Η σχέση του Εμανουέλ Μακρόν με τον Ντόναλντ Τραμπ δεν ήταν ποτέ σταθερή. Από την πρώτη τους συνάντηση το 2017, κινούνταν ανάμεσα στην επιδεικτική οικειότητα και στη σύγκρουση στρατηγικών, αξιών και προτεραιοτήτων. Σήμερα, έχει φτάσει σε σημείο δημόσιας απαξίωσης.
Από τη «χημεία» στη στρατηγική αντιπαράθεση
Όταν ο Μακρόν εξελέγη το 2017, επεδίωξε μια προσωπική σχέση με τον Τραμπ, πιστεύοντας ότι η άμεση επικοινωνία των ηγετών θα μείωνε τις διαφορές. Στις πρώτες τους εμφανίσεις, η έντονη χειραψία στις Βρυξέλλες κατά τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ τον Μάιο του 2017 και η πρόσκληση του Τραμπ στο Παρίσι για την εθνική παρέλαση της 14ης Ιουλίου στα Ηλύσια Πεδία έδειχναν εικόνα οικειότητας και συνεργασίας. Ταυτόχρονα, ο Μακρόν έστειλε σαφές μήνυμα: «Έχω κι εγώ δυνατό στρατό, μην το ξεχνάς!». Η εγγύτητα ήταν όμως περισσότερο εικόνα παρά ουσία.
2018–2020: Bras de fer, γύρος πρώτος
Το 2018, οι δημόσιες εμφανίσεις άρχισαν να αντικαθίστανται από πραγματικές διαφωνίες. Στον Λευκό Οίκο τον Απρίλιο, ο Τραμπ τίναξε μπροστά στις κάμερες το πέτο του σακακιού του Μακρόν, προκαλώντας αμηχανία.
Την ίδια χρονιά, οι ΗΠΑ αποχώρησαν από τη Συμφωνία του Παρισιού για το Κλίμα, κίνηση που καταδίκασε ο Μακρόν. Ο Τραμπ αποχώρησε επίσης από τη συμφωνία του Μπαράκ Ομπάμα για τα πυρηνικά του Ιράν (2015), θεωρώντας την ανεπαρκή και επανέφερε κυρώσεις, ενώ ο Μακρόν προσπάθησε να διατηρήσει τη διπλωματική συμφωνία.
Τον Νοέμβριο του 2018, ο Μακρόν κατηγόρησε τον Τραμπ για οικονομικό απομονωτισμό και εθνικισμό, ενώ ο Τραμπ τον χλεύασε μέσω κοινωνικών δικτύων, σχολιάζοντας τη χαμηλή δημοτικότητα του Γάλλου Προέδρου και την υψηλή ανεργία της Γαλλίας, προσθέτοντας ότι δεν υπάρχει πιο εθνικιστική χώρα από τη Γαλλία.
Το 2019, οι δύο ηγέτες άρχισαν να συγκρούονται ευθέως για θέματα ασφάλειας και διεθνών οργανισμών. Ο Μακρόν δήλωσε ότι το ΝΑΤΟ βρισκόταν σε κατάσταση «εγκεφαλικού θανάτου», επισημαίνοντας ότι η συμμαχία γύρω από τις ΗΠΑ δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στις νέες προκλήσεις.
Κατά την περίοδο που ο Τραμπ βρισκόταν εκτός Λευκού Οίκου, οι διαφορές τους δεν εξαφανίστηκαν αλλά πήραν άλλη μορφή. Ο Μακρόν συνέχισε να προωθεί την ενίσχυση της Ευρώπης, με έμφαση στην αυτονομία και τη συνεργασία εντός Ένωσης, χωρίς να τα καταφέρνει πλήρως λόγω της δυσκολίας συντονισμού των 27 κρατών μελών.
Ο Τραμπ, ιδιαίτερα στη δεύτερη θητεία του, έγινε ακόμη πιο σκληρός απέναντι στη διχασμένη Ευρώπη, ξεκαθαρίζοντας ότι η πολιτική του στόχευση ήταν η «Αμερική Πρώτα», θεωρώντας, κατά έναν τρόπο, τα λόγια του Μακρόν αερολογία.
2024–2026: Bras de fer, γύρος δεύτερος
Ο Μακρόν ήταν ο πρώτος ηγέτης μεγάλου δυτικού κράτους που συνεχάρη τον Τραμπ για την επανεκλογή του το 2024. Ο Τραμπ όμως δεν έδωσε ιδιαίτερη σημασία και προτίμησε να στραφεί στην Τζόρτζια Μελόνι, την οποία θεωρεί πιο αξιόπιστη, πιο «ντόμπρα» και πιο κοντά στις απόψεις του. Η σύγκρουση των δύο ανδρών έγινε πλέον πολιτική, στρατηγική, οικονομική αλλά και προσωπική.
Διαφώνησαν για τη στάση απέναντι στο Ρωσο-Oυκρανικό πόλεμο: ο Μακρόν υποστήριξε πλήρως την Ουκρανία, στέλνοντας περισσότερα από 15 δισεκατομμύρια ευρώ βοήθεια, ενώ ο Τραμπ επιθυμούσε περιορισμένη εμπλοκή. Υπήρξαν επίσης εντάσεις σχετικά με τους δασμούς που ήθελε να επιβάλει ο Τραμπ στα ευρωπαϊκά προϊόντα.
Στη Σύνοδο Κορυφής για τη Γάζα στο Σαρμ Ελ Σέιχ τον Οκτώβριο του 2025, οι δύο ηγέτες αντήλλαξαν μία νέα «επεισοδιακή» χειραψία. Ο Τραμπ, με ύφος δασκάλου, συνεχάρη τους ομολόγους του και, αναζητώντας τον Μακρόν στο κάδρο, σχολίασε ειρωνικά: «Δεν το πιστεύω, είσαι χαμηλών τόνων σήμερα;». Το ίδιο διάστημα, υιοθέτησε το γνωστό «σκοτσέζικο ντους» απέναντί του, άλλοτε χαρακτηρίζοντάς τον «great guy» και άλλοτε χλευάζοντάς τον, ακόμη και μιμούμενος τη γαλλική προφορά του και ισχυριζόμενος ότι τον είχε «κάνει να υποχωρήσει» στο ζήτημα των τιμών των φαρμάκων.
Τον Ιανουάριο του 2026, ο Τραμπ ανήρτησε στο Truth Social μήνυμα που φέρεται να είχε λάβει από τον Μακρόν, στο οποίο ο Γάλλος Πρόεδρος έγραφε: «Δεν καταλαβαίνω τι ακριβώς κάνεις με τη Γροιλανδία». Λίγες ημέρες αργότερα, από το βήμα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός, ο Μακρόν προειδοποίησε ότι «οδεύουμε προς έναν κόσμο χωρίς κανόνες», μίλησε για «στροφή προς την απολυταρχία» και υπογράμμισε ότι η Ευρώπη προτιμά το κράτος δικαίου από τους «νταήδες», καταγγέλλοντας παράλληλα ως «απολύτως απαράδεκτη» τη συσσώρευση νέων δασμών.
Ο Τραμπ απάντησε από το ίδιο βήμα, ειρωνευόμενος τα γυαλιά ηλίου του Μακρόν, λόγω προβλήματος όρασης και λέγοντας ότι τον είδε «να παριστάνει τον σκληρό τύπο». Απευθυνόμενος στο ευρωπαϊκό ακροατήριο, πρόσθεσε: «Χωρίς εμάς, τις ΗΠΑ, όλοι εσείς θα μιλούσατε σήμερα Γερμανικά, ίσως και Ιαπωνικά», παραπέμποντας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Το τελευταίο επεισόδιο εκτυλίχθηκε με αφορμή τη σύγκρουση ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν. Σε εκδήλωση στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ εξαπέλυσε νέα προσωπική επίθεση κατά του Μακρόν, λέγοντας: «Τον πήρα τηλέφωνο, τον Μακρόν, στον οποίο η σύζυγός του φέρεται εξαιρετικά άσχημα. Ακόμη αναρρώνει από το χαστούκι στο σαγόνι». Παράλληλα αποκάλυψε ότι του ζήτησε άμεση ναυτική συνδρομή στον Περσικό Κόλπο, την οποία αρνήθηκε το Παρίσι.
Ο Μακρόν απάντησε ότι η Γαλλία δεν συμμετέχει στον πόλεμο και επανέλαβε την ανάγκη σταθερότητας: «Όλοι χρειαζόμαστε ηρεμία, επιστροφή στην ειρήνη. Αυτό δεν είναι show». Κατηγόρησε επίσης τον Τραμπ ότι υπονομεύει τη συνοχή του ΝΑΤΟ, δημιουργώντας καθημερινές αμφιβολίες για τη δέσμευση των ΗΠΑ ενώ χαρακτήρισε «μη ρεαλιστική» οποιαδήποτε στρατιωτική επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ. Για τα σχόλια που αφορούσαν στη σύζυγό του, τόνισε ότι «δεν είναι ούτε ευγενικά ούτε αντάξια αυτού του επιπέδου».
Η σχέση τους σήμερα είναι βαθιά τεταμένη, με ένα διαρκές «πιγκ-πονγκ» δημόσιου χλευασμού και επίδειξης ισχύος. Ο Τραμπ θεωρεί τον Μακρόν αποδυναμωμένο και επαναλαμβάνει ότι «φεύγει του χρόνου» ενώ ο Μακρόν επιχειρεί να εμφανιστεί ως ο σταθερός υπερασπιστής της Ευρώπης και του διεθνούς δικαίου, σε αντίθεση με τον Τραμπ.
Και οι δύο, ωστόσο, έχουν κατηγορηθεί στο εσωτερικό τους για τουπέ, αλαζονεία και ισχυρογνωμοσύνη. Ίσως τελικά να μην έχουν τόσο διαφορετικό χαρακτήρα.
* Ο Αναστάσιος Καράμπαμπας είναι ιστορικός-πολιτικός αναλυτής
