Η παραπληροφόρηση δεν έρχεται πια με τη μορφή της χοντροκομμένης ψευδούς είδησης. Έρχεται σαν παιχνίδι. Σαν βίντεο γρήγορο, πολύχρωμο, σχεδόν αθώο. Τα πρόσφατα AI "Lego-style” clips από το Ιράν είναι δομημένα εργαλεία επιρροής: καρτουνίστικη αισθητική, μουσική, ρυθμός, επαναλαμβανόμενα μοτίβα που κολλάνε στο μυαλό.
Εδώ εντάσσεται και το λεγόμενο AI slop, όρος που περιγράφει τη μαζική παραγωγή χαμηλής ποιότητας ψηφιακού περιεχομένου μέσω τεχνητής νοημοσύνης. Δεν είναι πάντα πολιτικό. Ακριβώς γι’ αυτό είναι επικίνδυνο. Δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου το πρόχειρο, το τεχνητό και το επιφανειακό μοιάζουν κανονικά.
Μέσα σε αυτό το τοπίο, η προπαγάνδα εξελίσσεται. Δεν επιχειρηματολογεί· συγχρονίζεται με την προσοχή. Η παιχνιδιάρικη εικόνα αποδυναμώνει την κριτική σκέψη. Το χιούμορ λειτουργεί σαν αναισθητικό. Η υπερβολή θολώνει τα όρια μεταξύ σάτιρας και χειραγώγησης. Και το επαναλαμβανόμενο μοτίβο -ο ρυθμός, η φράση- γίνεται φορέας μνήμης. Σου μένει μία αίσθηση ένα "feeling".
Αυτό είναι το νέο μοντέλο προπαγάνδας με γεωπολιτικό φορτίο.
Το πρόβλημα για τη δημοκρατία δεν είναι απλώς η ανακρίβεια. Είναι η διάβρωση του ίδιου του κοινού πεδίου πραγματικότητας. Όταν η πληροφορία, η ψυχαγωγία και η ψυχολογική επιχείρηση συγχέονται, η κρίση του πολίτη αποσταθεροποιείται.
Η ευρωπαϊκή απάντηση -διαφάνεια, σήμανση, λογοδοσία πλατφορμών- κινείται στη σωστή κατεύθυνση. αλλά δεν αρκεί. Γιατί η νέα προπαγάνδα δεν επιβάλλεται. Ενσωματώνεται. Δεν επιδιώκει να σε πείσει, θέλει να ισοπεδώσει οτιδήποτε πιστεύεις ώστε να πάψεις να πιστεύεις γενικώς … Και αυτό είναι πιο δύσκολο να αντιμετωπιστεί.
* Η Βιργινία Κόκιου είναι Δικηγόρος, Senior Associate at APLegal, Νομική Σύμβουλος Ειδικού Γραμματέα Μακροπρόθεσμου Σχεδιασμού
