδοσφαιριστές, αλλά και η εμφανής αμηχανία του ίδιου του αθλήματος να τις αντιμετωπίσει δημόσια.
Όταν ο ομοσπονδιακός τεχνικός της Γκάνας, Κάρλος Κεϊρός, χαρακτήρισε την επέκταση του Μουντιάλ στις 48 ομάδες «κοινότοπη» και «χυδαία», πιθανότατα δεν φανταζόταν πόσο ταιριαστή θα αποδεικνυόταν η διατύπωσή του, έστω και άθελά του. Περισσότερες ομάδες σημαίνουν αναπόφευκτα περισσότερους ποδοσφαιριστές. Και, δυστυχώς, περισσότερες υποθέσεις σαν κι αυτές.
Τρεις από τους 1.248 ποδοσφαιριστές της διοργάνωσης αντιστοιχούν μόλις στο 0,24% του συνόλου. Ένα μικρό ποσοστό, εκ πρώτης όψεως. Ωστόσο, δεν απέχει ιδιαίτερα από το ποσοστό ανθρώπων που βρίσκονται σήμερα στις αμερικανικές φυλακές για αδικήματα σεξουαλικής βίας, σύμφωνα με τα στοιχεία του οργανισμού RAINN. Την ίδια στιγμή, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας χαρακτηρίζει τη σεξουαλική βία κατά των γυναικών ως μία από τις πιο διαχρονικές και λιγότερο αντιμετωπισμένες κρίσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εκτιμώντας ότι περίπου 840 εκατομμύρια γυναίκες και κορίτσια παγκοσμίως έχουν βιώσει κάποια μορφή της στη διάρκεια της ζωής τους.
Αυτό το Μουντιάλ θα μπορούσε να αποτελέσει αφορμή ώστε το ποδόσφαιρο να αντιμετωπίσει το ζήτημα κατάματα.
Δεν το κάνει. Αντίθετα, κάθε φορά που ανοίγει η συζήτηση, ακολουθούν οργισμένες αντιδράσεις, προσωπικές επιθέσεις και φανατικές υπερασπίσεις των κατηγορουμένων. Κανείς τους δεν έχει καταδικαστεί. Όλοι δηλώνουν αθώοι. Και πολλοί υποστηρίζουν ότι ακόμη και η δημόσια αναφορά των υποθέσεων καταστρέφει τις ζωές τους. Η προστασία της ιδιωτικότητας και ο σεβασμός στη νομική διαδικασία είναι θεμελιώδεις αρχές. Το τεκμήριο αθωότητας ισχύει για όλους. Ωστόσο, άλλο πράγμα το τεκμήριο αθωότητας και άλλο η αίσθηση ότι ένας ποδοσφαιριστής μπορεί να συνεχίζει την καριέρα του σαν να μη συμβαίνει απολύτως τίποτα.
Η Άρσεναλ συνέχισε να χρησιμοποιεί κανονικά τον Τόμας Πάρτεϊ σε όλη τη διάρκεια της αστυνομικής έρευνας. Το όνομά του έγινε επισήμως γνωστό μόνο όταν του απαγγέλθηκαν κατηγορίες, λίγες ημέρες πριν λήξει το συμβόλαιό του.
Ο Χακίμι, από την πλευρά του, κατέκτησε τρία πρωταθλήματα Γαλλίας, δύο Κύπελλα, δύο Champions League, ενώ το 2025 αναδείχθηκε κορυφαίος Αφρικανός ποδοσφαιριστής της χρονιάς και συμπεριλήφθηκε στην κορυφαία ενδεκάδα της FIFA.
Ο Μέντες όχι μόνο κλήθηκε στην αποστολή του Πράσινου Ακρωτηρίου, ενώ η έρευνα στη Νέα Ζηλανδία βρισκόταν ήδη σε εξέλιξη, αλλά αγωνίστηκε και απέναντι στην Αργεντινή, συμπληρώνοντας 101 συμμετοχές με την εθνική του ομάδα. Με άλλα λόγια, κανείς τους δεν τιμωρήθηκε ή τέθηκε σε διαθεσιμότητα από τη FIFA, την ομοσπονδία της χώρας του ή τον σύλλογό του.
Και εδώ βρίσκεται το πραγματικό πρόβλημα. Δεν υπάρχει ενιαίο πρωτόκολλο. Η FIFA δεν διαθέτει έναν καθολικό κώδικα συμπεριφοράς που να ορίζει τι συμβαίνει όταν ένας διεθνής ποδοσφαιριστής κατηγορείται για σεξουαλικό αδίκημα.
Το ίδιο ισχύει και για αρκετά μεγάλα πρωταθλήματα, μεταξύ αυτών και η Premier League. Έτσι, οι αποφάσεις αφήνονται στις ίδιες τις ομάδες και τις ομοσπονδίες, οι οποίες συχνά επιλέγουν την πιο βολική λύση για τις ίδιες και όχι απαραίτητα εκείνη που εξυπηρετεί καλύτερα ούτε τον κατηγορούμενο ούτε το φερόμενο θύμα.
Άλλα αθλήματα, όπως το NFL ή το NBA, διαθέτουν σαφέστερους κανονισμούς που προβλέπουν ακόμη και προσωρινές τιμωρίες όσο μια υπόθεση βρίσκεται υπό διερεύνηση. Κανείς όμως δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι οι κανόνες εφαρμόζονται πάντα με τον ίδιο τρόπο, ανεξάρτητα από το πόσο σημαντικός είναι ο αθλητής.
Το ερώτημα παραμένει δύσκολο. Οι δικαστικές διαδικασίες μπορεί να διαρκέσουν χρόνια. Η υπόθεση του Χακίμι είναι χαρακτηριστική. Και η κοινή γνώμη δεν λειτουργεί με τους κανόνες της Δικαιοσύνης. Συχνά δικάζει πριν από τα δικαστήρια και δεν ξεχνά ποτέ.
Είναι δίκαιο να σταματήσει ολοκληρωτικά η ζωή κάποιου μέχρι να υπάρξει τελεσίδικη απόφαση;
Μετά τον αποκλεισμό του Πράσινου Ακρωτηρίου από την Αργεντινή, ο υπεύθυνος Τύπου της ομάδας παρακάλεσε τους δημοσιογράφους, λίγο πριν εμφανιστεί ο ομοσπονδιακός προπονητής Μπουμπίστα:
«Παρακαλούμε, μόνο ερωτήσεις για τον αγώνα.»
Ίσως τελικά όλα να καταλήγουν στον σεβασμό. Σεβασμό απέναντι στους κατηγορούμενους. Σεβασμό απέναντι στα φερόμενα θύματα. Το ερώτημα είναι αν το ποδόσφαιρο δείχνει τον ίδιο σεβασμό σε όσους επιλέγουν να καταγγείλουν τέτοιες υποθέσεις.
Και όσο οι φίλαθλοι προσπαθούν να συμβιβάσουν τη χαρά που τους προσφέρει το παιχνίδι με τα δύσκολα ηθικά ερωτήματα που γεννούν τέτοιες ιστορίες, γίνεται ολοένα και πιο φανερό ότι αυτό δεν είναι δική τους ευθύνη. Οι φίλαθλοι δεν επιλέγουν ποιοι θα κληθούν στις εθνικές ομάδες. Δεν θεσπίζουν τους κανονισμούς.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
