Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς θα συμμετάσχουν μαζί με μια ομάδα ηγετών της ΕΕ την Παρασκευή στη σύνοδο κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων, καθώς οι χώρες προσπαθούν να καταλήξουν σε συμφωνία για την επιτάχυνση των διαδικασιών ένταξης νέων μελών στην Ένωση.
Κανένα νέο μέλος δεν έχει γίνει δεκτό από την ένταξη της Κροατίας το 2013, αλλά εν μέσω της πολιτικής και οικονομικής αβεβαιότητας, οι υποψήφιες χώρες ασκούν έντονη πίεση για να ανοίξουν οι πόρτες.
«Υπάρχει σαφής δυναμική όσον αφορά τη διεύρυνση», δήλωσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, ο οποίος ταξίδεψε την περασμένη εβδομάδα στα Βαλκάνια και μίλησε τις υποψήφιες χώρες. Το Μαυροβούνιο καταρτίζει τη συνθήκη προσχώρησής του στην ΕΕ, η Αλβανία προχωρά στη διαδικασία, ενώ τόσο η Μολδαβία όσο και η Ουκρανία έχουν ξεκινήσει τον πρώτο γύρο των διαπραγματεύσεων, πρόσθεσε.
«Αυτό αποδεικνύει ότι οι μεταρρυθμίσεις που υλοποιούν οι υποψήφιες χώρες αποδίδουν καρπούς και ότι η ΕΕ είναι προσηλωμένη στη διαδικασία διεύρυνσης. Η διεύρυνση βασίζεται και θα συνεχίσει να βασίζεται στην αξιοκρατία. Ταυτόχρονα, οι πρόσφατες προτάσεις δείχνουν ότι υπάρχει βούληση για απλοποίηση και επιτάχυνση της διαδικασίας», σημείωσε ο Κόστα στο Politico.
Υποψήφιες χώρες όπως το Μαυροβούνιο, η Αλβανία, η Μολδαβία και η Ουκρανία υποστηρίζουν ότι η διαδικασία πρέπει να επιταχυνθεί, ώστε να αντανακλά τη γεωπολιτική πραγματικότητα. Με τη σειρά τους και αξιωματούχοι στις Βρυξέλλες ανησυχούν ότι εχθρικές χώρες μπορεί να εκμεταλλευτούν τις καθυστερήσεις στη διαδικασία ένταξης για να αποδυναμώσουν τις ευρωπαϊκές φιλοδοξίες των χωρών που εξακολουθούν να βρίσκονται εκτός της Ένωσης.
«Όλοι διαπιστώνουν πως τα Δυτικά Βαλκάνια αποτελούν ένα νησί που περιβάλλεται από κράτη μέλη της ΕΕ», ανέφερε χαρακτηριστικά ένας αξιωματούχος της ΕΕ. «Επομένως, οι συνέπειες της ενίσχυσης της επιρροής εχθρικών κρατών στην περιοχή θα ήταν σοβαρές», σημείωσε ο ίδιος.
Το 28ο μέλος της ΕΕ το Μαυροβούνιο;
Το Μαυροβούνιο, με πληθυσμό λίγο πάνω από 600.000 κατοίκους, έχει μεγάλες ελπίδες να γίνει το 28ο μέλος της ΕΕ έως το 2028. Ανήκει ήδη στο ΝΑΤΟ και έχει αποφασίσει μονομερώς να υιοθετήσει το ευρώ ως νόμισμά του, αλλά η ένταξή του στην ΕΕ αποδεικνύεται μια αργή διαδικασία. Η πρώτη αίτηση στις Βρυξέλλες υποβλήθηκε το 2008.
«Έχουμε φτάσει σε ένα σημείο όπου απολαμβάνουμε την πλήρη υποστήριξη των κρατών μελών και, ως πρωτοπόρος μεταξύ των υποψηφίων χωρών, είμαστε σε καλό δρόμο για να ενταχθούμε στην ευρωπαϊκή οικογένεια εντός του προβλεπόμενου χρονοδιαγράμματος», δήλωσε ο πρωθυπουργός του Μαυροβουνίου, Μιλόικο Σπάιτς, στο Politico.
Μόλις τον περασμένο μήνα, οι διαπραγματευτές της χώρας σημείωσαν ιστορική νίκη, με την έναρξη της επίσημης σύνταξης της συνθήκης προσχώρησής της. Ωστόσο, ενώ το Μαυροβούνιο επιμένει ότι η αίτησή του πρέπει να εξεταστεί με βάση τα δικά της κριτήρια, οι νομικοί όροι υπό τους οποίους θα ενταχθεί θα δημιουργήσουν ένα προηγούμενο για τις χώρες που θα ακολουθήσουν, συμπεριλαμβανομένης της Ουκρανίας και της Μολδαβίας.
Νέοι προστατευτικοί μηχανισμοί
Οι κυβερνήσεις της ΕΕ επιθυμούν να αποφύγουν την επανάληψη της αντιπαράθεσης με την Ουγγαρία. Γι΄αυτό το λόγο προωθούν μια σειρά νέων «προστατευτικών μηχανισμών», σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Politico.
«Δεν αποφεύγουμε τους μηχανισμούς διασφάλισης, εφόσον συμβάλλουν στη διατήρηση της αξιοπιστίας της διαδικασίας και της εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών μελών», δήλωσε ο Σπάιτς. «Ωστόσο, είναι σημαντικό οι μηχανισμοί αυτοί να βασίζονται σε κανόνες και ενεργοποιούνται αποκλειστικά σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης με τις συμφωνηθείσες υποχρεώσεις».
Πρόσθεσε: «Πιστεύουμε ότι, υιοθετώντας πλήρως τις ευρωπαϊκές αξίες, θα βρεθούμε σε θέση να απολαμβάνουμε όλα τα δικαιώματα και να αναλαμβάνουμε όλες τις υποχρεώσεις».
Σχέδια ανάπτυξης
Νωρίτερα φέτος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έθεσε την ιδέα μιας πολύ ταχύτερης διαδικασίας ένταξης ως απάντηση στη γεωπολιτική αβεβαιότητα. Ωστόσο, χώρες όπως η Γαλλία, η Γερμανία και οι Κάτω Χώρες θεωρούν ότι οι αυστηρές διαπραγματεύσεις και οι ριζικές εσωτερικές μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται αποτελούν εγγύηση ότι τα μελλοντικά μέλη δεν θα προκαλέσουν προβλήματα.
Αντ' αυτού, η ΕΕ σχεδιάζει να προχωρήσει με αυτή τη διαδικασία, προσφέροντας παράλληλα προ-ενταξιακά οφέλη, ώστε να διασφαλίσει ότι οι υποψήφιες χώρες θα αρχίσουν να απολαμβάνουν ορισμένα από τα πλεονεκτήματα της στενότερης ολοκλήρωσης το συντομότερο δυνατό. Για παράδειγμα, η πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αναμένεται να ανακοινώσει την Παρασκευή ότι οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων θα έχουν πρόσβαση σε δωρεάν περιαγωγή δεδομένων στην ΕΕ.
Την Πέμπτη, η Γαλλία και η Γερμανία ένωσαν τις δυνάμεις τους για να παρουσιάσουν επιλογές για τις υποψήφιες χώρες της περιοχής που δεν θα ενταχθούν στην Ένωση στο άμεσο μέλλον —μεταξύ των οποίων η πρόσκλησή τους σε συναντήσεις ως παρατηρητές και η παροχή πρόσβασης στην Ενιαία Αγορά.
Σε μια σημαντική ανατροπή, η Ουκρανία και η Μολδαβία θα ξεκινήσουν την επίσημη έναρξη των διαπραγματεύσεων στις 15 Ιουνίου, αφού ο νέος πρωθυπουργός της Ουγγαρίας ήρε το βέτο της Βουδαπέστης για το Κίεβο.
Ωστόσο, ενώ οι πρωτεύουσες συμφωνούν ότι το σύστημα διεύρυνσης στο σύνολό του πρέπει να ανασχεδιαστεί και να απλοποιηθεί για να αποφευχθεί η επανάληψη των δεκαετών διαπραγματεύσεων, έχουν εκφράσει παράπονα για την έλλειψη ευκαιριών συζήτησης του θέματος μεταξύ των ηγετών. Ο Μερτς έχει επιμείνει ότι θα θέσει το θέμα στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ στις Βρυξέλλες, η οποία ξεκινά στις 18 Ιουνίου.
Παρά τις ανησυχίες τους, οι φόβοι για κινδύνους ασφαλείας και ξένη επιρροή καθιστούν όλο και πιο πιθανό ότι το status quo δεν θα διαρκέσει.
«Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να παρουσιάσει τη διεύρυνση σε αυτό το πλαίσιο», δήλωσε η Νίνα Βουγιάνοβιτς, εμπειρογνώμονας για θέματα διεύρυνσης από το Μαυροβούνιο στο think tank Bruegel των Βρυξελλών. «Το να γνωρίζει η ΕΕ ότι αυτές οι χώρες είναι ισχυρές έχει οφέλη και για την ίδια», τονίζει η ίδια.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
