Ο εγωισμός του Τραμπ ίσως είναι το μεγαλύτερο εμπόδιο για μια συμφωνία με το Ιράν

Προσθέστε το SKAI.gr ως προτιμώμενη πηγή στο Google

Η συνεχής υποτίμηση των Ιρανών ηγετών από τον Ντόναλντ Τραμπ προκαλεί ανησυχία σε Άραβες και Αμερικανούς αξιωματούχους με γνώση της Μέσης Ανατολής, οι οποίοι φοβούνται ότι τέτοιες προσβολές θα μπορούσαν να αποτελέσουν σοβαρό εμπόδιο για τον πραγματικό τερματισμό ενός πολέμου που έχει επιβαρύνει την παγκόσμια οικονομία.

Στον πυρήνα των ανησυχιών τους βρίσκεται το κατά πόσο ο Τραμπ είναι διατεθειμένος να δείξει σεβασμό στους ισλαμιστές ηγέτες της Τεχεράνης ώστε να μπορέσουν να ισχυριστούν ότι πέτυχαν κάποιο επίπεδο νίκης, ακόμη κι αν συμφωνήσουν στις αμερικανικές απαιτήσεις που θα τους αφήσουν στρατιωτικά αποδυναμωμένους.

Όμως το παρελθόν του Τραμπ που συνηθίζει να κρατά κακίες, να χλευάζει αντιπάλους και να επιμένει ότι κερδίζει τα πάντα δεν προμηνύει θετικά πράγματα για όσους ελπίζουν ότι η διπλωματία μπορεί να οδηγήσει στη λήξη του πολέμου, σύμφωνα με συνεντεύξεις του Politico με 10 νυν και πρώην Αμερικανούς και Άραβες αξιωματούχους.

«Θέλει απεγνωσμένα να τελειώσει ο πόλεμος» είπε ανώτερος αξιωματούχος αραβικής χώρας του Κόλπου, γνώστης των ειρηνευτικών συνομιλιών, αναφερόμενος στον Τραμπ. «Όμως οι Ιρανοί μέχρι στιγμής αρνούνται να του δώσουν αυτό που χρειάζεται, για να σώσει τα προσχήματα και να αποχωρήσει. Και δεν φαίνεται να καταλαβαίνει ότι και αυτοί χρειάζονται να σώσουν τα προσχήματά τους.»

Όπως και αρκετοί άλλοι, ο αξιωματούχος μίλησε υπό το καθεστώς ανωνυμίας για να συζητήσει ευαίσθητα διπλωματικά ζητήματα. Ορισμένοι έχουν άμεση εμπειρία στις σχέσεις με το Ιράν και δήλωσαν ότι, ενώ η διατήρηση της αξιοπρέπειας είναι σημαντική σε κάθε διπλωματική διαπραγμάτευση, για τους Ιρανούς είναι ιδιαίτερα κρίσιμη τόσο για πολιτισμικούς όσο και για εσωτερικούς πολιτικούς λόγους.

Ιδανικά, δήλωσε ο Μάικλ Ράτνεϊ, πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ στη Σαουδική Αραβία, ο Τραμπ δεν θα έπρεπε να λέει απολύτως τίποτα όσο οι απεσταλμένοι του διαπραγματεύονται με τους Ιρανούς. «Ούτε tweet, ούτε δημόσιο σχόλιο, ούτε απειλή, ούτε φιλοφρόνηση. Απλώς να αφήσει τους διαπραγματευτές του να διαπραγματευτούν» είπε.

Όμως ο Τραμπ δεν λειτουργεί έτσι συνήθως.

Τις τελευταίες εβδομάδες, ο Τραμπ έχει αποκαλέσει Ιρανούς αξιωματούχους «τρελούς μπάσταρδους» που είναι «ψυχικά άρρωστοι». Έχει απειλήσει να εξαλείψει «ολόκληρο τον πολιτισμό» του Ιράν. Επίσης έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι οι ΗΠΑ έχουν ήδη νικήσει το Ιράν στον πόλεμο.

Κι αυτά τα λέει, ενώ οι απεσταλμένοι του διαπραγματεύονται τη λήξη της σύγκρουσης...

Ιρανικές προσβολές

Η Τεχεράνη κάνει τη δική της εκστρατεία, με βίντεο Lego που σατιρίζουν τον Τραμπ μέχρι τρολαρίσματα στα κοινωνικά δίκτυα. Στα μέσα Απριλίου, η Tehran Times μετέδωσε ότι ο Εθνικός Οργανισμός Ψυχολογίας και Συμβουλευτικής του Ιράν «ζήτησε αξιολόγηση της ψυχικής υγείας των Αμερικανών πολιτικών ηγετών, ιδιαίτερα του Ντόναλντ Τραμπ, προς το συμφέρον της παγκόσμιας ειρήνης».

Η περιφρόνηση του Τραμπ προς τη θρησκευτική ηγεσία του Ιράν κρατάει εδώ και 50 χρόνια. Τροφοδοτείται εν μέρει από το γεγονός ότι το καθεστώς κράτησε Αμερικανούς ομήρους λίγο μετά την επανάσταση του 1979 που ανέτρεψε τον Σάχη. Έχει επίσης δηλώσει ότι θα αποδεχθεί συμφωνία μόνο αν είναι καλύτερη από εκείνη που έκλεισε ο Μπαράκ Ομπάμα με το Ιράν το 2015, συμφωνία από την οποία ο ίδιος αργότερα αποχώρησε.

Η Τεχεράνη, από την άλλη πλευρά, έχει ελάχιστη εμπιστοσύνη στον Τραμπ. Ιρανοί αξιωματούχοι αισθάνθηκαν προδομένοι από την απόφασή του στην πρώτη του θητεία να αποχωρήσει από τη συμφωνία της περιόδου Ομπάμα. Επίσης εξοργίστηκαν από ενέργειες της δεύτερης θητείας του που υπονόμευσαν τις διπλωματικές διαπραγματεύσεις μέσω στρατιωτικών πληγμάτων. Τέτοιες επιθέσεις αποδεκάτισαν τις πυρηνικές υποδομές του Ιράν και σκότωσαν πολλούς κορυφαίους αξιωματούχους του, συμπεριλαμβανομένου του αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.

Η Κέλι, εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, δήλωσε ότι «όσα λέει δημόσια το καθεστώς δεν ευθυγραμμίζονται πάντα με όσα λέει ιδιωτικά».

Είναι φυσιολογικό και οι δύο πλευρές μιας διαπραγμάτευσης να θέλουν να βγουν νικήτριες. Το ερώτημα σε αυτή την κρίση είναι κατά πόσο κάθε πλευρά μπορεί να ανεχθεί το ότι και η άλλη θα ισχυρίζεται επίσης ότι νίκησε, δήλωσαν αξιωματούχοι και αναλυτές.

Η πυρηνική συμφωνία του 2015 έδειξε ότι το καθεστώς της Τεχεράνης μπορεί να συμφωνήσει σε μια διευθέτηση όπου τόσο το ίδιο όσο και οι ΗΠΑ αποχωρούν δηλώνοντας επιτυχία. Κατά τη διάρκεια εκείνης της διαδικασίας - προς απογοήτευση πολλών «γερακιών» απέναντι στο Ιράν - ο Ομπάμα και οι συνεργάτες του επέδειξαν αξιοσημείωτο σεβασμό και αυτοσυγκράτηση απέναντι στο Ιράν.

Αντίθετα, ο Τραμπ έχει επιμείνει στην «άνευ όρων παράδοση» του Ιράν. Έχει επίσης διατυπώσει απαιτήσεις που υπερβαίνουν όσα το Ιράν θεωρεί «κόκκινες γραμμές», όπως η επιμονή να εγκαταλείψει μόνιμα τον εμπλουτισμό ουρανίου.

Το καθεστώς του Ιράν είναι καταπιεστικό, αλλά εξακολουθεί να ανησυχεί για το πώς το βλέπουν οι απλοί Ιρανοί πολίτες, δήλωσαν νυν και πρώην Αμερικανοί και Άραβες αξιωματούχοι. Αν ο Τραμπ επιμείνει να δηλώνει ότι συνέτριψε την Τεχεράνη στις συνομιλίες, αυτό θα μπορούσε να κάνει το καθεστώς να φαίνεται αδύναμο, προκαλώντας εσωτερική αναταραχή.

Κατά την ενημέρωση Τύπου του Λευκού Οίκου την Τρίτη, ο Ρούμπιο αναγνώρισε ότι το Ιράν έχει επιδείξει υψηλή αντοχή στην οικονομική πίεση, αλλά είπε ότι ο αμερικανικός αποκλεισμός ιρανικών πλοίων και λιμανιών αποτελεί προσπάθεια να οδηγήσει το καθεστώς σε κατάρρευση. Υιοθέτησε ύφος σαν του Τραμπ για να προειδοποιήσει το Ιράν για «καταστροφή γενεών» της οικονομίας του, παραθέτοντας μάλιστα τον ράπερ Ice Cube: «Πρέπει να προσέξουν πριν καταστρέψουν τον εαυτό τους» είπε ο Ρούμπιο.

Ιρανική αξιοπρέπεια

Υψηλή αξία της ιρανικής κουλτούρας είναι η διατήρηση της αξιοπρέπειας. Η ντροπή δεν βαραίνει μόνο το άτομο, αλλά και την οικογένεια ή και το έθνος του. Πολλοί Ιρανοί, ακόμη και όσοι απεχθάνονται το ισλαμιστικό καθεστώς, δυσανασχετούν με παλαιότερες αμερικανικές παρεμβάσεις στη χώρα τους, όπως ο ρόλος της CIA στο πραξικόπημα του 1953 που ενίσχυσε τη μοναρχία.

Ορισμένοι υποστηρικτές της αμερικανοϊσραηλινής στρατιωτικής δράσης κατά του Ιράν δήλωσαν ότι η ρητορική του Τραμπ αποτελεί αναγκαία τακτική που αποσκοπεί στο να πιέσει το Ιράν να κάνει περισσότερες παραχωρήσεις σε μια περίοδο κατά την οποία είναι ασυνληθιστα αποδυναμωμένο.

Παρότι το Ιράν έχει ασκήσει ασφυκτικό έλεγχο στο κρίσιμο πέρασμα των Στενών του Ορμούζ, ο αποκλεισμός που έχει επιβάλει ο ίδιος ο Τραμπ και το ενδεχόμενο νέων στρατιωτικών πληγμάτων τού δίνουν σημαντική διαπραγματευτική ισχύ απέναντι στην Τεχεράνη, υποστηρίζουν.

«Μέρος της στρατηγικής του προέδρου στοχεύει στο να αναγκάσει την Τεχεράνη να επιλέξει ανάμεσα στο να σώσει τα προσχήματα και στο να χάσει το κεφάλι της» δήλωσε ο Μπεχνάμ Μπεν Ταλεμπλού, αναλυτής για το Ιράν στο σκληροπυρηνικό think tank Foundation for Defense of Democracies, που στηρίζει τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα κατά του Ιράν.

Ορισμένοι διπλωμάτες που παρακολουθούν στενά τις συνομιλίες σημείωσαν ότι το Ιράν, έχοντας παρακολουθήσει τον Τραμπ επί χρόνια, ίσως δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα σε όσα λένε ιδιωτικά οι απεσταλμένοι του παρά σε όσα δηλώνει δημόσια ο ίδιος.

«Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν έχει σημασία ο τόνος του Τραμπ, που έχει. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν υπάρχει παρασκηνιακό κανάλι επικοινωνίας που να αντισταθμίζει αυτή τη στάση» είπε Άραβας διπλωμάτης.

Ο Τραμπ έχει δείξει και στο παρελθόν ότι μπορεί να περάσει από τις επιθέσεις στην κολακεία απέναντι σε έναν αντίπαλο. Στις πυρηνικές του διαπραγματεύσεις με τον Κιμ Γιονγκ Ουν της Βόρειας Κορέας, ο Τραμπ πέρασε από το να αποκαλεί τον Κιμ «μικρό πυραυλάκια» στο να λέει ότι οι δυο τους «ερωτεύτηκαν».

Πάντως, ο Τραμπ και ο Κιμ δεν κατέληξαν ποτέ σε συμφωνία και η Βόρεια Κορέα αυξάνει σταθερά το απόθεμα πυρηνικών όπλων της.

Ορισμένοι αξιωματούχοι και αναλυτές αναρωτιούνται αν το Ιράν θα ακολουθήσει τελικά το παράδειγμα της Βόρειας Κορέας και θα επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικών όπλων ανεξαρτήτως οποιασδήποτε συμφωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες τώρα. Άλλωστε, ο Τραμπ δεν απειλεί να επιτεθεί στην Πιονγκγιάνγκ.

Σε κάθε περίπτωση, η ηγεσία του Ιράν «δίνει τεράστια σημασία στην αξιοπρέπεια και τον σεβασμό, παρά τη συχνά εξωφρενική δική της συμπεριφορά» δήλωσε πρώην ανώτερος Δυτικός αξιωματούχος που έχει έρθει σε επαφή με Ιρανούς αξιωματούχους. «Στα μάτια τους, τα αλλοπρόσαλλα σχόλια του Λευκού Οίκου του Τραμπ υποβαθμίζουν τις ΗΠΑ και επιβεβαιώνουν την αίσθηση αυτοεκτίμησής τους, επειδή αντιστέκονται σε έναν παρακμιακό και ανήθικο αντίπαλο».

Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.