Ο πλανήτης βρίσκεται πιο κοντά από όσο πιστεύουμε στο «σημείο χωρίς επιστροφή», δηλαδή στο κρίσιμο σημείο εκείνο το οποίο αν ξεπεράσουμε δεν θα μπορούμε πλέον να σταματήσουμε την ανεξέλεγκτη υπερθέρμανσή του, προειδοποιούν οι επιστήμονες.
Όπως τονίζουν, η συνεχιζόμενη υπερθέρμανση του πλανήτη θα μπορούσε να πυροδοτήσει κλιματικά «σημεία καμπής», οδηγώντας σε αλυσιδωτές αντιδράσεις. Αυτό θα καταδίκαζε τον πλανήτη σε μια κατάσταση «Γης-θερμοκηπίου», πολύ χειρότερη από αυτήν που θα επιφέρει η άνοδος της θερμοκρασίας κατά 2-3°C προς την οποία οδεύουμε σήμερα. Και σε αυτήν την περίπτωση το κλίμα θα είναι πολύ διαφορετικό από τις ήπιες συνθήκες των τελευταίων 11.000 ετών, κατά τη διάρκεια των οποίων αναπτύχθηκε ολόκληρος ο ανθρώπινος πολιτισμός.
Με τη θερμοκρασία του πλανήτη να έχει αυξηθεί μόλις κατά 1,3°C τα τελευταία χρόνια, τα ακραία καιρικά φαινόμενα ήδη κοστίζουν ζωές και καταστρέφουν τα μέσα βιοπορισμού σε όλο τον πλανήτη.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι με μια αύξηση της θερμοκρασίας κατά 3-4°C «η οικονομία και η κοινωνία θα πάψουν να λειτουργούν όπως ξέρουμε», αλλά προειδοποιούν ότι αν η Γη γίνει «θερμοκήπιο» η κατάσταση θα θυμίζει περισσότερο «κόλαση».
Ο απλός κόσμος και οι πολιτικοί, σε μεγάλο βαθμό, δεν αντιλαμβάνονται ότι ο κίνδυνος να περάσουμε το σημείο χωρίς επιστροφή είναι ορατός, σημειώνουν. Προσθέτουν δε, ότι κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου καθώς, μπορεί οι ταχείες και άμεσες πρωτοβουλίες περιορισμού της χρήσης ορυκτών καυσίμων να αποτελούν δύσκολη πρόκληση, όμως η αλλαγή ρότας πιθανότατα θα είναι αδύνατη αν μπούμε σε πορεία προς μια «Γη-θερμοκήπιο», ακόμη κι αν οι εκπομπές τελικά μειωθούν δραστικά.
Είναι δύσκολο να προβλεφθεί πότε ακριβώς θα ενεργοποιηθούν τα κλιματικά σημεία καμπής, άρα η πρόληψη είναι ζωτικής σημασίας, σημειώνει ο δρ Κρίστοφερ Γουλφ, επιστήμονας στο Terrestrial Ecosystems Research Associates στις ΗΠΑ. Ο Γουλφ είναι μέλος μιας ερευνητικής ομάδας στην οποία συμμετέχουν ο Γιόχαν Ροκστρόμ, καθηγητής στο Potsdam Institute for Climate Impact Research της Γερμανίας, και ο Χανς Γιοάχιμ Σέλνχουμπερ, καθηγητής στο International Institute for Applied Systems Analysis της Αυστρίας.
«Το να ξεπεράσουμε έστω και ορισμένα από τα όρια θα μπορούσε να εγκλωβίσει τον πλανήτη σε μια πορεία προς τη “Γη–θερμοκήπιο”», τονίζει ο Γουλφ και προσθέτει ότι «οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής και ο κόσμος παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ελλιπώς ενήμεροι για τους κινδύνους που ενέχει η υπέρβαση του σημείου χωρίς επιστροφή».
«Πιθανόν οι παγκόσμιες θερμοκρασίες να είναι [ήδη] τόσο υψηλές -ή και υψηλότερες- από οποιαδήποτε άλλη στιγμή κατά τα τελευταία 125.000 χρόνια και η κλιματική αλλαγή να επέρχεται ταχύτερα απ’ όσο είχαν προβλέψει πολλοί επιστήμονες», συνεχίζει ο Γουλφ.
Είναι επίσης πιθανό τα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα να βρίσκονται στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τουλάχιστον 2 εκατομμυρίων ετών.
Ο καθηγητής Τιμ Λέντον του Πανεπιστημίου του Έξετερ στο Ηνωμένο Βασίλειο, ειδικός στα σημεία καμπής, είναι ακόμη πιο κατηγορηματικός όσον αφορά τον κίνδυνο που αντιμετωπίζει ο πλανήτης. «Είναι γνωστό ότι αναλαμβάνουμε τεράστια ρίσκα με την τρέχουσα κλιματική πορεία, η οποία δεν μπορούμε να αποκλείσουμε ότι θα οδηγήσει σε μια κατάσταση όπου ο πλανήτης θα καταστεί πολύ λιγότερο κατοικήσιμος. Ωστόσο, δεν χρειάζεται να μπούμε σε τροχιά προς μια “Γη–θερμοκήπιο” για να ανακύψουν τεράστιοι κίνδυνοι για την ανθρωπότητα και τις κοινωνίες μας - αυτοί θα ανακύψουν ακόμη κι αν συνεχίσουμε να κινούμαστε προς μια αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας κατά 3°C», σημειώνει.
Η έκθεση-προειδοποίηση, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό One Earth, συνοψίζει πρόσφατα επιστημονικά ευρήματα για βρόχους κλιματικής ανατροφοδότησης και 16 «στοιχεία καμπής». Σε αυτά περιλαμβάνονται τα παγοκαλύμματα της Γροιλανδίας και της Ανταρκτικής, οι ορεινοί παγετώνες, ο πολικός θαλάσσιος πάγος, τα υπο-αρκτικά δάση και το μόνιμα παγωμένο υπέδαφος, το τροπικό δάσος του Αμαζονίου και η Ατλαντική Μεσημβρινή Ανατρεπτική Κυκλοφορία (AMOC) – ένα σύστημα ωκεάνιων ρευμάτων που επηρεάζει έντονα το παγκόσμιο κλίμα.
Το «σημείο καμπής» μπορεί ήδη να ξεπερνάται στη Γροιλανδία και στη Δυτική Ανταρκτική, ενώ το μόνιμα παγωμένο υπέδαφος, οι ορεινοί παγετώνες και ο Αμαζόνιος φαίνεται να βρίσκονται στο κατώφλι του, προειδοποιούν οι επιστήμονες.
«Η έρευνα δείχνει ότι αρκετά στοιχεία του γήινου συστήματος μπορεί να είναι πιο κοντά στην αποσταθεροποίηση απ’ όσο πιστεύαμε», καταλήγουν. «Παρότι ο ακριβής κίνδυνος δεν είναι ξεκάθαρος, είναι σαφές ότι οι σημερινές δεσμεύσεις για την κλιματική [δράση] δεν επαρκούν», προσθέτουν.
Ο καθηγητής Γουίλιαμ Ρίπλ, στο Oregon State University των ΗΠΑ, που ηγήθηκε της ανάλυσης, σημειώνει: «Η AMOC ήδη δείχνει σημάδια εξασθένησης, και αυτό θα μπορούσε να αυξήσει τον κίνδυνο αφανισμού του Αμαζονίου. Ο άνθρακας που θα απελευθερωνόταν από έναν τέτοιο αφανισμό θα ενίσχυε περαιτέρω την υπερθέρμανση και θα αλληλεπιδρούσε με άλλους βρόχους ανατροφοδότησης. Πρέπει να δράσουμε γρήγορα, καθώς οι ευκαιρίες μας για να αποτρέψουμε επικίνδυνες και μη διαχειρίσιμες κλιματικές εξελίξεις μειώνονται ραγδαία».
Επιστήμονες είχαν προειδοποιήσει ήδη από το 2018 για το ενδεχόμενο μιας «Γης–θερμοκηπίου». Σε αυτό το σενάριο, η παγκόσμια θερμοκρασία θα παραμείνει σημαντικά υψηλότερη των 4°C που προβλέπουν σήμερα τα «δυσμενή» σενάρια για χιλιάδες χρόνια, οδηγώντας σε τεράστια άνοδο της στάθμης της θάλασσας που θα «καταπιεί» τις παράκτιες πόλεις. Τότε οι επιστήμονες είχαν προειδοποιήσει ότι «οι επιπτώσεις μιας πορείας προς μια “Γη–θερμοκήπιο” στις ανθρώπινες κοινωνίες πιθανότατα θα είναι τεράστιες, σε ορισμένες περιπτώσεις απότομες, και αναμφίβολα αποσταθεροποιητικές».
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
