- Ο κίνδυνος το Ιράν να επιδιώκει κρυφά πυρηνικά όπλα εκτιμάται πλέον υψηλότερος από πριν από τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις.
- Η IAEA προειδοποιεί ότι τα μεγάλα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν βρίσκονται εκτός διεθνούς ελέγχου.
- Οι περιορισμένες επιθεωρήσεις και το διπλωματικό αδιέξοδο αυξάνουν τις ανησυχίες για περαιτέρω πυρηνική αστάθεια.
Ο κίνδυνος το Ιράν να επιδιώκει κρυφά την απόκτηση πυρηνικών όπλων είναι σήμερα μεγαλύτερος απ’ ό,τι πριν από έναν χρόνο, όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν τις πρώτες στρατιωτικές επιθέσεις κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας, σύμφωνα με δυτικούς αξιωματούχους που επικαλούνται νέα στοιχεία τα οποία διαβιβάστηκαν από τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA).
Η IAEA προειδοποιεί για νέους κινδύνους πυρηνικής διάδοσης λόγω των μεγάλων αποθεμάτων ουρανίου του Ιράν, τα οποία έχουν εμπλουτιστεί σε επίπεδα κοντά σε εκείνα που απαιτούνται για την κατασκευή πυρηνικού όπλου, σύμφωνα με εμπιστευτικό έγγραφο που είδε το Bloomberg. Πριν από τις αεροπορικές επιθέσεις του Ιουνίου 2025 που οδήγησαν στον 12ήμερο τότε πόλεμο, το υλικό αυτό επιθεωρούνταν κάθε εβδομάδα από την IAEA για να διασφαλίζεται ότι δεν χρησιμοποιείται για την ανάπτυξη όπλων. Πλέον όμως, τέτοια εποπτεία δεν υφίσταται.
Η έκθεση της IAEA επισημαίνει ότι ο πόλεμος των ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν έχει δημιουργήσει νέες πυρηνικές προκλήσεις που δεν υπήρχαν στο παρελθόν, σύμφωνα με δύο ανώτερους διπλωμάτες που επικαλούνται το περιεχόμενο της έκθεσης και οι οποίοι μίλησαν στο Bloomberg υπό τον όρο της ανωνυμίας. Όσο περισσότερο το πυρηνικό υλικό παραμένει εκτός διεθνών ελέγχων, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος χρήσης του για μη ειρηνικούς σκοπούς, σημείωσαν.
Μπορείτε να δείτε ΕΔΩ όλες τις εξελίξεις για την κρίση στη Μέση Ανατολή
Τώρα πλέον η IAEA «δεν μπορεί να καταλήξει σε κανένα συμπέρασμα σχετικά με το συγκεκριμένο πυρηνικό υλικό», αναφέρεται στο εμπιστευτικό έγγραφο 119 σελίδων που κυκλοφόρησε τον περασμένο μήνα στη Βιέννη. «Αυτό εγείρει ανησυχίες για πυρηνική διάδοση, καθώς το υλικό αυτό, το οποίο η υπηρεσία δεν μπόρεσε να επαληθεύσει, περιλαμβάνει μεγάλη ποσότητα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου».
Η εξάλειψη των πυρηνικών φιλοδοξιών του Ιράν αποτελεί κεντρικό στόχο του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ενώ η έκθεση της IAEA δημοσιεύθηκε εν μέσω έντονων αναταράξεων στις αγορές λόγω των εύθραυστων προσπαθειών για συμφωνία. Η προειδοποίηση τονίζει ότι ακόμη και σε περίπτωση παρατεταμένης εκεχειρίας, η πορεία προς μια μόνιμη συμφωνία για τα πυρηνικά παραμένει μακρά, περίπλοκη και εύθραυστη με πιθανό το ενδεχόμενο κατάρρευσης, με αποτέλεσμα να μετριάζονται οι προσδοκίες για άμεση σταθεροποίηση των ενεργειακών ροών μέσω του Στενού του Ορμούζ.
Οι επιθεωρήσεις έχουν μειωθεί κατακόρυφα τον τελευταίο χρόνο, μετά την επιβολή περιορισμών από το Ιράν στον απόηχο του 12ήμερου πολέμου. Οι επιθεωρητές δεν έχουν επιστρέψει ακόμη στα σημεία που έχουν δεχτεί επίθεση σε Φορντό, Ισφαχάν και Νατάνζ, όπου είχαν καταγραφεί τελευταία 440,9 κιλά υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου (σχεδόν σε επίπεδο για πολεμική χρήση) και 8.599,6 κιλά χαμηλά εμπλουτισμένου ουρανίου.
Ενώ ο Λευκός Οίκος επιμένει ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν έχει εξουδετερωθεί, έχει ταυτόχρονα επιδιώξει διαπραγμάτευση για την πρόσβαση στο ουράνιο, σύμφωνα με δημοσιεύματα. Ο Τραμπ έχει κατά καιρούς προτείνει είτε την απομάκρυνση του υλικού από το Ιράν είτε την αδρανοποίησή του εντός της χώρας υπό την εποπτεία της IAEA.
Ωστόσο, αξιωματούχοι εμφανίζονται όλο και πιο ανήσυχοι ότι η αδυναμία της αμερικανικής κυβέρνησης να εντάξει την IAEA στους τελευταίους γύρους συνομιλιών μπορεί να δημιουργήσει νέους κινδύνους και να δηημιουργήσει μη ρεαλιστικές προσδοκίες.
«Δεν είμαστε μέρος αυτής της διαπραγμάτευσης. Συμμετείχαμε μέχρι τον τελευταίο γύρο, ο οποίος ολοκληρώθηκε τον Φεβρουάριο», δήλωσε ο γενικός διευθυντής της IAEA, Ραφαέλ Γκρόσι, σε συνέντευξή του στο Al Jazeera την Τρίτη. «Κάτι που δεν μπορεί να επαληθευτεί θα οδηγήσει σε μια κακή συμφωνία».
Με το διοικητικό συμβούλιο της IAEA να συνεδριάζει στις 8 Ιουνίου στη Βιέννη, οι αγορές παρακολουθούν στενά για νέα στοιχεία γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν, πυροδοτώντας τον τρέχοντα πόλεμο, λιγότερο από 24 ώρες μετά την έκθεση της 27ης Φεβρουαρίου που έκανε λόγο για δραστηριότητα κοντά σε βομβαρδισμένες πυρηνικές εγκαταστάσεις. Οι περσινές επιθέσεις του Ιουνίου ήρθαν μία ημέρα μετά την επίπληξη του Ιράν από το διοικητικό συμβούλιο της IAEA λόγω της παρεμπόδισης των επιθεωρητών του.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
