Του Στέφανου Νικολαΐδη
Η επόμενη μέρα της κρίσης στη Μέση Ανατολή φαίνεται να διαμορφώνει ήδη νέους γεωπολιτικούς και οικονομικούς συσχετισμούς στην ευρύτερη περιοχή, με την Τουρκία να επιχειρεί να αξιοποιήσει τη συγκυρία όχι τόσο ως πολιτικός διαμεσολαβητής μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, αλλά κυρίως ως κομβικός παίκτης στους νέους εμπορικούς, ενεργειακούς και τηλεπικοινωνιακούς διαδρόμους που σχεδιάζονται.
Στο παρασκήνιο των διεθνών διεργασιών, η Άγκυρα επιδιώκει να μετατραπεί σε βασικό hub μεταφοράς φυσικού αερίου, δεδομένων, εμπορίου και ενέργειας ανάμεσα σε Ασία, Μέση Ανατολή και Ευρώπη, ενώ παράλληλα η Ουάσιγκτον φαίνεται να επιταχύνει κινήσεις σταθεροποίησης πριν από την κρίσιμη επίσκεψη του Ντόναλντ Τραμπ στην Κίνα στις 15 Μαΐου.
Την ίδια ώρα, η Αθήνα επιχειρεί να ενισχύσει το δικό της γεωπολιτικό αποτύπωμα μέσω του διαδρόμου IMEC και της εμβάθυνσης των σχέσεων με τις χώρες του Κόλπου, επιδιώκοντας να διατηρήσει ενεργό ρόλο στην «επόμενη μέρα» της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής.
Ελληνοτουρκικά μέσω...Ιράν
Μιλώντας στα podcast του ΣΚΑΪ και στο skai.gr, ο καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και βουλευτής της ΝΔ, Άγγελος Συρίγος, σημειώνει πρώτα από όλα υπάρχει μια ημερομηνία-ορόσημο: η 15η Μαΐου. Είναι η ημερομηνία που ο Τραμπ θα επισκεφθεί το Πεκίνο. Εκτιμάται ότι ο Αμερικανός πρόεδρος πάει να συζητήσει με τους Κινέζους για τους δασμούς, για τις σπάνιες γαίες, για το πώς θα αποτραπεί πιο σκληρός εμπορικός πόλεμος μεταξύ Κινέζων και Αμερικανών. Δεν έχει όρεξη να συζητά για το κλεισμένο Στενό του Ορμούζ. Άρα προσπαθεί να βρει μία λύση σε αυτό το χρονικό διάστημα.
Το ερώτημα είναι: έχει αναβαθμιστεί ο ρόλος της Τουρκίας ως γεφυροποιού μεταξύ των εμπλεκομένων κρατών; Όχι είναι η απάντηση. Στο επίπεδο όμως των εμπορικών διαδρόμων που πάνε να δημιουργηθούν στην περιοχή, έχει αναβαθμιστεί. Με ποια μέσα συμβαίνει αυτό; Το πρώτο είναι ο λεγόμενος «Μεσαίος Διάδρομος». Πρόκειται για έναν διάδρομο ο οποίος ξεκινάει από τα σύνορα της Κίνας με το Καζακστάν, περνάει μέσα από το Καζακστάν, πηγαίνει στην Κασπία Θάλασσα, από κει στο Αζερμπαϊτζάν και μετά στην Τουρκία.
Στο μεταξύ, η Άγκυρα αυτήν τη στιγμή έχει προβλήματα λόγω Αρμενίας, η οποία βρίσκεται μεταξύ Αζερμπαϊτζάν και Τουρκίας. Ο Τραμπ λοιπόν έχει πέσει με νύχια και με δόντια να οδηγήσει Αζερμπαϊτζάν και Αρμενία σε επίλυση του προβλήματος. Σε αυτό το πλαίσιο έχει χαράξει έναν δρόμο στο εσωτερικό της Αρμενίας που συνδέει την Τουρκία με το Αζερμπαϊτζάν, τον οποίον έχει ονομάσει «Δρόμο του Τραμπ».
Το δεύτερο, το οποίο επιδιώκει η Τουρκία αφορά στο Τουρκμενιστάν. Το Τουρκμενιστάν είναι η τρίτη χώρα σε αποθέματα φυσικού αερίου στον κόσμο. Η Τουρκία προσπαθεί να διασυνδέσει διά θαλάσσης - μέσω της Κασπίας Θαλάσσης - το Τουρκμενιστάν με το Αζερμπαϊτζάν, ούτως ώστε να μεταφέρει φυσικό αέριο στο εσωτερικό της Άγκυρας.
Το τρίτο τουρκικό παιχνίδι σχετίζεται με τις οπτικές ίνες. Αυτή τη στιγμή τα πολύ μεγάλα καλώδια οπτικών ινών που υπήρχαν στη Θάλασσα του Ορμούζ έχουν αρκετά προβλήματα. Κάποια από αυτά φαίνεται ότι έχουν καταστραφεί, οπότε η Τουρκία πιστεύει ότι η νέα όδευση των τηλεπικοινωνιακών καλωδίων πρέπει να είναι χερσαία, όχι θαλάσσια, και να περάσει από το έδαφός της.
Με άλλα λόγια, η Τουρκία επιθυμεί να λειτουργήσει ως hub, δηλαδή κόμβος στην περιοχή. Κόμβος για τις τηλεπικοινωνίες, κόμβος για το φυσικό αέριο, προσπαθώντας μάλιστα να κάνει κάτι αντίστοιχο και με το Ιράκ. Δεν είναι τυχαίο πως αυτήν τη στιγμή από την περιοχή της Μοσούλης στο λιμάνι του Τσεϊχάν στην Τουρκία μεταφέρεται πετρέλαιο.
Η Άγκυρα θέλει λοιπόν να μεγαλώσει τον συγκεκριμένο αγωγό, ούτως ώστε το Ιράκ να έχει διέξοδο μέσω Τουρκίας. Το ερώτημα είναι αν η Ελλάδα βρίσκεται και εκείνη σε θέση να κινηθεί δυναμικά σε ό,τι αφορά στους εμπορικούς διαδρόμους της Μέσης Ανατολής. Ξεκινάμε από τον IMEC: αποτελεί έναν διάδρομο ο οποίος έχει φτιαχτεί να συνδέσει την Ινδία με την Ευρώπη, με τη χώρα μας να φιλοδοξεί να γίνει η πύλη. Περνάει μέσα από τα Εμιράτα και από τη Σαουδική Αραβία. Περνούσε πριν από το Στενό του Ορμούζ, ωστόσο εκ των πραγμάτων θα χρειαστεί επαναχάραξη, προκειμένου να καταλήξει σε εμάς.
Ως εκ τούτου, η επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού στα Εμιράτα την περασμένη εβδομάδα εκτιμάται ότι σχετιζόταν άμεσα και με τον IMEC. Παράλληλα, είναι σημαντικό να λάβουμε υπόψη μας ότι λόγω γεωγραφίας η Ελλάδα έχει πλεονεκτήματα σε σχέση με τα καλώδια. Βρίσκεται πάρα πολύ κοντά στην Αφρική και μπορεί αρκετά εύκολα να μεταφέρει καλώδιο με πράσινη ενέργεια.
Αυτό είναι κάτι που θα θελήσει η Τουρκία να το εμποδίσει με κάθε τρόπο.
Σε κάθε περίπτωση - συνεχίζει ο κ. Συρίγος - η επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στις χώρες του Κόλπου μαρτυρά ακριβώς ότι η Αθήνα αποσκοπεί στην ενίσχυση του διπλωματικού της αποτυπώματος στην περιοχή. Είναι ενδεικτικό ότι η χώρα μας έστειλε 2 πλοία στην Κύπρο εντός 6-7 ωρών. Οι Βρετανοί χρειάστηκαν περισσότερο από 20 μέρες για να στείλουν δικό τους πολεμικό στην περιοχή επειδή δεν ήταν έτοιμο, γεγονός που καταδεικνύει και τα προβλήματα που έχει δημιουργήσει το Brexit στη βρετανική οικονομία και άμυνα.
Επομένως, εμείς πρέπει να συνεχίσουμε να κινούμαστε στη λογική του ζωτικού γεωπολιτικού παίκτη, δηλαδή του παίκτη ο οποίος είναι μέσα στα πράγματα, λειτουργώντας ως παράγοντας σταθερότητας και ασφάλειας. Η Ελλάδα εξάγει αυτήν τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην Κύπρο, στη Βουλγαρία, στη Σαουδική Αραβία, όπου έχουμε συστοιχία πυραύλων, αποτελώντας σοβαρό συνομιλητή για την επόμενη μέρα.
Η επόμενη μέρα είναι το κρίσιμο σημείο.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
