Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) των ΗΠΑ δημοσίευσαν πρόσφατα μια έκθεση σχετικά με μια ύπουλη και ασυνήθιστη πάθηση που ονομάζεται σύνδρομο άλφα-γαλ (alpha-gal syndrome). Η κατάσταση αυτή συνδέεται με τσιμπήματα από τσιμπούρια και εκδηλώνεται ως αλλεργία στο κόκκινο κρέας. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι η υπηρεσία εκτιμά πως σε ορισμένες πολιτείες σχεδόν 1 στους 4 κατοίκους μπορεί να έχει ήδη εκτεθεί σε αυτήν.
Αυτό δεν αποτελεί λόγο πανικού ούτε σημαίνει ότι όλοι πρέπει να εξεταστούν. Υπογραμμίζει, όμως, την ανάγκη για μεγαλύτερη ενημέρωση σχετικά με αυτή την υποδιαγνωσμένη πάθηση.
Το σύνδρομο άλφα-γαλ περιγράφηκε για πρώτη φορά πριν από λιγότερο από 20 χρόνια. Οι γιατροί παρατήρησαν ότι ασθενείς αρρώσταιναν αφού έτρωγαν κόκκινο κρέας. Ωστόσο, σε αντίθεση με τις συνηθισμένες τροφικές αλλεργίες, όπου τα συμπτώματα εμφανίζονται μέσα σε λίγα λεπτά, στην περίπτωση αυτή η αντίδραση εκδηλωνόταν συνήθως αρκετές ώρες αργότερα.
Η Όνινιε Ιουεάλα, γιατρός και ερευνήτρια του συνδρόμου άλφα-γαλ στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Βόρειας Καρολίνας, ανέφερε ότι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι κάποιος που τρώει μια μπριζόλα για βραδινό και στη συνέχεια ξυπνά μέσα στη νύχτα με έντονους πόνους στην κοιλιά ή κνίδωση. Όπως εξήγησε, «η καθυστέρηση μεταξύ της κατανάλωσης της τροφής και της εμφάνισης των συμπτωμάτων είναι ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια για τη διάγνωση».
Τα συμπτώματα μπορεί επίσης να είναι απρόβλεπτα. Κάποιος μπορεί να μην παρουσιάσει καμία αντίδραση αφού καταναλώσει άπαχο κρέας ελαφιού, αλλά να εμφανίσει κνίδωση και εμετούς μετά από μια λιπαρή μοσχαρίσια μπριζόλα. Επιπλέον, παράγοντες όπως η άσκηση και η κατανάλωση αλκοόλ μπορούν να προκαλέσουν ή να ενισχύσουν την αλλεργική αντίδραση. Η Ιουεάλα ανέφερε την περίπτωση ενός ασθενούς που συνήθως μπορούσε να φάει ένα χάμπουργκερ χωρίς πρόβλημα, αλλά αν έπαιζε μπάσκετ με τον γιο του μετά το γεύμα, εμφάνιζε διάρροια.
Εξαιτίας αυτών των ιδιαιτεροτήτων, πολλοί ασθενείς περνούν χρόνια επισκεπτόμενοι διαφορετικούς ειδικούς αναζητώντας μια εξήγηση. Συχνά λαμβάνουν διαγνώσεις όπως σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, έκζεμα ή άλλες παθήσεις πριν κάποιος σκεφτεί το σύνδρομο άλφα-γαλ.
Ένα ακόμη αίνιγμα είναι γιατί άνθρωποι που έτρωγαν κόκκινο κρέας σε όλη τους τη ζωή μπορεί ξαφνικά να εμφανίσουν αλλεργία. Οι ερευνητές έχουν συνδέσει την πάθηση με το τσιμπούρι Lone Star, ένα επιθετικό είδος που απαντάται σε μεγάλο μέρος των νοτιοανατολικών Ηνωμένων Πολιτειών και του οποίου η εξάπλωση έχει φτάσει μέχρι το Μέιν στα βόρεια και το Μιζούρι στα δυτικά.
Η επικρατέστερη θεωρία είναι ότι μετά από ένα τσίμπημα, το ανοσοποιητικό σύστημα αρχίζει να παράγει αντισώματα εναντίον της άλφα-γαλ, ενός σακχάρου που υπάρχει στο κρέας των θηλαστικών, όπως οι αγελάδες, οι χοίροι και τα ελάφια. Έτσι, την επόμενη φορά που το άτομο θα καταναλώσει κόκκινο κρέας, τα αντισώματα αυτά μπορεί να προκαλέσουν αλλεργική αντίδραση. Η βασική θεραπευτική αντιμετώπιση είναι η αποφυγή του εκλυτικού παράγοντα. Σύμφωνα με την Ιουεάλα, περίπου το 80% των ασθενών βελτιώνεται σημαντικά όταν αποκλείσει από τη διατροφή του το κρέας των θηλαστικών.
Ωστόσο, για το υπόλοιπο 20% η καθημερινότητα μπορεί να είναι ιδιαίτερα δύσκολη. Ορισμένοι εξακολουθούν να παρουσιάζουν αντιδράσεις όταν τρώνε σε εστιατόρια, επειδή τα τρόφιμα μπορεί να έχουν παρασκευαστεί με τα ίδια σκεύη που χρησιμοποιήθηκαν για κόκκινο κρέας. Άλλοι πρέπει να αποφεύγουν σχολαστικά κάθε συστατικό ζωικής προέλευσης από θηλαστικά, είτε βρίσκεται σε τρόφιμα είτε σε καλλυντικά ή ιατρικά προϊόντα, όπως ορισμένα εμβόλια, αντιπηκτικά φάρμακα και χειρουργικά ράμματα.
Ορισμένα φάρμακα μπορούν να βοηθήσουν στη διαχείριση των συμπτωμάτων, όπως αντιισταμινικά χωρίς συνταγή για τον κνησμό, φάρμακα για τις γαστρεντερικές ενοχλήσεις και επινεφρίνη (αδρεναλίνη) για σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις. Σε ορισμένους ανθρώπους η αλλεργία υποχωρεί σταδιακά με τον χρόνο και οι τροφές από θηλαστικά μπορούν να επανενταχθούν προσεκτικά στη διατροφή.
«Έχω δει αυτό να συμβαίνει μέσα σε έξι μήνες σε κάποιους ανθρώπους», δήλωσε η Ιουεάλα. «Σε άλλους, όμως, χρειάζονται χρόνια». Ένα νέο τσίμπημα από τσιμπούρι μπορεί, ωστόσο, να αυξήσει ξανά τα επίπεδα των αντισωμάτων, ουσιαστικά επαναφέροντας την κατάσταση στην αρχή.
Πολλά ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα. Οι ερευνητές δεν γνωρίζουν ακόμη γιατί ορισμένοι άνθρωποι εμφανίζουν πιο σοβαρές αντιδράσεις από άλλους ή γιατί κάποιοι αναρρώνουν ενώ άλλοι δεν ξεπερνούν ποτέ πλήρως την αλλεργία. Επίσης, εξακολουθούν να προσπαθούν να προσδιορίσουν πόσο συχνό είναι πραγματικά το σύνδρομο άλφα-γαλ.
Το CDC εκτιμά ότι περίπου 450.000 Αμερικανοί πάσχουν από την πάθηση. Αν και τα περισσότερα περιστατικά εμφανίζονται σε περιοχές όπου το τσιμπούρι Lone Star είναι συχνό, το σύνδρομο άλφα-γαλ έχει καταγραφεί σε όλες τις ηπείρους εκτός από την Ανταρκτική, ενώ έχουν ενοχοποιηθεί και άλλα είδη τσιμπουριών.
Η νέα μελέτη του CDC υποδηλώνει ότι πολύ περισσότεροι άνθρωποι μπορεί να έχουν εκτεθεί από ό,τι πιστευόταν μέχρι σήμερα. Ωστόσο, η Ιουεάλα τόνισε ότι πολλοί άνθρωποι διαθέτουν αντισώματα κατά της άλφα-γαλ χωρίς να εμφανίζουν δυσανεξία στο κόκκινο κρέας. Η εξέταση ατόμων χωρίς συμπτώματα μπορεί να οδηγήσει σε άσκοπους διατροφικούς περιορισμούς. Αντίθετα, όσοι εμφανίζουν ασυνήθιστα συμπτώματα και έχουν ιστορικό έκθεσης σε τσιμπούρια θα πρέπει να συζητήσουν το ενδεχόμενο εξέτασης με τον γιατρό τους.
Για όσους ήδη πάσχουν από το σύνδρομο, αλλά και για όσους θέλουν να το προλάβουν, η αποφυγή των τσιμπημάτων από τσιμπούρια αποτελεί την καλύτερη στρατηγική. Συνιστάται η χρήση μακριών μανικιών και παντελονιών σε δασώδεις ή χορταριασμένες περιοχές, η εφαρμογή εντομοαπωθητικών, η χρήση ρούχων εμποτισμένων με περμεθρίνη και ο σχολαστικός έλεγχος του σώματος μετά από υπαίθριες δραστηριότητες. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν επίσης στην πρόληψη και άλλων σοβαρών νοσημάτων που μεταδίδονται από τσιμπούρια, όπως η νόσος του Lyme, η οποία μπορεί να προκαλέσει μακροχρόνιες επιπτώσεις στην υγεία.
Τέλος, απαιτείται καλύτερη ενημέρωση και επιδημιολογική επιτήρηση. Έρευνα του 2023 έδειξε ότι το 42% των επαγγελματιών υγείας δεν είχε ποτέ ακούσει για το σύνδρομο άλφα-γαλ. Επιπλέον, μόνο περίπου δώδεκα πολιτείες των ΗΠΑ απαιτούν την υποχρεωτική δήλωση των περιστατικών.
Η παρακολούθηση της εξάπλωσης της νόσου θα βοηθούσε στη στοχευμένη πρόληψη. Καθώς οι θερμοκρασίες αυξάνονται και οι βιότοποι των τσιμπουριών επεκτείνονται, οι γιατροί θα πρέπει να βρίσκονται σε εγρήγορση για αυτήν και άλλες αναδυόμενες ασθένειες.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
