- Στο Ιράν χρησιμοποιήθηκαν βαρέα πολυβόλα, ελεύθεροι σκοπευτές, καραμπίνες, αυτόματα όπλα και ματσέτες εναντίον διαδηλωτών, σύμφωνα με ανάλυση του BBC News Persian, καταγράφοντας μία από τις πιο αιματηρές καταστολές στη σύγχρονη ιστορία της χώρας.
- Ο ακριβής αριθμός των νεκρών παραμένει αδιευκρίνιστος, ωστόσο εκτιμάται ότι χιλιάδες άνθρωποι έχουν σκοτωθεί σε ολόκληρη τη χώρα, όπως προκύπτει από εικόνες, μαρτυρίες αυτοπτών και εκθέσεις οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ΜΜΕ.
- Οι διαδηλώσεις ξεκίνησαν με αφορμή την οικονομική κατάσταση αλλά κλιμακώθηκαν ραγδαία, με την καταστολή να χαρακτηρίζεται από πρωτοφανές επίπεδο βίας στην ιστορία του Ιράν.
Βαρέα πολυβόλα, ελεύθεροι σκοπευτές, καραμπίνες, αυτόματα όπλα και ματσέτες χρησιμοποιήθηκαν εναντίον διαδηλωτών στο Ιράν, σύμφωνα με εκτενή ανάλυση του BBC News Persian, που τεκμηριώνει μία από τις πιο αιματηρές καταστολές στη σύγχρονη ιστορία της χώρας.
Σύμφωνα με πληροφορίες, διαδηλωτές έχασαν τη ζωή τους σε πολλές από τις πόλεις όπου καταγράφηκαν κινητοποιήσεις. Αν και ο ακριβής αριθμός των νεκρών παραμένει αδιευκρίνιστος, το επίπεδο της βαρβαρότητας και η χρήση θανατηφόρων όπλων, όπως αποδεικνύεται από εικόνες, μαρτυρίες αυτοπτών μαρτύρων και εκθέσεις οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ΜΜΕ, υποδηλώνουν ότι χιλιάδες άνθρωποι έχουν σκοτωθεί σε ολόκληρη τη χώρα.
Η καταστολή των διαδηλώσεων, που ξεκίνησαν με αφορμή την οικονομία αλλά κλιμακώθηκαν ταχύτατα, χαρακτηρίστηκε από πρωτοφανές επίπεδο βίας στη σύγχρονη ιστορία του Ιράν.
«Πρόκειται για τη μεγαλύτερη μαζική σφαγή στη σύγχρονη ιστορία του Ιράν και μία από τις μεγαλύτερες παγκοσμίως», δήλωσε στο BBC News Persian ο Payam Akhavan, Ιρανοκαναδός πρώην εισαγγελέας του International Criminal Court στη Χάγη.
Η ιρανική κυβέρνηση απέδωσε τους θανάτους σε «ταραχοποιούς και τρομοκράτες».
Ωστόσο, η ανάλυση του BBC News Persian δείχνει ότι οι δυνάμεις ασφαλείας χρησιμοποίησαν εναντίον των διαδηλωτών πληθώρα διαφορετικών όπλων, μεταξύ των οποίων:
- πολυβόλα
- τυφέκια ελεύθερων σκοπευτών
- αυτόματα τυφέκια
- κυνηγετικά όπλα
- πιστόλια
- όπλα paintball που εκτοξεύουν σφαιρίδια
- δακρυγόνα
- ματσέτες
- μαχαίρια
- γκλομπ
- μεγάλα ξύλινα ρόπαλα
- πράσινες δέσμες λέιζερ και δείκτες στόχευσης (για τύφλωση και στοχοποίηση)
Πολυβόλα
Βίντεο από πόλεις όπως η Τεχεράνη, το Ισφαχάν, το Γιαζντανσάρ και το Σαχσαβάρ, τα οποία έχει επαληθεύσει το BBC News Persian, δείχνουν βαρέα πολυβόλα, όπως το DShK, καθώς και πολυβόλα μεσαίου διαμετρήματος, όπως το PK, τοποθετημένα πάνω σε στρατιωτικά αγροτικά οχήματα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι δυνάμεις ασφαλείας τα χρησιμοποίησαν για τον έλεγχο του πλήθους και την επιβολή καθεστώτος πολιορκίας.
Το κανάλι Vahid Online στο Telegram δημοσίευσε δύο φωτογραφίες από ένα μαύρο αγροτικό όχημα με πολυβόλο τοποθετημένο στο πίσω μέρος, στην πλατεία Σαντεγκίγεχ της Τεχεράνης, τη νύχτα της 8ης Ιανουαρίου.
Το BBC News Persian διασταύρωσε τις εικόνες αυτές με φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν από το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο Fars News Agency, από στρατιωτική παρέλαση του 2025, στις οποίες εμφανίζονται σχεδόν πανομοιότυπα οχήματα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης εξοπλισμένα με το ίδιο όπλο.
Ο ειδικός σε θέματα οπλικών συστημάτων Amael Kotlarski, της εταιρείας αμυντικών πληροφοριών Janes, ταυτοποίησε το όπλο ως το μοντέλο DShKM, το οποίο παράγεται στο Ιράν κατόπιν άδειας.
Βίντεο από τις διαδηλώσεις της 9ης Ιανουαρίου στο Γιαζντανσάρ, που δημοσιεύθηκε από το τηλεοπτικό δίκτυο Iran International, δείχνει ξεκάθαρα διαδηλωτές να δέχονται παρατεταμένα πυρά από πολυβόλο. Η έντονη λάμψη από τη βολή του όπλου είναι ορατή στο 46ο δευτερόλεπτο του βίντεο.
Εκπρόσωπος της βρετανικής εταιρείας Thames Valley Guns, η οποία ειδικεύεται στην ανάλυση στρατιωτικών πυροβόλων όπλων, δήλωσε επίσης στο BBC News Persian ότι σε βίντεο από τις διαδηλώσεις διακρίνονται οχήματα εξοπλισμένα με πολυβόλα τύπου DShK.
Σε ένα ακόμη επιβεβαιωμένο βίντεο, ένα άτομο δείχνει δύο άδειους κάλυκες από τυφέκιο εφόδου Kalashnikov AK-47 και έναν μεγάλο άδειο κάλυκα, εξηγώντας ότι οι δυνάμεις ασφαλείας τους χρησιμοποίησαν εναντίον διαδηλωτών στην πλατεία Behesht στην Τεχεράνη.
Η εταιρεία Thames Valley Guns επιβεβαίωσε ότι το μεγάλο μαύρο βλήμα πρόκειται για βολίδα αυτόματου πυροβόλου διαμετρήματος 20 χιλιοστών, σχεδιασμένη για χρήση εναντίον στρατιωτικού εξοπλισμού. Τα σημάδια στη ζώνη οδήγησης επιβεβαιώνουν ότι το βλήμα έχει εκτοξευθεί.
«Πυρομαχικά αυτού του τύπου προορίζονται για την καταστροφή δομών, οχημάτων και σκληρών στόχων, συμπεριλαμβανομένων ελαφρώς θωρακισμένων τεθωρακισμένων μεταφοράς προσωπικού», ανέφερε εκπρόσωπος της εταιρείας.
«Δεν είναι σχεδιασμένα για χρήση κατά ανθρώπων, ωστόσο οι συνέπειες ενός τέτοιου πλήγματος σε ανθρώπινο σώμα θα ήταν καταστροφικές».
Τυφέκια ελεύθερων σκοπευτών
Μάρτυρες ανέφεραν στο BBC News Persian ότι κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων του Ιανουαρίου έγινε εκτεταμένη χρήση τυφεκίων ελεύθερων σκοπευτών, κάτι που επιβεβαιώνεται και από επαληθευμένο οπτικό υλικό.
Σε ένα από τα βίντεο που επαλήθευσε το BBC News Persian, από τις διαδηλώσεις της 9ης Ιανουαρίου στη βορειοανατολική πόλη Μασχάντ, διακρίνονται δύο άτομα με μαύρες τακτικές στολές, που χρησιμοποιούν διάφορα σώματα των δυνάμεων ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένων των Φρουρών της Επανάστασης, σε ταράτσα ξενοδοχείου. Ο ένας από αυτούς φαίνεται να έχει δίπλα του, ακουμπισμένο σε τοίχο, ένα τυφέκιο ελεύθερου σκοπευτή Dragunov (SVD).
Σε συνέντευξή του στην ιρανική κρατική τηλεόραση, ιατροδικαστής επιβεβαίωσε ότι ελεύθεροι σκοπευτές σκότωσαν διαδηλωτές. Στις 8 Ιανουαρίου, συγγενής του Εμπραχίμ Πουραχμαντιάν, από τη Σακέζ, στη δυτική επαρχία του Κουρδιστάν, ο οποίος βρισκόταν στην Τεχεράνη εργαζόμενος ως φύλακας κτιρίου, δήλωσε στο BBC News Persian ότι ο Πουραχμαντιάν πυροβολήθηκε στο κεφάλι από ελεύθερο σκοπευτή, μπροστά στα μάτια του παιδιού του.
Φωτογραφίες της σορού που περιήλθαν στην κατοχή του BBC News Persian επιβεβαιώνουν ένα και μόνο τραύμα από πυροβολισμό, στο κέντρο του μετώπου.
Εκπρόσωπος της εταιρείας Thames Valley Guns αναφέρθηκε στον έντονο ψυχολογικό αντίκτυπο που έχει η παρουσία ενός σωστά τοποθετημένου ελεύθερου σκοπευτή. «Για άμαχο πληθυσμό χωρίς εκπαίδευση, η επίδραση είναι ακόμη πιο έντονη», ανέφερε. «Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν γνωρίζουν πώς να αντιδράσουν σε μια μακρινή, αόρατη απειλή και ο φόβος που προκαλείται οδηγεί με βεβαιότητα σε μαζικό πανικό».
Τυφέκια εφόδου
Το τυφέκιο εφόδου Kalashnikov αποτελεί τον βασικό οπλισμό όλων των στρατιωτικών και αστυνομικών σωμάτων στο Ιράν. Το BBC News Persian έχει αναλύσει πλήθος βίντεο στα οποία διακρίνονται μέλη τόσο της αστυνομίας όσο και των Φρουρών της Επανάστασης να χρησιμοποιούν τυφέκια AK-47 Kalashnikov, καθώς και ιρανικής κατασκευής παραλλαγές KL.
Σε ένα από τα βίντεο, από τη βόρεια πόλη Αμόλ, στις 9 Ιανουαρίου, φαίνεται άνδρας των δυνάμεων ασφαλείας να στοχεύει και να πυροβολεί απευθείας προς διαδηλωτές. Παράλληλα, μετά από ανάλυση αποκλειστικών φωτογραφιών που εξασφάλισε το BBC News Persian με άδειους κάλυκες από τους δρόμους, ο Kotlarski επιβεβαίωσε ότι πρόκειται για πυρομαχικά διαμετρήματος 7,62x39 χιλιοστών, το τυπικό διαμέτρημα των τυφεκίων τύπου Kalashnikov.
Καραμπίνες
Η έρευνα του BBC News Persian επιβεβαιώνει την εκτεταμένη χρήση καραμπινών.
Επαληθευμένο οπτικό υλικό από τη δυτική πόλη Λορντεγκάν, την 1η Ιανουαρίου, και από το Αμπαντάν, επίσης στα δυτικά, στις 7 Ιανουαρίου, δείχνει αστυνομικούς με καραμπίνες ανεπτυγμένους στους δρόμους κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων. Ο Kotlarski αναγνώρισε διάφορα μοντέλα, μεταξύ των οποίων και την ιρανικής κατασκευής καραμπίνα Maher, τόσο στην κανονική όσο και στην κοντόκαννη έκδοση.
Όπως είχε συμβεί και κατά την καταστολή των διαδηλώσεων «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία» το 2022, η εκτεταμένη χρήση καραμπινών τον Ιανουάριο είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο πολλών διαδηλωτών, ενώ εκατοντάδες, αν όχι χιλιάδες, υπέστησαν μόνιμες βλάβες στην όρασή τους.
Μεταξύ 9 και 10 Ιανουαρίου, περίπου 1.000 ασθενείς που χρειάζονταν επείγουσα χειρουργική επέμβαση λόγω τραυματισμών στα μάτια από μεταλλικά σφαιρίδια μεταφέρθηκαν σε ένα και μόνο οφθαλμολογικό νοσοκομείο, σύμφωνα με τον διευθυντή του, δρ. Γκασέμ Φαχραΐ, όπως δήλωσε στο ημιεπίσημο πρακτορείο Iranian Students' News Agency.
Το BBC News Persian έχει επίσης στην κατοχή του αξονικές τομογραφίες και ιατρικούς φακέλους τραυματισμένων διαδηλωτών από τη Μασχάντ, με μία από αυτές να δείχνει καθαρά μεταλλικό σφαιρίδιο ενσωματωμένο στον ιστό του ματιού.
Πιστόλια
Σε δύο βίντεο από την Κερμανσάχ, στις 8 Ιανουαρίου, διακρίνονται άνδρες των δυνάμεων ασφαλείας με πολιτικά να φέρουν τουλάχιστον δύο διαφορετικούς τύπους πιστολιών, τα οποία, σύμφωνα με αναλυτές, προσομοιάζουν στα μοντέλα Beretta 50 ή CZ 75.
Ματσέτες
Πολλοί διαδηλωτές ανέφεραν στο BBC News Persian ότι δέχθηκαν επιθέσεις με μαχαίρια και ματσέτες. Φωτογραφίες των σορών που περιήλθαν στην κατοχή του BBC News Persian αποκαλύπτουν τραύματα τόσο από ματσέτες όσο και από πυροβολισμούς.
Υλικό από κάμερες ασφαλείας στην Τεχεράνη δείχνει καθαρά άνδρες των δυνάμεων ασφαλείας με πολιτικά να επιτίθενται με ματσέτες σε διαδηλωτές που προσπαθούσαν να βρουν καταφύγιο σε πολυκατοικία.
Σε άλλο βίντεο από την πρωτεύουσα, στις 8 Ιανουαρίου, φαίνεται άνδρας των δυνάμεων ασφαλείας με πολιτικά να χτυπά γυναίκα διαδηλώτρια στο κεφάλι με ματσέτα. Στο ίδιο πλάνο διακρίνονται και άλλα άτομα με στρατιωτικές στολές.
Γκλομπ
Βίντεο και συνεντεύξεις που πραγματοποίησε το BBC News Persian με επιζώντες δείχνουν ότι διαδηλωτές ξυλοκοπήθηκαν με γκλομπ. Το BBC News Persian επιβεβαίωσε ότι μία διαδηλώτρια, η Σαγκάρ Σεϊφολάχι Φαρς, σκοτώθηκε με αυτόν τον τρόπο.
Παράλληλα, επιβεβαιώθηκε ότι ένας ακόμη διαδηλωτής, ο Άλι Ταχερχάνι, ο οποίος είχε αρχικά πυροβοληθεί, δεν πέθανε λόγω τραυμάτων από σφαίρες, αλλά από τον ξυλοδαρμό που ακολούθησε με γκλομπ και κοντάκια όπλων.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.