Του Νικόλα Μπάρδη
Περίπου 8 χιλιόμετρα μακριά από την πόλη της Καστοριάς, στον δρόμο προς το Άργος Ορεστικό, συναντούμε το Δισπηλιό, που αποτελεί τον αρχαιότερο νεολιθικό οικισμό ολόκληρης της Ευρώπης! Το Δισπηλιό ανακαλύφθηκε τυχαία το 1932, όταν η στάθμη της λίμνης Ορεστιάδας υποχώρησε αρκετά και φανερώθηκαν ίχνη από ξύλινους πασσάλους. Τότε, χωρίς να χάσει χρόνο η αρχαιολογική υπηρεσία ξεκίνησε άμεσα έρευνες στην περιοχή, που θεωρούνται μέχρι σήμερα από τις πιο σημαντικές που έχουν γίνει ποτέ στον ελλαδικό χώρο.
Οι ανασκαφές διήρκησαν πολλά χρόνια και σταδιακά έφεραν στο φως σπουδαία ευρήματα από τη Νεολιθική Εποχή, μεταξύ των οποίων και την πινακίδα του Δισπηλιού, η οποία χρονολογείται το 5.260 π.Χ., περίπου δηλαδή στα τέλη της Mέσης Nεολιθικής Περιόδου. Οι αρχαιολογικές έρευνες συνεχίστηκαν συστηματικά σε όλη την περιοχή και αποκάλυψαν περισσότερες πληροφορίες για έναν μεγάλο και δομημένο λιμναίο οικισμό της Μέσης και Νεότερης Νεολιθικής Εποχής, ο οποίος δεν είναι μόνο ο παλαιότερος που έχει βρεθεί στην Ευρώπη, αλλά και ένας από τους πιο σημαντικούς. Μάλιστα, το Δισπηλιό είναι ο πρώτος λιμναίος οικισμός που ανασκάφηκε ποτέ στην χώρα μας!
Οι μελετητές κατέληξαν στο συμπέρασμα, ότι στον οικισμό του Δισπηλιού ζούσαν περίπου 3.000 άνθρωποι, σε μία οργανωμένη και λειτουργική κοινωνία. Τα ευρήματα που έχουν έρθει στο φως αποδεικνύουν ότι οι κάτοικοι του οικισμού ήταν σε θέση να κατασκευάζουν εργαλεία και σκεύη από διάφορα υλικά που έβρισκαν στη φύση, εξέτρεφαν ζώα, ενώ είχαν αναπτύξει το δικό τους σύστημα γραφής και είχαν δημιουργήσει και μία πρώιμη μορφή μουσικής. Για να καλύψουν τις ανάγκες σίτισης ψάρευαν στη λίμνη, κυνηγούσαν στα γύρω δάση και είχαν βρει διάφορους, πρωτοποριακούς τρόπους να αποθηκεύουν την τροφή τους. Τα σπίτια του οικισμού ήταν χτισμένα είτε σε κυκλικό, είτε σε ορθογώνιο σχήμα, και αρκετά από αυτά ήταν τοποθετημένα μέσα στη λίμνη, στηριγμένα πάνω σε πασσάλους, που τα προστάτευαν από διάφορους κινδύνους (επιθέσεις ή άγρια ζώα).
Στις μέρες μας έχει δημιουργηθεί ένα αξιόλογο Αρχαιολογικό Πάρκο, όπου έχει φτιαχτεί μία πιστή αναπαράσταση του αρχικού οικισμού, όπως ήταν στα χρόνια της Μέσης Νεολιθικής Περιόδου. Εκεί θα δείτε οχτώ συνολικά καλύβες σε φυσικό μέγεθος, που θα σας ταξιδέψουν πίσω στον χρόνο και στην καθημερινότητα των ανθρώπων στα προϊστορικά χρόνια. Ο σχεδιασμός του σημερινού οικισμού, όπως και οι διαστάσεις των καλυβών, βασίζονται εξ ολοκλήρου στα αποτελέσματα των αρχαιολογικών μελετών και των ευρημάτων που εντοπίστηκαν στην περιοχή τις περασμένες δεκαετίες. Οι καλύβες έχουν κατασκευαστεί από κορμούς δέντρων, κλαδιά και σχοινί, ενώ η λάσπη της λίμνης χρησιμοποιήθηκε για να φτιαχτεί ο σοβάς του κάθε σπιτιού και οι στέγες καλύπτονται με άχυρα.
Τέλος, στο Ανοιχτό Μουσείο του Δισπηλιού θα έχετε την ευκαιρία να δείτε και πολλά σπάνια ευρήματα που έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη. Αρκετά από αυτά είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτικά σχετικά με το πόσο εξελιγμένη ήταν η ζωή των ανθρώπων του συγκεκριμένου οικισμού. Ενδεικτικά αναφέρουμε μία φλογέρα που είναι κατασκευασμένη από οστά και μαρτυρά την ύπαρξη πρώιμης μουσικής, ενώ αναμφίβολα ένα από τα σπουδαιότερα ευρήματα που ανακαλύφθηκαν εκεί είναι η επιγραφή του Δισπηλιού, που φανερώνει την ύπαρξη μιας πρώιμης μορφής γραπτού λόγου. Αν βρεθείτε στην Καστοριά, αξίζει να κάνετε αυτό το ξεχωριστό ταξίδι στην ιστορία, και να γνωρίσετε εκ των έσω μία λιμναία νεολιθική κοινωνία.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
