- Η Καλιφόρνια ψηφίζει στις 3 Νοεμβρίου για φόρο 5% στους δισεκατομμυριούχους.
- Στόχος η χρηματοδότηση της Υγείας, με δυνητικά έσοδα δεκάδων δισεκατομμυρίων.
- Σάντερς υπέρ, Νιούσομ κατά – Αντιδράσεις από τη Σίλικον Βάλεϊ.
Μια απόφαση με πιθανές συνέπειες για ολόκληρες τις Ηνωμένες Πολιτείες καλούνται να λάβουν στις 3 Νοεμβρίου οι ψηφοφόροι της Καλιφόρνιας, καθώς στο ψηφοδέλτιο των ενδιάμεσων εκλογών περιλαμβάνεται πρόταση για την επιβολή εφάπαξ φόρου 5% στην περιουσία των δισεκατομμυριούχων, με βασικό στόχο τη χρηματοδότηση των δημόσιων υπηρεσιών Υγείας.
Η λεγόμενη «Πρόταση 40» (Proposition 40) έχει προκαλέσει έντονη αντιπαράθεση στην πολυπληθέστερη αμερικανική πολιτεία, φέρνοντας απέναντι τους υποστηρικτές της φορολόγησης του μεγάλου πλούτου και ισχυρούς παράγοντες της Σίλικον Βάλεϊ, οι οποίοι προειδοποιούν για πιθανή αποχώρηση επιχειρηματιών και επενδυτών.
Σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP), η πρωτοβουλία έχει αποκτήσει εθνική διάσταση, καθώς οι υποστηρικτές της θεωρούν ότι θα μπορούσε να αποτελέσει παράδειγμα και για άλλες αμερικανικές πολιτείες.
Ποιοι θα πληρώσουν τον φόρο 5%
Η πρόταση προβλέπει την επιβολή εφάπαξ φόρου στην καθαρή περιουσία όσων διαθέτουν περιουσιακά στοιχεία αξίας άνω του 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων και ήταν κάτοικοι της Καλιφόρνιας την 1η Ιανουαρίου 2026.
Στην πολιτεία κατοικούν μερικές εκατοντάδες δισεκατομμυριούχοι, πολλοί από τους οποίους απέκτησαν την περιουσία τους μέσω εταιρειών τεχνολογίας.
Στον υπολογισμό του φόρου θα περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, μετοχές, επιχειρηματικές συμμετοχές, έργα τέχνης και δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας. Αντίθετα, τα ακίνητα και ορισμένοι συνταξιοδοτικοί λογαριασμοί εξαιρούνται.
Εφόσον εγκριθεί το μέτρο, ο φόρος θα καταστεί απαιτητός το 2027, με δυνατότητα καταβολής σε βάθος πενταετίας, αλλά με υψηλότερο συνολικό κόστος.
Το 90% των εσόδων θα πρέπει να διατεθεί για υπηρεσίες Υγείας, ενώ το υπόλοιπο 10% θα κατευθυνθεί σε προγράμματα εκπαίδευσης και επισιτιστικής βοήθειας.
Έως 100 δισ. δολάρια προσδοκούν οι υποστηρικτές
Η πρωτοβουλία συνδέεται με τις πιέσεις που αντιμετωπίζει το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης της Καλιφόρνιας, μετά τις περικοπές στην ομοσπονδιακή χρηματοδότηση που προώθησε η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ.
Οι υποστηρικτές της πρότασης υποστηρίζουν ότι η φορολόγηση των μεγάλων περιουσιών μπορεί να εξασφαλίσει σημαντικούς πόρους για τη διατήρηση υπηρεσιών από τις οποίες εξαρτώνται εκατομμύρια πολίτες.
Ο Μπράιαν Γκέιλ, καθηγητής Νομικής στο Πανεπιστήμιο Μπέρκλεϊ και ένας από τους συντάκτες της πρότασης, εκτιμά ότι τα φορολογικά έσοδα θα μπορούσαν να φτάσουν τα 100 δισεκατομμύρια δολάρια.
Ωστόσο, η επίσημη εκτίμηση της αρμόδιας υπηρεσίας δημοσιονομικής ανάλυσης της Καλιφόρνιας είναι πιο συγκρατημένη, κάνοντας λόγο για δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια, τα οποία θα εισπραχθούν σε διάστημα αρκετών ετών.
Παράλληλα, η ίδια υπηρεσία προειδοποιεί ότι ενδεχόμενη αλλαγή φορολογικής κατοικίας από ορισμένους δισεκατομμυριούχους θα μπορούσε να μειώσει τα ετήσια έσοδα της πολιτείας από τον φόρο εισοδήματος κατά ποσό μικρότερο του ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων.
Η Σίλικον Βάλεϊ αντιδρά – Στο επίκεντρο ο Σεργκέι Μπριν
Η πρόταση έχει προκαλέσει ισχυρές αντιδράσεις στον τεχνολογικό κλάδο, με επιχειρηματίες και επενδυτές να χρηματοδοτούν εκστρατείες εναντίον της.
Μεταξύ των σημαντικότερων αντιπάλων βρίσκεται ο Σεργκέι Μπριν, συνιδρυτής της Google, ο οποίος έχει συνδεθεί με τη χρηματοδότηση πρωτοβουλιών κατά του προτεινόμενου φόρου.
Σύμφωνα με το AFP, ο Μπριν έχει διαθέσει περισσότερα από 250 εκατομμύρια δολάρια για την εκστρατεία εναντίον του μέτρου. Ωστόσο, τα διαθέσιμα στοιχεία χρηματοδότησης δεν επιτρέπουν να αποδοθεί με βεβαιότητα ολόκληρο το ποσό αποκλειστικά σε προσωπικές συνεισφορές του.
Οι αντίπαλοι της πρότασης υποστηρίζουν ότι η φορολόγηση του συσσωρευμένου πλούτου μπορεί να οδηγήσει εύπορους κατοίκους στην αναζήτηση φορολογικής έδρας εκτός Καλιφόρνιας, επηρεάζοντας μακροπρόθεσμα τα δημόσια έσοδα.
Η συζήτηση για τις πιθανές συνέπειες έχει ήδη επηρεάσει τις αποφάσεις ορισμένων επιχειρηματιών. Ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ συγκαταλέγεται στους μεγιστάνες της τεχνολογίας που έχουν συνδεθεί με μετακινήσεις εκτός Καλιφόρνιας, εν μέσω της αντιπαράθεσης για τον φόρο.
Ο Κερκ Στάρκ, καθηγητής φορολογικού δικαίου στο UCLA, σημειώνει ότι μία από τις βασικές ανησυχίες είναι το ενδεχόμενο οι φορολογούμενοι να θεωρήσουν πως ένα τέτοιο μέτρο θα μπορούσε να επαναληφθεί στο μέλλον.
Απέναντι στην πρόταση και ο Γκάβιν Νιούσομ
Αξιοσημείωτο είναι ότι μεταξύ των αντιπάλων του μέτρου βρίσκεται και ο Δημοκρατικός κυβερνήτης της Καλιφόρνιας, Γκάβιν Νιούσομ.
Ο Νιούσομ έχει ταχθεί κατά της Πρότασης 40, εκφράζοντας ανησυχίες για τις επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει η φορολόγηση στην οικονομία και στα δημόσια έσοδα της πολιτείας.
Στην αντίθετη πλευρά βρίσκεται ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Μπέρνι Σάντερς, ο οποίος ταξίδεψε στις αρχές Οκτωβρίου στο Λος Άντζελες για να υποστηρίξει την πρωτοβουλία.
Ο Σάντερς υποστήριξε ότι οι περιουσίες των δισεκατομμυριούχων έχουν υπερτριπλασιαστεί την τελευταία δεκαετία, ενώ κατηγόρησε το υφιστάμενο φορολογικό σύστημα ότι επιβαρύνει δυσανάλογα τους εργαζομένους.
Η διαφωνία δεν περιορίζεται στους πολιτικούς και στους επιχειρηματίες. Το συνδικάτο United Domestic Workers, το οποίο εκπροσωπεί περίπου 250.000 εργαζομένους στην κατ' οίκον φροντίδα και στη φροντίδα παιδιών, έχει επίσης ταχθεί κατά του μέτρου.
Το συνδικάτο εκτιμά ότι ένας εφάπαξ φόρος δεν μπορεί να αντιμετωπίσει με βιώσιμο τρόπο τις μακροχρόνιες χρηματοδοτικές ανάγκες του συστήματος Υγείας.
Μια απόφαση που μπορεί να επηρεάσει και άλλες πολιτείες
Η συζήτηση για τη φορολόγηση των δισεκατομμυριούχων δεν είναι καινούργια στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, η Καλιφόρνια βρίσκεται στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης λόγω της συγκέντρωσης μεγάλων περιουσιών, ιδιαίτερα στον τομέα της τεχνολογίας.
Ο οικονομολόγος Εμάνιουελ Σάεζ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Μπέρκλεϊ και ένας από τους συντάκτες της πρότασης, εκφράζει την ελπίδα ότι, εάν εγκριθεί ο φόρος, αντίστοιχες πρωτοβουλίες θα ακολουθήσουν και σε άλλες πολιτείες.
Αναγνωρίζει, πάντως, ότι η επανάληψη ή η μονιμοποίηση ενός τέτοιου φόρου θα μπορούσε να οδηγήσει ορισμένους δισεκατομμυριούχους στην αποχώρηση από την Καλιφόρνια.
Από την πλευρά των πολιτών που υποστηρίζουν την πρωτοβουλία, το βασικό επιχείρημα είναι ότι τα χρήματα αυτά θα μπορούσαν να κάνουν ουσιαστική διαφορά στη χρηματοδότηση της περίθαλψης.
Η συνταξιούχος γραφίστρια Λόρεν Φίρμαν, η οποία εξαρτάται από το Medicare, εκτιμά ότι η επιβάρυνση θα ήταν περιορισμένη για τους υπερπλούσιους, αλλά ιδιαίτερα σημαντική για όσους χρειάζονται υγειονομική φροντίδα.
Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος της 3ης Νοεμβρίου θα καθορίσει εάν η Καλιφόρνια θα προχωρήσει στην εφαρμογή του εφάπαξ φόρου, σε μια αναμέτρηση που έχει αναδείξει τις διαφορετικές προσεγγίσεις για τη φορολογία, τη χρηματοδότηση των δημόσιων υπηρεσιών και τις οικονομικές ανισότητες στις ΗΠΑ.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ / AFP
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
