- Ο ισραηλινός πρωθυπουργός εξέφρασε ανησυχίες για το μνημόνιο κατανόησης που βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση, αναγνωρίζοντας ότι «το Ισραήλ δεν έχει αυτή τη στιγμή περιθώριο ελιγμών για να επηρεάσει τον Αμερικανό πρόεδρο»
- Η υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δεν αντιμετωπίζει άμεσα τις ανησυχίες του Ισραήλ για το πυρηνικό πρόγραμμα και τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν
- Η ανακοίνωση περί επικείμενης συμφωνίας έρχεται σε ιδιαίτερα ευαίσθητη πολιτική συγκυρία για τον Νετανιάχου ενόψει εθνικών εκλογών, τις οποίες σύμφωνα με προβλέψεις ενδέχεται να χάσει
- Οι στόχοι ΗΠΑ και Ισραήλ φαίνεται να έχουν διαφοροποιηθεί, με την Ουάσιγκτον να επικεντρώνεται κυρίως στην επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ
Τη δύσκολη θέση στην οποία βρίσκεται ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, Μπένιαμιν Νετανιάχου, περιγράφουν δύο πηγές στο Reuters, καθώς φέρεται να έχει παραδεχθεί σε ιδιωτικές συνομιλίες με στενούς συνεργάτες του ότι το Ισραήλ διαθέτει περιορισμένη επιρροή στις αποφάσεις του Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) για το Ιράν, την ώρα που ο Αμερικανός πρόεδρος διαπραγματεύεται συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου που διαρκεί σχεδόν τρεις μήνες.
Οι δηλώσεις του Ισραηλινού πρωθυπουργού, τις οποίες μετέφεραν στο Reuters δύο Ισραηλινοί αξιωματούχοι με γνώση των συνομιλιών, έρχονται ενώ το Ισραήλ έχει σε μεγάλο βαθμό μείνει εκτός των διαπραγματεύσεων.
Η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη εξακολουθούν να εμφανίζονται επιφυλακτικές ως προς το ενδεχόμενο άμεσης συμφωνίας, ενώ παραμένουν οι διαφωνίες για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, την άρση κυρώσεων και τον πόλεμο του Ισραήλ στον Λίβανο με τη Χεζμπολάχ.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο Νετανιάχου επιμένει ότι το Ισραήλ πρέπει να διατηρήσει το δικαίωμα να συνεχίσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις απέναντι σε «απειλές» σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, όρος που θα μπορούσε να εκτροχιάσει τη συμφωνία αν το Ιράν απαιτήσει πλήρη παύση των ισραηλινών επιχειρήσεων στον νότιο Λίβανο.
«Ο Νετανιάχου θα κάνει ό,τι του πω»
Ένας από τους Ισραηλινούς αξιωματούχους ανέφερε ότι ο Νετανιάχου εξέφρασε ανησυχίες για το μνημόνιο κατανόησης που βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση, προσθέτοντας ωστόσο ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός αναγνωρίζει πως «το Ισραήλ δεν έχει αυτή τη στιγμή περιθώριο ελιγμών για να επηρεάσει τον Αμερικανό πρόεδρο».
Η υπό διαπραγμάτευση συμφωνία προβλέπει, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ από το Ιράν με αντάλλαγμα την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού και τη συνέχιση διαπραγματεύσεων για τα πυρηνικά. Οι συνομιλίες διεξάγονται έμμεσα με διαμεσολάβηση του Πακιστάν.
Ιρανικές πηγές ανέφεραν επίσης στο Reuters ότι σε επόμενη φάση θα μπορούσαν να βρεθούν «ρεαλιστικές φόρμουλες» για τη διευθέτηση της διαμάχης σχετικά με τα αποθέματα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, μεταξύ άλλων μέσω αραίωσης του υλικού υπό την εποπτεία της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας.
Παρά το γεγονός ότι η υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δεν αντιμετωπίζει άμεσα τις ανησυχίες του Ισραήλ για το πυρηνικό πρόγραμμα και τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου αναγνωρίζει ότι το Ισραήλ «δεν έχει αυτή τη στιγμή περιθώριο ελιγμών για να επηρεάσει τον πρόεδρο», σύμφωνα με Ισραηλινό αξιωματούχο.
Ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Μπενιαμίν Νετανιάχου είχαν τουλάχιστον τρεις τηλεφωνικές συνομιλίες την τελευταία εβδομάδα, περίοδο κατά την οποία Ισραηλινοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι το Ισραήλ είχε προετοιμαστεί για πιθανή επανέναρξη κοινών αεροπορικών επιδρομών με τις ΗΠΑ κατά του Ιράν, με στόχο ενεργειακές υποδομές.
Μετά την πρώτη από τις τρεις συνομιλίες, το βράδυ της Τρίτης, ο Τραμπ ρωτήθηκε από δημοσιογράφους τι είπε στον Νετανιάχου.
«Είναι πολύ καλός άνθρωπος, θα κάνει ό,τι θέλω», απάντησε ο Αμερικανός πρόεδρος.
Οι δύο ηγέτες μίλησαν ξανά το βράδυ της Παρασκευής. Το Σάββατο, αφού ο Τραμπ πραγματοποίησε κοινή τηλεδιάσκεψη με ηγέτες χωρών του Κόλπου, της Τουρκίας και του Πακιστάν για να τους ενημερώσει σχετικά με την πορεία των διαπραγματεύσεων με το Ιράν, είχε και τρίτη τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό.
Μετά από αυτή τη συνομιλία, ο Νετανιάχου, ο οποίος έως τότε δεν είχε σχολιάσει δημόσια την υπό διαμόρφωση συμφωνία με το Ιράν, ανέφερε σε ανακοίνωσή του ότι με τον Τραμπ συζήτησαν το «μνημόνιο κατανόησης για το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ και τις επερχόμενες διαπραγματεύσεις για μια τελική συμφωνία σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν».
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι με τον Ντόναλντ Τραμπ «συμφώνησαν πως οποιαδήποτε τελική συμφωνία θα σημαίνει την αποξήλωση των εγκαταστάσεων εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν και την απομάκρυνση του εμπλουτισμένου πυρηνικού υλικού από το έδαφός του».
Παράλληλα, ανέφερε ότι ο Τραμπ «επαναβεβαίωσε το δικαίωμα του Ισραήλ να αμύνεται απέναντι σε απειλές σε κάθε μέτωπο, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου».
Το Ισραήλ και η Χεζμπολάχ συνεχίζουν τις συγκρούσεις παρά την εκεχειρία της 16ης Απριλίου, η οποία επιτεύχθηκε μετά τη συμφωνία ΗΠΑ και Ιράν για ευρύτερη ανακωχή. Ισραηλινές δυνάμεις παραμένουν ανεπτυγμένες σε τμήματα του νότιου Λιβάνου και ο ισραηλινός στρατός συνεχίζει αεροπορικές επιδρομές κατά στόχων της Χεζμπολάχ, ενώ η οργάνωση έχει εξαπολύσει drones εναντίον ισραηλινών δυνάμεων και πόλεων στο βόρειο Ισραήλ.
Υπό πίεση ο Νετανιάχου
Η ανακοίνωση περί επικείμενης συμφωνίας έρχεται σε ιδιαίτερα ευαίσθητη πολιτική συγκυρία για τον Νετανιάχου ενόψει εθνικών εκλογών, τις οποίες σύμφωνα με προβλέψεις ενδέχεται να χάσει. Οι πολιτικοί του αντίπαλοι τον κατηγορούν ότι απέτυχε να πετύχει τους διακηρυγμένους στόχους του πολέμου.
Με την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, ο Νετανιάχου είχε δηλώσει ότι στόχος του Ισραήλ ήταν να δημιουργηθούν οι συνθήκες για την ανατροπή του θεοκρατικού καθεστώτος της Τεχεράνης, την εξάλειψη των πυρηνικών και βαλλιστικών δυνατοτήτων της χώρας και την αποδυνάμωση της περιφερειακής της επιρροής.
Σύμφωνα με προηγούμενο δημοσίευμα του Reuters, ο Τραμπ έδωσε την τελική εντολή για την επιχείρηση κατά του Ιράν έπειτα από συνομιλία με τον Νετανιάχου, ο οποίος είχε υποστηρίξει τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ. Ο Χαμενεΐ σκοτώθηκε στα πρώτα πλήγματα.
Έκτοτε, οι στόχοι ΗΠΑ και Ισραήλ φαίνεται να έχουν διαφοροποιηθεί, με την Ουάσιγκτον να επικεντρώνεται κυρίως στην επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ, από το οποίο πριν από τον πόλεμο διερχόταν περίπου το 20% των παγκόσμιων μεταφορών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Σε συνέντευξή του στο CBS νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ο Νετανιάχου είχε τονίσει ότι πρέπει να γίνουν περισσότερα ώστε να απομακρυνθεί το εμπλουτισμένο ουράνιο από το Ιράν, να τερματιστεί η στήριξη της Τεχεράνης σε περιφερειακές ένοπλες οργανώσεις και να σταματήσει η παραγωγή βαλλιστικών πυραύλων.
«…υπάρχει ακόμη δουλειά που πρέπει να γίνει», είχε δηλώσει.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
