Η ανταποκρίτρια του Associated Press στην Καραϊβική, Ντάνικα Κότο, επέστρεψε στην Κούβα στα τέλη Ιανουαρίου, περισσότερα από τρία χρόνια μετά την τελευταία της επίσκεψη στο νησί, και βρέθηκε αντιμέτωπη με μια χώρα αισθητά διαφορετική από εκείνη που θυμόταν. Η καθημερινότητα, το αστικό τοπίο και οι συνθήκες ζωής έχουν αλλάξει δραματικά, ενώ οι επιπτώσεις των γεωπολιτικών εξελίξεων και της επιδείνωσης των σχέσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες γίνονται ολοένα και πιο ορατές.
Ένα από τα πρώτα πράγματα που της τράβηξαν την προσοχή ήταν οι σωροί σκουπιδιών που συσσωρεύονται ακόμη και σε δημοφιλή τουριστικά σημεία. Ανάμεσά τους, άνθρωποι καλοντυμένοι ψάχνουν στα απορρίμματα για αντικείμενα που μπορεί να τους φανούν χρήσιμα. Η ίδια παρακολούθησε έναν περιποιημένο άνδρα να μπαίνει σε έναν σωρό από μουσκεμένα σκουπίδια, να παίρνει ένα μικρό πλαστικό δοχείο, να βρίσκει το καπάκι του και να αποχωρεί σιωπηλά.
Η έλλειψη καυσίμων είναι πανταχού παρούσα. Τρακτέρ, απορριμματοφόρα και άλλος βασικός εξοπλισμός παραμένουν ακινητοποιημένα λόγω βλαβών, καθώς τα απαραίτητα ανταλλακτικά δεν είναι διαθέσιμα. Την ίδια στιγμή, η εμβληματική αρχιτεκτονική της Αβάνας καταρρέει με επιταχυνόμενο ρυθμό. Προσόψεις που άλλοτε ξεχώριζαν για τα έντονα χρώματα και την αισθητική τους, από μπαρόκ μέχρι αρ νουβό σε πολλές περιοχές, διαλύονται και μετατρέπονται σε ερείπια.
Τις νύχτες, η εικόνα της πόλης είναι ακόμη πιο αποκαρδιωτική. Ο ορίζοντας της Αβάνας βυθίζεται στο σκοτάδι λόγω των συχνών και παρατεταμένων διακοπών ρεύματος, προγραμματισμένων και μη, που επηρεάζουν όχι μόνο την πρωτεύουσα αλλά και μεγάλες περιοχές της χώρας.
Παρά τις δυσκολίες, η Κότο παρατήρησε και μικρές, απροσδόκητες εικόνες κανονικότητας. Στην Αβάνα είδε ανθρώπους να βγάζουν βόλτα καλοφροντισμένα σκυλιά τις πρώτες πρωινές ώρες, μερικά από τα οποία φορούσαν ακόμη και μπλουζάκια για να προστατευτούν από το ψύχος ενός σύντομου κύματος κρύου στα τέλη Ιανουαρίου.
Οι στερήσεις αποτυπώνονται ακόμη και στις πιο μικρές λεπτομέρειες της καθημερινής ζωής. Στο ανακαινισμένο ξενοδοχείο όπου διέμενε, οι χαρτοπετσέτες κόβονται στη μέση για εξοικονόμηση πόρων, ενώ όταν υπάρχει διαθέσιμο βούτυρο, προσφέρεται σε ελάχιστες ποσότητες. Σε δημόσια κτίρια, η έλλειψη χαρτιού υγείας είναι συχνή, ενώ το νερό συχνά διακόπτεται από νωρίς το απόγευμα. Όλο και περισσότεροι Κουβανοί καταφεύγουν σε καυσόξυλα και κάρβουνο για να μαγειρέψουν, καθώς οι διακοπές ρεύματος είναι συχνές, το φυσικό αέριο δεν επαρκεί και τα ηλιακά πάνελ παραμένουν απλησίαστα για τους περισσότερους. Σε ορισμένες γειτονιές, κάτοικοι έχουν στήσει πρόχειρες εστίες φωτιάς έξω από τις πολυκατοικίες για να ετοιμάσουν το φαγητό τους.
Η αναζήτηση καυσίμων καθορίζει πλέον τον καθημερινό προγραμματισμό. Άνθρωποι αναγκάζονται να αναδιατάσσουν τις υποχρεώσεις τους για να περιμένουν επί ώρες σε ουρές για βενζίνη, ενώ έξω από τράπεζες συγκεντρώνεται πλήθος λόγω της έντονης έλλειψης μετρητών. Παράλληλα, οι διακοπές στις τηλεπικοινωνίες φαίνεται να αυξάνονται, δυσχεραίνοντας τόσο τις τηλεφωνικές κλήσεις όσο και την πρόσβαση στο διαδίκτυο.
Παρά τις δυσμενείς συνθήκες, οι Κουβανοί επιδεικνύουν αντοχή και προσαρμοστικότητα. Πολλοί έχουν ζήσει τη λεγόμενη «Ειδική Περίοδο» της δεκαετίας του 1990, μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, και έχουν μάθει να επιβιώνουν σε συνθήκες ακραίας έλλειψης. Αν και η κατάσταση είχε βελτιωθεί τα επόμενα χρόνια χάρη στη συμμαχία με τη Βενεζουέλα, η σημερινή κρίση, σε συνδυασμό με τις πιέσεις από τις ΗΠΑ και τις απειλές για περιορισμό των πετρελαϊκών προμηθειών, προκαλεί έντονη ανησυχία.
Παρ’ όλα αυτά, πολλοί αντιμετωπίζουν το μέλλον με στωικότητα. Κάποιοι προετοιμάζονται όσο μπορούν, εγκαθιστώντας ηλιακά πάνελ ή καλλιεργώντας τα δικά τους τρόφιμα, ενώ άλλοι δηλώνουν αποφασισμένοι να μην επηρεαστούν από εξωτερικές πιέσεις ή πολιτικές επιδιώξεις. Η κουβανική κυβέρνηση παραμένει αμετακίνητη στη ρητορική της, ενώ οι πολίτες συνεχίζουν την καθημερινή τους πάλη για επιβίωση.
Μέσα σε αυτό το σκηνικό αβεβαιότητας και αντοχής, το ιστορικό σύνθημα της χώρας εξακολουθεί να ακούγεται στους δρόμους: «Patria o muerte, venceremos!» - «Πατρίδα ή θάνατος, θα νικήσουμε!».
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
