Η ανακοίνωση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για μια παύση δύο εβδομάδων στις εχθροπραξίες, με στόχο την επίτευξη συμφωνίας με το Ιράν, ενδέχεται να προμηνύει το τέλος αυτού του πολέμου. Το γεγονός ότι τόνισε στην ανάρτησή του στο Truth Social πως η αποδοχή της αναστολής των αμερικανικών βομβαρδισμών εξαρτάται από ένα «ΠΛΗΡΕΣ, ΑΜΕΣΟ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΣ ΑΝΟΙΓΜΑ» του Στενού του Ορμούζ δείχνει πόσο σημαντικό έχει γίνει αυτό το ζήτημα για τον ίδιο.
Μόλις την προηγούμενη Τετάρτη, σε ομιλία του προς το έθνος, ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι το Στενό του Ορμούζ δεν μας αφορά, καθώς οι ΗΠΑ δεν προμηθεύονται πετρέλαιο από εκεί. Ωστόσο, μέσα σε λίγες ημέρες, άλλαξε στάση, απειλώντας με εκτεταμένη καταστροφή σε όλο το Ιράν αν Στενό δεν ανοίξει. Πλέον φαίνεται να αντιλαμβάνεται ότι ο έλεγχος του Ορμούζ από το Ιράν και η δυνατότητά του να εκβιάζει κάθε χώρα που τα χρησιμοποιεί, θα συνιστούσε στρατηγική ήττα για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Δεν είναι σαφές πώς θα επιτευχθεί μια τελική συμφωνία. Με τους Ιρανούς να υποστηρίζουν ότι οι ΗΠΑ αποδέχθηκαν τους όρους τους για την παύση, και τον Τραμπ να ισχυρίζεται ότι οι Ιρανοί υπέκυψαν στις πιέσεις του, είναι προφανές ότι, πέρα από τη δημόσια ρητορική, υπάρχουν μεγάλες αποκλίσεις στην ερμηνεία των συμφωνηθέντων. Όσον αφορά το άνοιγμα του Στενού, παραμένει ασαφές τι ακριβώς έχει συμφωνηθεί. Την Τετάρτη, οι Ιρανοί προειδοποίησαν ότι πλοία που θα επιχειρήσουν να περάσουν χωρίς άδεια θα δεχθούν επίθεση.
Τουλάχιστον οι διαπραγματεύσεις θα πραγματοποιηθούν, έστω και υπό βαριά σκιά. Ο Τραμπ μπορεί και πιθανότατα θα το κάνει, να επανέλθει με απειλές, αν οι Ιρανοί διστάσουν ή φανούν να υπαναχωρούν. Και αυτές οι απειλές δεν πρέπει να υποτιμηθούν. Οι ΗΠΑ διατηρούν ισχυρές δυνάμεις στην περιοχή και μπορούν να πλήξουν ξανά. Παράλληλα, όμως, ισχύει και η ισορροπία τρόμου: το Ιράν είναι έτοιμο να πλήξει τις ενεργειακές και υδροδοτικές υποδομές των γειτονικών χωρών ως αντίποινα και διατηρεί την ικανότητα να το κάνει. Ακόμη και αν ένα μικρό ποσοστό ιρανικών πυραύλων και drones διαπεράσει την άμυνα των κρατών του Κόλπου, οι ζημιές στις ενεργειακές υποδομές θα μπορούσαν να είναι εκτεταμένες, οδηγώντας σε υψηλές τιμές ενέργειας για μεγάλο διάστημα.
Ο πρόεδρος έχει ήδη δηλώσει επανειλημμένα ότι οι ΗΠΑ πέτυχαν τους στρατιωτικούς τους στόχους: σημαντική καθυστέρηση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, των βαλλιστικών πυραύλων και της σχετικής αμυντικής βιομηχανίας. Ένα βασικό ζήτημα στις διαπραγματεύσεις θα είναι το τι θα λάβει το Ιράν. Οι Ιρανοί επιμένουν τουλάχιστον στην άρση των κυρώσεων. Ειρωνικά, ο Τραμπ είχε ήδη στην πράξη χαλαρώσει τις κυρώσεις στο ιρανικό πετρέλαιο, επιτρέποντας εξαγωγές ώστε να μην αυξηθούν υπερβολικά οι παγκόσμιες τιμές. Το Ιράν πιθανότατα θα ζητήσει πλήρη άρση όλων των κυρώσεων.
Το πυρηνικό ζήτημα παραμένει επίσης ανοιχτό. Ο Τραμπ ίσως προτείνει την παροχή πυρηνικού καυσίμου για παραγωγή ενέργειας, με αντάλλαγμα την εγκατάλειψη του εμπλουτισμού από το Ιράν. Ακόμη και αν γίνει δεκτή αυτή η πρόταση, παραμένει το ερώτημα τι θα συμβεί με περίπου 440 κιλά σχεδόν οπλικής ποιότητας σχάσιμου υλικού και άλλα 180 κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου στο 20%. Αν το Ιράν τα διατηρήσει, θα έχει τη δυνατότητα να κατασκευάσει πυρηνικό όπλο στο μέλλον, ίσως και ταχύτερα.
Μια κάπως καλύτερη επιλογή θα ήταν να απαιτηθεί η απομάκρυνση και μεταφορά αυτών των υλικών εκτός χώρας. Ο Τραμπ υποστηρίζει ότι το Ιράν έχει συμφωνήσει, αλλά η Τεχεράνη το αρνείται. Ένα πιθανό πρότυπο είναι η συμφωνία του 2013 για τη Συρία, όπου η Ρωσία ανέλαβε την απομάκρυνση χημικών όπλων. Ωστόσο, ένα τέτοιο σενάριο έχει σοβαρό μειονέκτημα: θα καταστήσει τη Ρωσία και το Ιράν υπεύθυνους για την εφαρμογή, ενώ η Ρωσία δεν είναι ουδέτερος μεσολαβητής.
Αλλά ακόμη και μια «σανίδα σωτηρίας» είναι χρήσιμη μόνο αν το καθεστώς μπορεί να επιβιώσει. Και δεν είναι σαφές πόσο χρόνο έχει η Τεχεράνη. Πριν τον πόλεμο, το ιρανικό καθεστώς δεν είχε απαντήσεις στα βαθιά προβλήματα διακυβέρνησης που οδήγησαν σε λαϊκές εξεγέρσεις. Μετά τον πόλεμο, θα είναι ακόμη πιο ανίκανο να αντιμετωπίσει διακοπές σε νερό και ηλεκτρικό, ένα νόμισμα χωρίς αξία, διαφθορά και τη δυσκολία της καθημερινής ζωής. Ο ιρανικός λαός δεν θα παραμείνει ήσυχος για πολύ.
Ο Τραμπ κάνει λάθος όταν ισχυρίζεται ότι η επιχείρηση Epic Fury έχει ήδη επιφέρει αλλαγή καθεστώτος. Ωστόσο, οι εσωτερικές αντιφάσεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας ενδέχεται με τον χρόνο να οδηγήσουν είτε σε έναν «Ιρανό Γκορμπατσόφ» που θα επιχειρήσει μεταρρυθμίσεις, είτε σε πλήρη κατάρρευση. Εφόσον τα Στενά παραμείνουν ανοιχτά και το εμπλουτισμένο ουράνιο απομακρυνθεί, το γρήγορο τέλος του πολέμου ίσως επιταχύνει αυτή την εξέλιξη και τελικά οδηγήσει σε μια στρατηγική νίκη.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
