Η αποτυχημένη προσπάθεια εξεύρεσης ειρηνικής λύσης με το Ιράν δεν έχει κλονίσει την πίστη του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) στους δύο άνδρες που έχει τοποθετήσει επικεφαλής των προσπαθειών για ειρήνη σε όλο τον κόσμο, σύμφωνα με ανάλυση του Politico.com.
Ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ (Steve Witkoff) και ο γαμπρός του προέδρου, Τζάρεντ Κούσνερ (Jared Kushner) έχουν αναλάβει την επίλυση ορισμένων από τις πιο δυσεπίλυτες συγκρούσεις στον κόσμο και, παρά το ότι ο πόλεμος με το Ιράν επεκτείνεται, ο πρόεδρος επιμένει ότι οι κορυφαίοι διαπραγματευτές του είναι οι καταλληλότεροι για την αποστολή.
Η πρωτοφανής κατάσταση, όπου δύο άνδρες ηγούνται ταυτόχρονα διαπραγματεύσεων με το Ιράν, το Ισραήλ και τη Χαμάς, καθώς και μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας, μερικές φορές ακόμη και μέσα στο ίδιο απόγευμα, υπογραμμίζει τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση Τραμπ πιστεύει ότι πρέπει να επιτυγχάνονται οι συμφωνίες ειρήνης.
Η προσέγγιση αυτή αντιμετωπίζει τη διπλωματία σαν μια επιχειρηματική συμφωνία ακινήτων, που απαιτεί επιχειρηματική νοοτροπία και μια μικρή ομάδα επιφορτισμένη με την επίτευξη μιας μεγάλης συμφωνίας ανάπτυξης, σύμφωνα με δύο αξιωματούχους της κυβέρνησης που μίλησαν ανώνυμα για να εξηγήσουν πώς σκέφτονται οι στενότεροι σύμβουλοι του προέδρου για την αποστολή τους.
Και αν οι διαπραγματεύσεις με μια πλευρά αποτύχουν, όπως συνέβη με την Τεχεράνη, η αποτυχία μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μοχλός πίεσης για μια άλλη συμφωνία.
Ο Τραμπ έκανε ακριβώς αυτό την Παρασκευή, υποστηρίζοντας ότι ο πόλεμος με το Ιράν ίσως αποδειχθεί ευνοϊκός για ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της πρώτης του θητείας: τις Συμφωνίες του Αβραάμ (Abraham Accords), οι οποίες οδήγησαν στην εξομάλυνση των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ του Ισραήλ και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Μπαχρέιν, του Σουδάν και του Μαρόκο.
«Πολλές χώρες πρόκειται να ενταχθούν στις Συμφωνίες του Αβραάμ», δήλωσε ο Τραμπ. «Τώρα που το Ιράν έχει αποδεκατιστεί, γιατί αυτό ήταν πάντα ένας φόβος.»
Η προσθήκη περισσότερων χωρών στις Συμφωνίες του Αβραάμ αποτελεί εδώ και καιρό στόχο του προέδρου, ώστε να επιτευχθεί μεγαλύτερη περιφερειακή σταθερότητα και ειρήνη στη Μέση Ανατολή.
Η αισιοδοξία του Τραμπ έρχεται την ώρα που επικριτές τον κατηγορούν ότι δείχνει υπερβολική εμπιστοσύνη σε ανθρώπους που θεωρούνται ανεπαρκείς για το έργο. Παρότι ο Κούσνερ και ο Γουίτκοφ, επιχειρηματίας ακινήτων στη Νέα Υόρκη και το Μαϊάμι, έχουν επαινεθεί για τον ρόλο τους στην επιστροφή Ισραηλινών ομήρων, η εκεχειρία που μεσολάβησαν παραμένει εύθραυστη και η Χαμάς (Hamas) εξακολουθεί να αποτελεί δύναμη στη Γάζα.
Οι διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία δεν έχουν οδηγήσει σε κατάπαυση του πυρός. Και οι προσπάθειες να πειστεί το Ιράν να εγκαταλείψει το πρόγραμμα εμπλουτισμού ουρανίου δεν είχαν επιτυχία.
Ο γρήγορος ρυθμός δημιουργεί «κίνδυνο υπερεπέκτασης», δήλωσε ο πρώην διαπραγματευτής του Υπουργείου Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών, Άαρον Ντέιβιντ Μίλερ (Aaron David Miller), ο οποίος υπηρέτησε σε κυβερνήσεις τόσο Ρεπουμπλικανών όσο και Δημοκρατικών.
Ο όγκος λεπτομερειών που απαιτείται για τη διαχείριση τριών διαπραγματεύσεων ταυτόχρονα είναι υπερβολικός για δύο επιχειρηματίες, ενώ υπάρχει και ο κίνδυνος οι κορυφαίοι διαπραγματευτές της κυβέρνησης να μην έχουν επαρκή κατανόηση της ιστορίας και της ψυχολογίας, στοιχεία «κρίσιμης σημασίας για το πώς οι εμπλεκόμενοι σε αυτές τις συγκρούσεις αντιλαμβάνονται τα ζητήματα», είπε ο Μίλερ.
Η Κοινή Ολοκληρωμένη Σχέση Δράσης (Joint Comprehensive Plan of Action), δηλαδή η συμφωνία για το Ιράν που διαπραγματεύτηκε η κυβέρνηση Μπαράκ Ομπάμα (Barack Obama) και την οποία ο Τραμπ έχει επικρίνει έντονα, είχε έκταση 159 σελίδων και χρειάστηκε δύο χρόνια διαπραγματεύσεων.
Ωστόσο η εμπιστοσύνη του Τραμπ παραμένει αμετακίνητη.
«Δεν έχουν πάρα πολλά να κάνουν», είπε. «Στην πραγματικότητα έχουν περιθώριο να κάνουν ακόμη περισσότερα.»
Η ιδέα να εργάζονται ταυτόχρονα για τρεις συμφωνίες μόνο δύο άνθρωποι είναι πρωτοφανής. Επιπλέον, η χρήση «απεσταλμένων ειρήνης» από τον Τραμπ ξεπερνά τη συνήθη πρακτική, καθώς επιλέγει προσωπικά τους κορυφαίους διαπραγματευτές του χωρίς επιβεβαίωση από το Κογκρέσο.
Η κυβέρνηση Τραμπ υποστηρίζει ότι μια μικρή ομάδα που χειρίζεται πολλαπλές κρίσεις στον κόσμο έχει περισσότερες πιθανότητες επιτυχίας από μια μεγάλη ομάδα διπλωματών και ειδικών που αντιμετωπίζουν διαφορετικές περιφερειακές συγκρούσεις.
Ο Γουίτκοφ και ο Κούσνερ κρατούν τις ομάδες τους μικρές όταν διαπραγματεύονται μεγάλες επιχειρηματικές συμφωνίες και προσεγγίζουν με παρόμοιο τρόπο και τη διεθνή σκηνή.
Ένας αξιωματούχος της κυβέρνησης σημείωσε ότι οι συμφωνίες ακινήτων ξεκινούν από την κορυφή με λίγους ανθρώπους που έχουν το όραμα.
«Μετά έρχονται οι διαχειριστές έργου και ο συντονισμός με μηχανικούς, αρχιτέκτονες και άλλους», συνέχισε. «Νομίζω ότι είμαστε πολύ καλοί στο να καταλαβαίνουμε ποια είναι τα περίπλοκα στοιχεία μιας συμφωνίας. Τα συζητάμε, τα αντιμετωπίζουμε και μετά βρίσκουμε πώς θα τα λύσουμε.»
Οι διεθνείς διαπραγματεύσεις, όπως και οι συμφωνίες ανάπτυξης ακινήτων, έχουν «παρόμοιους ρυθμούς συναλλαγών», είπε άλλος αξιωματούχος.
«Ορισμένες από αυτές τις συγκρούσεις εξελίσσονται με τον ίδιο τρόπο», δήλωσε ο πρώτος αξιωματούχος, προσθέτοντας ότι το «σχέδιο δράσης» λαμβάνει επίσης εισροές από τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο (Marco Rubio), τον διευθυντή της Κεντρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (CIA) Τζον Ράτκλιφ (John Ratcliffe) και την προσωπάρχη του Λευκού Οίκου Σούζι Γουάιλς (Susie Wiles).
Υπάρχει επίσης συνεργασία με τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς (JD Vance), τον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ (Pete Hegseth) και τον πρόεδρο του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ, στρατηγό Νταν Κέιν (Dan Caine).
Τον περασμένο μήνα στη Γενεύη η προσέγγιση «ένα μοντέλο για όλους» φάνηκε ξεκάθαρα, όταν ο Κούσνερ και ο Γουίτκοφ συναντήθηκαν την ίδια ημέρα με Ουκρανούς, Ρώσους και Ιρανούς αξιωματούχους.
Συναντήθηκαν με τους Ιρανούς από τις 9:00 έως τις 12:30, με τους Ουκρανούς από τις 13:00 έως τις 17:30 και στη συνέχεια μίλησαν με τους Ρώσους. Ακολούθησε δείπνο με Ουκρανούς και περιφερειακούς εταίρους - τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, την Ιταλία και την Ελβετία - και στη συνέχεια νέα συνάντηση με τους Ρώσους από τις 21:30 έως τις 23:00.
Οι επικριτές, όμως, επισημαίνουν ότι η επιχειρηματική προσέγγιση δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη βαθιά κατανόηση των περιοχών και των συγκρούσεων.
«Μια επιχειρηματική νοοτροπία μπορεί να είναι χρήσιμη στη διπλωματία, καθαρή σκέψη, χωρίς περιττά λόγια, προσανατολισμένη στο αποτέλεσμα», δήλωσε πρώην αξιωματούχος του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ από την πρώτη θητεία Τραμπ.
«Αλλά αυτό σημαίνει ότι πρέπει να κατανοείς με ποιον κάνεις συμφωνία. Η επιχειρηματική εμπειρία δεν υποκαθιστά την κατανόηση της περιοχής, του Ισλάμ και των συμφερόντων της Χαμάς και του Ιράν»
Παρά την κριτική, η κυβέρνηση επιμένει ότι ο Γουίτκοφ και ο Κούσνερ έχουν πετύχει περισσότερα απ’ όσα τους αναγνωρίζονται, δείχνοντας ιδιαίτερα τη Γάζα και μια πρόσφατη μεγάλη ανταλλαγή κρατουμένων μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.
Σύμφωνα με αξιωματούχους, η Τεχεράνη απλώς δεν ήταν διατεθειμένη να διαπραγματευτεί.
«Μας είπαν ότι έχουν το αναφαίρετο δικαίωμα στον εμπλουτισμό ουρανίου», δήλωσε ο Γουίτκοφ το περασμένο Σάββατο στο προεδρικό αεροσκάφος Air Force One.
«Καυχιούνταν ότι διαθέτουν καύσιμο εμπλουτισμένο κατά 60%, αρκετό για 11 βόμβες. Μας είπαν εμένα και τον Τζάρεντ: “Δεν θα σας δώσουμε διπλωματικά αυτό που θα πάρετε στρατιωτικά.”»
Στην περίπτωση της Ουκρανίας, αξιωματούχοι επιμένουν ότι μια σημαντική πρόοδος είναι θέμα χρόνου και ότι απρόβλεπτα γεγονότα μπορούν να λειτουργήσουν ως σημείο καμπής.
«Αυτά τα πράγματα είναι εξαιρετικά ρευστά. Τα πάντα αλλάζουν συνεχώς», δήλωσε αξιωματούχος της κυβέρνησης.
Αυτό τους δίνει την ελπίδα ότι, όσο μικρές κι αν είναι οι πιθανότητες, κάτι μπορεί να αλλάξει την πορεία των εξελίξεων μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας και να αναγκάσει είτε τον Βλαντίμιρ Πούτιν είτε τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι να επανεξετάσουν τον πολιτικό τους υπολογισμό.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
