Της Μαρίνας Ζιώζιου
Η επικείμενη παραίτηση του Αρχιεπισκόπου Καναδά κ. Σωτηρίου δεν είναι μια απλή αλλαγή προσώπου στην κορυφή της Ελληνορθόδοξης Αρχιεπισκοπής Καναδά. Είναι το τέλος μιας ολόκληρης εκκλησιαστικής περιόδου, που κράτησε περισσότερο από μισό αιώνα, και ταυτόχρονα η αρχή μιας κρίσιμης συζήτησης για το πώς θα οργανωθεί η επόμενη ημέρα σε μία από τις μεγαλύτερες επαρχίες του Οικουμενικού Πατριαρχείου στη Διασπορά.
Σύμφωνα με τον «Εθνικό Κήρυκα», ο ίδιος ο Αρχιεπίσκοπος Σωτήριος επιβεβαίωσε ότι προτίθεται να μεταβεί στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, προκειμένου να συζητήσει το θέμα με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο. Η συνάντηση αυτή αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς από το Φανάρι θα περάσει, όπως προβλέπει η εκκλησιαστική τάξη, η θεσμική ολοκλήρωση της διαδικασίας.
Αναμένονται εξελίξεις στις αρχές Ιουλίου
Οι εξελίξεις, σύμφωνα με εκκλησιαστικές πηγές, αναμένονται άμεσα και μάλιστα μέσα στις πρώτες ημέρες του Ιουλίου. Το θέμα θα απασχολήσει την Ιερά Σύνοδο του Οικουμενικού Πατριαρχείου, γεγονός που προσδίδει ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα στη συγκυρία. Και αυτό γιατί η υπόθεση δεν αφορά μόνο την παραίτηση ενός μακροβιότερου ιεράρχη, αλλά και τη χάραξη της επόμενης διοικητικής και ποιμαντικής γραμμής για την Εκκλησία του Καναδά.
Η είδηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή αφορά έναν ιεράρχη που ταυτίστηκε όσο λίγοι με την οργάνωση και την ανάπτυξη της Ορθοδοξίας στον Καναδά. Ο κ. Σωτήριος συμπλήρωσε πρόσφατα το 90ό έτος της ηλικίας του και έχει πίσω του 52 χρόνια αρχιερατείας, αλλά και περισσότερες από έξι δεκαετίες ιερατικής παρουσίας στη χώρα. Η πορεία του συνδέθηκε με την πρώτη γενιά της Ομογένειας, με την εδραίωση των κοινοτήτων, με την ίδρυση θεσμών και με την προσπάθεια να διατηρηθεί ζωντανή η ελληνική ορθόδοξη ταυτότητα μέσα σε μια μεγάλη και πολυπολιτισμική κοινωνία.
Μια διακονία που σημάδεψε την Ομογένεια
Ο Αρχιεπίσκοπος Καναδά Σωτήριος, κατά κόσμον Σωτήριος Αθανασούλας, γεννήθηκε το 1936 στα Λεπιανά της Άρτας. Σπούδασε Θεολογία στην Αθήνα και συνέχισε τις σπουδές του στο Μόντρεαλ, ενώ χειροτονήθηκε διάκονος και πρεσβύτερος το 1962. Από τότε υπηρέτησε αδιάκοπα στον Καναδά. Εξελέγη επίσκοπος τον Δεκέμβριο του 1973 και χειροτονήθηκε τον Ιανουάριο του 1974. Το 1996 ανυψώθηκε σε Μητροπολίτη Τορόντο και Έξαρχο παντός Καναδά, ενώ το 2019 έλαβε τον τίτλο του Αρχιεπισκόπου Καναδά.
Η αποτίμηση της διακονίας του δεν μπορεί να γίνει χωρίς αναφορά στην ανάπτυξη της Αρχιεπισκοπής. Όταν ανέλαβε τα αρχιερατικά του καθήκοντα, οι ενορίες στον Καναδά ήταν 22. Σήμερα, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Αρχιεπισκοπής, έχουν φτάσει τις 75. Στο ίδιο διάστημα δημιουργήθηκαν δομές νεολαίας, κοινωνικής προσφοράς, εκπαίδευσης, επικοινωνίας και θεολογικής κατάρτισης, ενώ η Εκκλησία απέκτησε πιο οργανωμένη παρουσία σε μια χώρα με τεράστιες αποστάσεις και κοινότητες που απλώνονται από τον Ατλαντικό έως τον Ειρηνικό.
Ο Καναδάς ως εκκλησιαστική πρόκληση
Ακριβώς, όμως, αυτή η γεωγραφική και ποιμαντική πραγματικότητα είναι που κάνει την επόμενη ημέρα ακόμη πιο απαιτητική. Ο Καναδάς δεν είναι μια μικρή εκκλησιαστική επαρχία. Είναι μια χώρα-ήπειρος, με ισχυρά κέντρα Ελληνισμού, δεκάδες ενορίες, μεγάλες αποστάσεις, διαφορετικές ανάγκες από περιοχή σε περιοχή και ποίμνιο που, κατά εκκλησιαστικές εκτιμήσεις, αριθμεί εκατοντάδες χιλιάδες πιστούς. Η διοίκηση μιας τέτοιας Αρχιεπισκοπής δεν μπορεί να εξαντλείται μόνο στην αλλαγή του προσώπου που θα διαδεχθεί τον κ. Σωτήριο. Απαιτείται συνολικότερη συζήτηση για το σχήμα, τη δομή και τον τρόπο ποιμαντικής παρουσίας της Εκκλησίας στον Καναδά.
Το κεντρικό ερώτημα είναι αν η σημερινή μορφή διοίκησης επαρκεί για τις ανάγκες των επόμενων δεκαετιών. Η Ομογένεια του Καναδά έχει αλλάξει. Η πρώτη μεταναστευτική γενιά, που δημιούργησε τις μεγάλες κοινότητες, έχει δώσει τη θέση της σε νεότερες γενιές, οι οποίες ζουν μέσα σε ένα διαφορετικό κοινωνικό, γλωσσικό και πολιτισμικό περιβάλλον. Τα ζητήματα της ελληνικής παιδείας, της γλώσσας, της νεολαίας, της συμμετοχής στις κοινότητες και της σχέσης των νέων με την Εκκλησία δεν αντιμετωπίζονται πλέον με τα εργαλεία του παρελθόντος.
Το παράδειγμα της Αυστραλίας
Το Οικουμενικό Πατριαρχείο καλείται πλέον να χαράξει όχι μόνο τη γραμμή της διαδοχής, αλλά και το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα πορευθεί ποιμαντικά η Εκκλησία του Καναδά τα επόμενα χρόνια.
Στο τραπέζι της συζήτησης βρίσκεται αναπόφευκτα το παράδειγμα της Αυστραλίας. Η εκεί Αρχιεπισκοπή απέκτησε Επαρχιακή Σύνοδο, με τον Αρχιεπίσκοπο και επισκόπους που έχουν περιφερειακό ρόλο, ώστε η ποιμαντική ευθύνη να μην περιορίζεται στο κέντρο, αλλά να απλώνεται οργανωμένα στις μεγάλες περιοχές της χώρας. Ένα ανάλογο σχήμα στον Καναδά θα μπορούσε να «απαντήσει» σε πραγματικές ανάγκες: καλύτερη επαφή με τις κοινότητες, ταχύτερη αντιμετώπιση προβλημάτων, ουσιαστικότερη παρουσία επισκόπων στην περιφέρεια και πιο συνοδική διοίκηση.
Το 2020, ύστερα από αίτημα του Αρχιεπισκόπου Σωτηρίου και πρόταση του Οικουμενικού Πατριάρχη, η Αγία και Ιερά Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου είχε προχωρήσει στην εκλογή τριών βοηθών επισκόπων για την Αρχιεπισκοπή Καναδά. Στην πορεία, για διαφορετικούς λόγους, από εκείνο το σχήμα παρέμεινε ουσιαστικά ενεργός μόνο ένας. Η απόφαση εκείνη, ωστόσο, είχε ήδη καταδείξει ότι το Φανάρι αντιλαμβανόταν το βάρος της ποιμαντικής ευθύνης σε μια χώρα με τόσο μεγάλη γεωγραφική έκταση και τόσο διασκορπισμένο ποίμνιο.
Το διακύβευμα της διαδοχής
Σε έναν Καναδά όπου οι αποστάσεις είναι τεράστιες και οι ανάγκες των κοινοτήτων διαφοροποιούνται σημαντικά από περιοχή σε περιοχή, η ενισχυμένη αρχιερατική παρουσία δεν αποτελεί διοικητική πολυτέλεια, αλλά ουσιαστική ποιμαντική ανάγκη. Υπό αυτό το πρίσμα, η επόμενη ημέρα δεν μπορεί να περιοριστεί μόνο στην εκλογή νέου Αρχιεπισκόπου. Θα πρέπει να εξεταστεί σοβαρά και η εκλογή τουλάχιστον τριών έως τεσσάρων επισκόπων, ώστε η Αρχιεπισκοπή Καναδά να αποκτήσει πιο λειτουργική, περιφερειακή και συνοδική μορφή διοίκησης.
Το Φανάρι βρίσκεται μπροστά σε μια απόφαση που ξεπερνά τα όρια της Ομογένειας του Καναδά. Η Αρχιεπισκοπή Καναδά αποτελεί σημαντικό κομμάτι της παρουσίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου στη Βόρεια Αμερική και στη Διασπορά συνολικά. Η επιλογή της επόμενης ημέρας θα στείλει μήνυμα για το πώς αντιλαμβάνεται ο Οικουμενικός Θρόνος τη διοίκηση των μεγάλων επαρχιών του εξωτερικού σε μια εποχή που οι ανάγκες αλλάζουν και οι παλιές δομές δοκιμάζονται. Ύστερα από 52 χρόνια αρχιερατείας του Αρχιεπισκόπου Σωτηρίου, ο Καναδάς δεν μπαίνει απλώς σε περίοδο διαδοχής. Μπαίνει σε περίοδο επαναπροσδιορισμού.
Πηγή: skai.grΔιαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.