Midterms 2026: Τι κρίνεται στις εκλογές της 3ης Νοεμβρίου στις ΗΠΑ

Σήμερα, Τρίτη 3 Νοεμβρίου, οι Αμερικανοί ψηφίζουν σε εκλογές στις οποίες δεν εκλέγεται πρόεδρος. Ωστόσο, οι ενδιάμεσες εκλογές θεωρούνται παραδοσιακά «δημοψήφισμα» για την πολιτική του εκάστοτε προέδρου. Το αποτέλεσμα θα κρίνει ποιο κόμμα θα ελέγχει τη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία και, κατά συνέπεια, πόσο περιθώριο θα έχει ο Τραμπ να προωθήσει τη νομοθετική του ατζέντα και πόσο ισχυρός θα είναι ο κοινοβουλευτικός έλεγχος της κυβέρνησής του μέχρι τις προεδρικές εκλογές του 2028.

Σε μία ματιά

• Τι θα κριθεί στην κάλπη: Και οι 435 έδρες της Βουλής των Αντιπροσώπων, 35 από τις 100 έδρες της Γερουσίας και οι κυβερνήτες σε 36 πολιτείες.
• Η εικόνα σήμερα: Στη Βουλή, οι Ρεπουμπλικανοί διαθέτουν οριακή πλειοψηφία (218 έδρες έναντι 214 των Δημοκρατικών).  Υπάρχει ένας ανεξάρτητος που συμπράττει με τους Ρεπουμπλικανούς και δύο κενές έδρες. Στη Γερουσία οι Ρεπουμπλικανοί έχουν 53 έδρες, ενώ οι Δημοκρατικοί διαθέτουν 45 και συνεργάζονται με δύο ανεξάρτητους. 
• Τι χρειάζονται οι Δημοκρατικοί: Τουλάχιστον 218 έδρες για την πλειοψηφία στη Βουλή και τέσσερις έδρες περισσότερες στη Γερουσία από όσες ελέγχουν σήμερα, ώστε να φτάσουν τις 51. Σε περίπτωση ισοψηφίας 50-50, η ψήφος του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς δίνει την πλειοψηφία στους Ρεπουμπλικανούς.
• Τι θα αλλάξει αν επικρατήσουν οι Δημοκρατικοί: Ο Τραμπ θα δυσκολευτεί να περάσει τη νομοθετική του ατζέντα, ενώ το Κογκρέσο θα μπορεί να εντείνει τον έλεγχο της κυβέρνησής του μέσω ακροάσεων και ερευνών. Το πόσοι θα είναι οι περιορισμοί θα εξαρτηθεί από το αν οι Δημοκρατικοί αποκτήσουν τον έλεγχο της Βουλής, της Γερουσίας ή και των δύο.
• Τι δείχνουν τα μοντέλα προβλέψεων: Το Decision Desk HQ δίνει στους Δημοκρατικούς πιθανότητα 84% να κερδίσουν τη Βουλή και 64% να αποκτήσουν τον έλεγχο της Γερουσίας. Το Silver Bulletin εκτιμά στο 95% τις πιθανότητες των Δημοκρατικών για τη Βουλή.
• Τι απασχολεί τους ψηφοφόρους: Προτεραιότητα είναι η οικονομία και το κόστος ζωής, ενώ στο επίκεντρο βρίσκονται και οι δασμοί, ο πόλεμος με το Ιράν, καθώς και το κόστος της υγειονομικής περίθαλψης. 

Γιατί είναι σημαντικές οι ενδιάμεσες εκλογές 

Οι ενδιάμεσες εκλογές (midterms) διεξάγονται στα μέσα της τετραετούς προεδρικής θητείας στις ΗΠΑ. Τότε ανανεώνονται και οι 435 έδρες της Βουλής των Αντιπροσώπων, ενώ στη Γερουσία, όπου η θητεία των γερουσιαστών είναι εξαετής, εκλέγεται περίπου το ένα τρίτο των μελών κάθε δύο χρόνια. Το νέο Κογκρέσο θα αναλάβει καθήκοντα στις 3 Ιανουαρίου 2027. 

Ιστορικά, οι ενδιάμεσες εκλογές έχουν αποτελέσει «δοκιμασία» για το κόμμα και τον πρόεδρο που βρίσκεται στην εξουσία. Από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά, το κυβερνών κόμμα έχει χάσει κατά μέσο όρο έδρες στη Βουλή, αν και υπάρχουν εξαιρέσεις. Οι απώλειες τείνουν να είναι μεγαλύτερες όταν η δημοτικότητα του προέδρου είναι χαμηλή. 

Χαρακτηριστικό παράδειγμα, οι εκλογές του 2006, επί προεδρίας Τζορτζ Μπους. Οι Δημοκρατικοί κέρδισαν 31 έδρες στη Βουλή και έξι στη Γερουσία, παίρνοντας τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου. Η αναμέτρηση διεξήχθη σε μια περίοδο έντονης δυσαρέσκειας για τον πόλεμο στο Ιράκ και χαμηλής δημοτικότητας του Μπους. 

Δημοτικότητα, ψήφος και κόστος ζωής

• Η δημοτικότητα του Τραμπ. Η τελευταία δημοσκόπηση Reuters/Ipsos, που ολοκληρώθηκε στις 26 Οκτωβρίου, καταγράφει τη δημοτικότητα του Αμερικανού προέδρου στο 32%. Το ποσοστό αποτελεί ένα από τα χαμηλότερα επίπεδα της δεύτερης θητείας του.
• Το προβάδισμα στο γενικό ψηφοδέλτιο. Στο ερώτημα ποιο κόμμα θα ψήφιζαν για το Κογκρέσο, οι Δημοκρατικοί προηγούνται των Ρεπουμπλικανών με 53% έναντι 44% μεταξύ των πιθανών ψηφοφόρων, σύμφωνα με την ίδια δημοσκόπηση Reuters/Ipsos.
• Η οικονομία και το κόστος ζωής. Η οικονομία βρίσκεται στην κορυφή των προτεραιοτήτων των ψηφοφόρων. Σύμφωνα με το Pew Research Center, το 84% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων θεωρεί την οικονομία πολύ σημαντική για την ψήφο του. Σε δημοσκόπηση του Fox News, έξι στους δέκα ψηφοφόρους αναφέρουν το κόστος ζωής ως τη σημαντικότερη οικονομική τους ανησυχία, ενώ μόλις το 22% εγκρίνει τον τρόπο με τον οποίο ο Τραμπ διαχειρίζεται τον πληθωρισμό.

Σε ό,τι αφορά τους παράγοντες οι οποίοι πυροδοτούν τη δυσαρέσκεια απέναντι στην κυβέρνηση Τραμπ είναι τρεις: 

• Ο πόλεμος με το Ιράν, που ξεκίνησε με τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα στις 28 Φεβρουαρίου. Η σύγκρουση έχει συνδεθεί με την άνοδο των τιμών των καυσίμων και εντείνει τις πιέσεις στο κόστος ζωής.
• Οι δασμοί, καθώς το Ανώτατο Δικαστήριο ακύρωσε μέρος των μέτρων της κυβέρνησης, η οποία αναζητά άλλες νομικές βάσεις για την επιβολή τους. Τον Φεβρουάριο, το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι ο νόμος περί έκτακτων οικονομικών εξουσιών (IEEPA) δεν παρέχει στον πρόεδρο την αρμοδιότητα να επιβάλλει δασμούς. Η απόφαση ακύρωσε τα ευρύτερα δασμολογικά μέτρα που είχαν στηριχθεί στον συγκεκριμένο νόμο και υποχρέωσε την κυβέρνηση να αναζητήσει άλλες εναλλακτικές. 
• Η υγειονομική περίθαλψη και το κόστος ασφάλισης. Ο νόμος του 2025 προβλέπει περικοπές στο Medicaid, ενώ η λήξη των ενισχυμένων φορολογικών πιστώσεων για την ασφάλιση μέσω του Affordable Care Act έχει αυξήσει σημαντικά τις επιβαρύνσεις για πολλούς ασφαλισμένους. Το ζήτημα αποτελεί βασικό άξονα της προεκλογικής εκστρατείας των Δημοκρατικών.

Βουλή των Αντιπροσώπων: Γιατί προηγούνται οι Δημοκρατικοί - Η μάχη των εκλογικών περιφερειών 

Τα μοντέλα προβλέψεων δίνουν στους Δημοκρατικούς σημαντικό προβάδισμα στη μάχη για τη Βουλή των Αντιπροσώπων. Στην ενημέρωση της 2ας Νοεμβρίου, το Decision Desk HQ εκτιμά ότι έχουν πιθανότητα 84% να ανακτήσουν τον έλεγχο του Σώματος, προβλέποντας κατά μέσο όρο 241 έδρες. Το Silver Bulletin, στην τελευταία ενημέρωσή του την 1η Νοεμβρίου, ανεβάζει την πιθανότητα επικράτησης των Δημοκρατικών στο 95% και προβλέπει 25 έδρες περισσότερες απ΄ όσες έχει σήμερα.

Ένας παράγοντας που περιπλέκει την αναμέτρηση είναι η αναχάραξη εκλογικών περιφερειών σε ορισμένες πολιτείες στη μέση της δεκαετίας. Πρόκειται για ασυνήθιστη πρακτική, καθώς στις ΗΠΑ οι εκλογικοί χάρτες αναθεωρούνται κατά κανόνα μετά την απογραφή, κάθε δέκα χρόνια. Ο επόμενος τακτικός κύκλος θα ακολουθήσει την απογραφή του 2030, με τους νέους χάρτες να εφαρμόζονται κατά κανόνα από τις εκλογές του 2032. Ωστόσο, από το καλοκαίρι του 2025, δέκα πολιτείες προχώρησαν σε αλλαγές στους χάρτες των περιφερειών του Κογκρέσου, επιδιώκοντας να ενισχύσουν την εκλογική θέση του ενός ή του άλλου κόμματος. 

Η νέα αυτή μάχη ξεκίνησε από το Τέξας, όπου ο Τραμπ πίεσε τους Ρεπουμπλικανούς να προωθήσουν νέο χάρτη, με στόχο έως και πέντε επιπλέον έδρες για το κόμμα τους. Η Καλιφόρνια απάντησε με το δημοψήφισμα Proposition 50, εγκρίνοντας νέο χάρτη που ευνοεί τους Δημοκρατικούς. Ακολούθησαν αλλαγές στη Βόρεια Καρολίνα, στο Οχάιο, στη Φλόριντα, καθώς και στη Γιούτα, έπειτα από δικαστική απόφαση. Στη Βιρτζίνια, αντίθετα, η προσπάθεια των Δημοκρατικών να αλλάξουν τις περιφέρειες ενόψει των εκλογών του 2026 ακυρώθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο της πολιτείας.

Δεν θα εφαρμοστούν, ωστόσο, όλες οι αλλαγές. Μετά από μια σειρά δικαστικών αποφάσεων και προσφυγών, νέοι εκλογικοί χάρτες θα χρησιμοποιηθούν τελικά στις ενδιάμεσες εκλογές σε εννέα πολιτείες: Τέξας, Καλιφόρνια, Βόρεια Καρολίνα, Οχάιο, Φλόριντα, Τενεσί, Γιούτα, Λουιζιάνα και Αλαμπάμα.

Παράλληλα, απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ αλλάζει τα δεδομένα για την αναχάραξη των εκλογικών περιφερειών. Στις 29 Απριλίου, στην υπόθεση Louisiana v. Callais, το δικαστήριο περιόρισε σημαντικά τη δυνατότητα επίκλησης του άρθρου 2 του Voting Rights Act για τη δημιουργία περιφερειών που ενισχύουν την εκπροσώπηση φυλετικών μειονοτήτων. Η απόφαση δυσκολεύει τις προσφυγές κατά εκλογικών χαρτών με το επιχείρημα ότι περιορίζουν την εκλογική δύναμη μειονοτικών ομάδων και ενδέχεται να διευκολύνει νέες αλλαγές στους χάρτες, ιδιαίτερα στον αμερικανικό Νότο.

Το συνολικό αποτέλεσμα της αναχάραξης παραμένει αντικείμενο διαφωνίας μεταξύ των αναλυτών. Ορισμένες εκτιμήσεις αποδίδουν καθαρό πλεονέκτημα στους Ρεπουμπλικανούς, ενώ άλλες υπολογίζουν μικρό καθαρό κέρδος για τους Δημοκρατικούς. Το βέβαιο είναι ότι οι νέοι χάρτες επηρεάζουν τις ισορροπίες σε αρκετές περιφέρειες. 

Γερουσία: Οι κούρσες που θα κρίνουν το αποτέλεσμα

Η μάχη για τη Γερουσία είναι πιο σύνθετη για τους Δημοκρατικούς. Οι Ρεπουμπλικανοί διαθέτουν σήμερα πλειοψηφία 53-47 εδρών και οι Δημοκρατικοί χρειάζονται τέσσερις έδρες παραπάνω από αυτές που ελέγχουν σήμερα για να ανακτήσουν τον έλεγχο του Σώματος. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να διατηρήσουν όλες τις έδρες που υπερασπίζονται και να κερδίσουν τουλάχιστον τέσσερις που σήμερα ελέγχουν οι Ρεπουμπλικανοί. 

Ορισμένες από τις πολιτείες-κλειδιά που αναμένεται να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο είναι οι εξής: 

Πηγή: HDR Analytics, Senate Forecast, 31/10/2026. Τα ποσοστά είναι πιθανότητες νίκης του μοντέλου, όχι ποσοστά πρόθεσης ψήφου.

Με βάση τις εκτιμήσεις, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι αναμετρήσεις στην Αϊόβα, το Κάνσας, το Οχάιο, το Μέιν και το Τέξας. Στην Αλάσκα, το Μίσιγκαν και τη Μινεσότα οι Δημοκρατικοί εμφανίζονται με μικρό προβάδισμα, ενώ στη Νότια Καρολίνα προηγούνται οριακά οι Ρεπουμπλικανοί. 

Πέρα από τις προαναφερθείσες πολιτείες, ενδιαφέρον παρουσιάζουν και έξι ακόμη αναμετρήσεις: στην Τζόρτζια, τη Βόρεια Καρολίνα, το Νιου Χάμσαϊρ, τη Φλόριντα, τον Μισισιπή και τη Νεμπράσκα. Σε αυτές, οι συσχετισμοί και οι ιδιαιτερότητες κάθε εκλογικής μάχης ενδέχεται επίσης να επηρεάσουν την τελική ισορροπία δυνάμεων στη Γερουσία.

Στο Νιου Χάμσαϊρ, ο ομογενής Δημοκρατικός Κρις Πάπας διεκδικεί την έδρα απέναντι στον Ρεπουμπλικανό Τζον Σουνούνου, ενώ στη Νεμπράσκα ο ανεξάρτητος Νταν Όσμπορν επιχειρεί να εκτοπίσει τον Ρεπουμπλικανό γερουσιαστή Πιτ Ρίκετς. Στη Φλόριντα, η Δημοκρατική Άντζι Νίξον αντιμετωπίζει τη Ρεπουμπλικανή Άσλεϊ Μούντι, η οποία κατέχει αυτή τη στιγμή την έδρα.

Το πότε θα ξεκαθαρίσει το αποτέλεσμα μπορεί να επηρεαστεί και από τους εκλογικούς κανόνες που ισχύουν σε ορισμένες πολιτείες. Στην Αλάσκα εφαρμόζεται το σύστημα ψηφοφορίας με σειρά προτίμησης (ranked-choice voting): οι ψηφοφόροι κατατάσσουν τους υποψηφίους και, αν κανείς δεν συγκεντρώσει την απαιτούμενη πλειοψηφία, αποκλείεται σταδιακά ο υποψήφιος με τις λιγότερες ψήφους, με τις ψήφους του να κατανέμονται στις επόμενες επιλογές. Το ίδιο σύστημα εφαρμόζεται στο Μέιν στις ομοσπονδιακές εκλογές, εφόσον συμμετέχουν περισσότεροι από δύο υποψήφιοι.

Στην Τζόρτζια, αντίθετα, αν κανείς υποψήφιος δεν συγκεντρώσει την απαιτούμενη πλειοψηφία, προβλέπεται δεύτερος γύρος την 1η Δεκεμβρίου. 

Έτσι, η τελική σύνθεση της Γερουσίας ενδέχεται να μην είναι γνωστή το βράδυ των εκλογών.

Οι κανόνες του παιχνιδιού

Τις εκλογές στις ΗΠΑ τις διοργανώνουν οι πολιτείες, ενώ το Σύνταγμα δίνει και στο Κογκρέσο την εξουσία να θεσπίζει ή να τροποποιεί κανόνες για τις ομοσπονδιακές εκλογές. Το ποιος έχει την αρμοδιότητα να καθορίζει τη διαδικασία και ποια είναι τα όρια της ομοσπονδιακής παρέμβασης βρίσκεται στο επίκεντρο της σύγκρουσης με την κυβέρνηση Τραμπ.

Τον Μάρτιο του 2026, ο Αμερικανός πρόεδρος υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα για την επαλήθευση της υπηκοότητας και την ασφάλεια των ομοσπονδιακών εκλογών. 

Παράλληλα, η Βουλή των Αντιπροσώπων ενέκρινε τον Φεβρουάριο το SAVE America Act, το οποίο προβλέπει την υποχρέωση προσκόμισης αποδεικτικών εγγράφων υπηκοότητας για την εγγραφή στους εκλογικούς καταλόγους των ομοσπονδιακών εκλογών. Το νομοσχέδιο δεν έχει εγκριθεί από τη Γερουσία και, συνεπώς, δεν έχει γίνει νόμος.

Τι αλλάζει σε κάθε σενάριο

• Δημοκρατική πλειοψηφία και στα δύο σώματα του Κογκρέσου: Ο Τραμπ θα βρεθεί αντιμέτωπος με ένα Κογκρέσο υπό τον έλεγχο των Δημοκρατικών. Οι τελευταίοι θα μπορούν να μπλοκάρουν νομοθετικές πρωτοβουλίες της κυβέρνησης, να εντείνουν τον κοινοβουλευτικό έλεγχο μέσω ακροάσεων και ερευνών και να καθορίζουν την πορεία των νομοσχεδίων που περνούν από τα δύο σώματα. Η Γερουσία θα αποκτήσει επίσης καθοριστικό ρόλο στις εγκρίσεις υπουργών και ομοσπονδιακών δικαστών.
• Δημοκρατική Βουλή, Ρεπουμπλικανική Γερουσία: Οι Δημοκρατικοί θα αποκτήσουν τη δυνατότητα να εντείνουν τον κοινοβουλευτικό έλεγχο της κυβέρνησης Τραμπ, ανοίγοντας έρευνες και καλώντας κυβερνητικούς αξιωματούχους σε ακροάσεις. Θα μπορούν επίσης να μπλοκάρουν νομοσχέδια στη Βουλή. Οι Ρεπουμπλικανοί, ωστόσο, θα διατηρούν τον έλεγχο της Γερουσίας και τον καθοριστικό ρόλο στην έγκριση των προεδρικών διορισμών.
• Ρεπουμπλικανική πλειοψηφία και στα δύο σώματα: Ο Τραμπ θα διατηρήσει ευνοϊκότερο περιβάλλον στο Κογκρέσο για την προώθηση της νομοθετικής του ατζέντας. Οι Ρεπουμπλικανοί θα συνεχίσουν να ελέγχουν τις επιτροπές και τη νομοθετική διαδικασία, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα απουσιάζουν οι εσωκομματικές διαφωνίες ή ο κοινοβουλευτικός έλεγχος.
• Τι δεν αλλάζει αυτομάτως: Ακόμη και αν οι Δημοκρατικοί αποκτήσουν την πλειοψηφία στη Βουλή των Αντιπροσώπων, αυτό δεν σημαίνει ότι ο Τραμπ κινδυνεύει αυτομάτως να χάσει την προεδρία. Η Βουλή μπορεί να κινήσει τη διαδικασία impeachment και να εγκρίνει την παραπομπή του προέδρου σε δίκη, αλλά για την καθαίρεσή του απαιτείται πλειοψηφία δύο τρίτων των παρόντων γερουσιαστών. Παράλληλα, ο πρόεδρος διατηρεί το δικαίωμα βέτο στα νομοσχέδια, το οποίο το Κογκρέσο μπορεί να υπερκεράσει μόνο με πλειοψηφία δύο τρίτων και στα δύο σώματα.

Τι να προσέξετε  

Οι πρώτες κάλπες κλείνουν στις 18:00 ώρα Ανατολικής Ακτής σε τμήματα της Ιντιάνα και του Κεντάκι, δηλαδή στη 01:00 τα ξημερώματα της Τετάρτης 4 Νοεμβρίου στην Ελλάδα. Στις 19:00 ώρα Ανατολικής Ακτής, δηλαδή στις 02:00 ώρα Ελλάδας, κλείνουν οι κάλπες στην Τζόρτζια, στη Βιρτζίνια, στη Νότια Καρολίνα και στο Βερμόντ.

Οι τελευταίες κάλπες κλείνουν στη Χαβάη και στην Αλάσκα, στις 07:00 ώρα Ελλάδας.

Τρία σημεία που χρήζουν προσοχής: 

• Τα πρώτα αποτελέσματα: Η Τζόρτζια και η Βιρτζίνια είναι από τις πρώτες πολιτείες που θα δώσουν εικόνα για τις αναμετρήσεις τους. Ακολουθούν το Οχάιο και η Βόρεια Καρολίνα, όπου οι κάλπες κλείνουν στις 19:30 ώρα Ανατολικής Ακτής. Σημασία δεν έχει μόνο ποιος προηγείται, αλλά και πώς εξελίσσεται η καταμέτρηση και ποιες περιοχές απομένουν.
• Η καταμέτρηση της επιστολικής ψήφου: Σε ορισμένες πολιτείες, η καταμέτρηση μπορεί να διαρκέσει ημέρες. Τα αρχικά αποτελέσματα δεν είναι απαραίτητα οριστικά και οι διαφορές μπορεί να μεταβληθούν όσο ενσωματώνονται περισσότερα ψηφοδέλτια.
• Οι αμφίρροπες έδρες της Γερουσίας: Στην Αλάσκα και, εφόσον ενεργοποιηθούν οι σχετικές προϋποθέσεις, στο Μέιν, το σύστημα ψηφοφορίας με σειρά προτίμησης μπορεί να απαιτήσει επιπλέον γύρους καταμέτρησης. Στην Τζόρτζια, αν κανείς υποψήφιος δεν συγκεντρώσει την απαιτούμενη πλειοψηφία, η αναμέτρηση θα οδηγηθεί σε δεύτερο γύρο την 1η Δεκεμβρίου. 

Οι αμφίρροπες αναμετρήσεις και η συμμετοχή των ψηφοφόρων θα κρίνουν αν οι Δημοκρατικοί θα καταφέρουν να αλλάξουν τους συσχετισμούς στο Κογκρέσο, περιορίζοντας τα περιθώρια κινήσεων του Τραμπ στα δύο τελευταία χρόνια της θητείας του.

Για τον υπόλοιπο κόσμο, το αποτέλεσμα δεν είναι αδιάφορο. Ο έλεγχος του Κογκρέσου επηρεάζει τις δημόσιες δαπάνες, τη χρηματοδότηση της άμυνας και της εξωτερικής βοήθειας, αλλά και το περιθώριο άσκησης πίεσης στην κυβέρνηση για την εμπορική και την εξωτερική πολιτική της.

Η κάλπη των ενδιάμεσων εκλογών του 2026 θα δείξει αν η δυσαρέσκεια για το κόστος ζωής και τις επιλογές της κυβέρνησης θα μεταφραστεί σε αλλαγή των πολιτικών συσχετισμών στην Ουάσιγκτον.

Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.