Η αβεβαιότητα που τροφοδοτείται από την κρίση και τις εχθροπραξίες στη Μέση Ανατολή, έστειλε τη βασική τιμή αναφοράς του πετρελαίου σχεδόν στα 120 δολάρια το βαρέλι τα προηγούμενα 24ωρα, πριν υποχωρήσει κάτω από τα 90 δολάρια. Παρότι αυτό απέχει πολύ από τα ιστορικά υψηλά επίπεδα, η έντονη μεταβλητότητα και η απότομη άνοδος των τελευταίων ημερών θα μπορούσαν να προκαλέσουν οικονομική ζημιά, ιδιαίτερα αν οι πολιτικοί επιλέξουν να χαϊδεύουν τα αυτιά των ψηφοφόρων αντί να ηγούνται.
Τα σημερινά επίπεδα δεν είναι καν τα υψηλότερα των τελευταίων δεκαετιών. Η τιμή του πετρελαίου, προσαρμοσμένη στον πληθωρισμό, βρισκόταν πάνω από τα 100 δολάρια για το μεγαλύτερο μέρος της περιόδου 2010–2014 και έφτασε σε ιστορικό υψηλό άνω των 200 δολαρίων το 2008. Ήταν επίσης πάνω από 125 δολάρια το 2022 όταν ξεκίνησε η πλήρης εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Οι αγορές ηρέμησαν με την υπόθεση ότι οι συγκρούσεις θα τελειώσουν σύντομα, κάτι που ίσως να μη συμβεί. Μια ακόμη πιο έντονη άνοδος των τιμών θα μπορούσε επίσης να κάνει αυτή την εκτίμηση αυτοεκπληρούμενη, αν ανησυχήσει τον ευαίσθητο στις αγορές, πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) και τον ωθήσει να τερματίσει τις εχθροπραξίες.
Οι μεγάλες χώρες βρίσκονται προς το παρόν σε στάση αναμονής όσον αφορά την απελευθέρωση πετρελαίου από τα στρατηγικά τους αποθέματα. Οι υπουργοί Οικονομικών της «Ομάδας των Επτά» αποφάσισαν σε συνάντηση τη Δευτέρα να μην προχωρήσουν προς το παρόν σε τέτοια κίνηση.
Οι πρώτες οικονομίες που αισθάνονται τον πόνο από τις υψηλότερες τιμές είναι στην Ασία και την Ευρώπη. Είτε λόγω έλλειψης πόρων είτε λόγω άρνησης να τους αξιοποιήσουν, οι αγορές αυτές παραμένουν εξαρτημένες από τις εξαγωγές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή.
Οι σύμμαχοι των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ευρώπη φαίνονται ευαίσθητοι στην απειλή, με τη Γαλλία να υπόσχεται ότι θα στείλει πολεμικά πλοία για να συνοδεύουν δεξαμενόπλοια στον Περσικό Κόλπο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να παρέχουν 24ωρη κάλυψη με μη επανδρωμένα αεροσκάφη στο Στενό του Ορμούζ, ώστε να εξουδετερώνουν απειλές από τη θάλασσα που προέρχονται από τις ακτές του Ιράν .
Επειδή η Γαλλία δεν αποτελεί μέρος της σύγκρουσης, το Ιράν είναι λιγότερο πιθανό να στοχοποιήσει γαλλικά πλοία που συνοδεύουν δεξαμενόπλοια σε σχέση με αμερικανικά.
Είναι προς το συμφέρον της Γαλλίας να συνεχιστεί το εμπόριο πετρελαίου, και προς το συμφέρον των ΗΠΑ να μην εμποδίσει η τιμή του πετρελαίου την ολοκλήρωση της στρατιωτικής αποστολής.
Επειδή οι ασιατικές χώρες είναι κατά μέσο όρο φτωχότερες από τις ευρωπαϊκές, οι επιπτώσεις των υψηλότερων τιμών ενέργειας είναι εκεί πιο επιζήμιες. Αυτό περιλαμβάνει αντιπάλους των ΗΠΑ, όπως η Κίνα, ο μεγαλύτερος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου. Περιλαμβάνει όμως και συμμάχους, όπως οι Φιλιππίνες και η Νότια Κορέα, των οποίων οι κυβερνήσεις επιβάλλουν μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας και ανώτατα όρια τιμών.
Ο πειρασμός για κεντρικό σχεδιασμό των τιμών ενέργειας ίσως φτάσει τελικά και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι πολιτικοί πρέπει να θυμούνται ότι η εναλλακτική στις υψηλότερες τιμές είναι οι ουρές στα πρατήρια καυσίμων, κάτι εξαιρετικά αντιδημοφιλές, αλλά αναπόφευκτο, όταν τα σήματα των τιμών δεν επιτρέπεται να περιορίσουν τη ζήτηση.
Θα ήταν επίσης αντιπαραγωγικό να επανέλθει η απαγόρευση εξαγωγών αργού πετρελαίου που επιβλήθηκε τη δεκαετία του 1970 για να διατηρηθούν χαμηλές οι τιμές. Το πετρέλαιο είναι μια παγκόσμια αγορά, είτε θέλουν οι πολιτικοί να το αναγνωρίσουν είτε όχι, και οι Ηνωμένες Πολιτείες ωφελούνται όταν συμμετέχουν πλήρως σε αυτήν. Η απαγόρευση αυτή παρέμεινε σε ισχύ μέχρι το 2015, δείχνοντας πόσο δύσκολο είναι να καταργηθούν «προσωρινοί» κρατικοί περιορισμοί.
Από την άλλη πλευρά, η κατάργηση του Νόμου Τζόουνς (Jones Act) - που θα επέτρεπε σε μη αμερικανικά δεξαμενόπλοια να μεταφέρουν πετρέλαιο μεταξύ αμερικανικών λιμανιών - θα είχε άμεσα θετικά αποτελέσματα. Ο γηρασμένος στόλος πλοίων που υπάγεται στον νόμο καθιστά οικονομικά ασύμφορη τη μεταφορά προϊόντων από τα διυλιστήρια της Ακτής του Κόλπου προς τις βορειοανατολικές πολιτείες ή τη Δυτική Ακτή των ΗΠΑ.
Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump), φέρεται να εξετάζει την αναστολή εφαρμογής του νόμου, ενώ έχει ήδη κατατεθεί σχετική νομοθετική πρόταση στο Κογκρέσο για την πλήρη κατάργησή του. Πρόκειται για μια εξαιρετική ιδέα, ανεξάρτητα από όσα συμβαίνουν με το Ιράν.
Το προηγούμενο του Πολέμου του Κόλπου είναι διδακτικό. Η τιμή του πετρελαίου διπλασιάστηκε μεταξύ καλοκαιριού και φθινοπώρου του 1990 και στη συνέχεια επέστρεψε στα φυσιολογικά επίπεδα μέχρι τον χειμώνα.
Αν ο Τραμπ σκέφτεται τις ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες, μια γρήγορη λύση στη σύγκρουση θα σήμαινε ότι οι τιμές του πετρελαίου δεν θα αποτελέσουν ζήτημα για τους ψηφοφόρους. Όμως δεν μπορεί να περιμένει ότι θα παραμείνουν σταθερές γύρω στα 100 δολάρια το βαρέλι, αν ο Περσικός Κόλπος δεν ανοίξει ξανά σύντομα για τη ναυσιπλοΐα.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
