Μια βαθιά ρήξη μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης για το μέλλον της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης βγήκε στην επιφάνεια με αφορμή μια διαμάχη για μια ανώτατη διοικητική θέση, οδηγώντας σε αμερικανική απειλή για «επανεξέταση» του ρόλου των ΗΠΑ στη διεθνή ειρηνευτική αποστολή.
Η αμερικανική πρεσβεία στο Σαράγεβο εξέδωσε την απειλή αφού τα ευρωπαϊκά κράτη αρνήθηκαν να στηρίξουν τον υποψήφιο που προτιμούσαν οι ΗΠΑ για τη θέση του νέου Ύπατου Εκπροσώπου της διεθνούς κοινότητας.
Σε μια συνάντηση αυτή την εβδομάδα στο Σαράγεβο του Συμβουλίου Εφαρμογής της Ειρήνης (PIC) –μιας πολυεθνικής ομάδας επιφορτισμένης με την επίβλεψη της εφαρμογής της ειρηνευτικής συμφωνίας του Ντέιτον του 1995– η Ουάσινγκτον υποστήριξε έναν Ιταλό διπλωμάτη, τον Αντόνιο Ζανάρντι Λάντι, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, η Γερμανία και τα περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη στήριξαν τον απεσταλμένο της Γαλλίας στα Δυτικά Βαλκάνια, Ρενέ Τροκάζ.
Η κυβέρνηση Τραμπ υποστήριξε επίσης την αποδυνάμωση των εξουσιών του Ύπατου Εκπροσώπου να επιβάλλει τις αρχές του Ντέιτον, το οποίο τερμάτισε έναν πόλεμο που κόστισε 100.000 ζωές, αλλά έκανε ελάχιστα για να γεφυρώσει τον εθνοτικό διχασμό της Βοσνίας.
Σε ανάρτησή της στο X, η πρεσβεία των ΗΠΑ στο Σαράγεβο έγραψε: «Οι Ηνωμένες Πολιτείες λαμβάνουν υπόψη την ευρωπαϊκή αδυναμία να επιτευχθεί συναίνεση γύρω από έναν Ευρωπαίο υποψήφιο και εκφράζουν την απογοήτευσή τους για το γεγονός ότι αυτές οι διαιρέσεις εμπόδισαν το PIC να εκπληρώσει το καθήκον του να εκλέξει έναν νέο Ύπατο Εκπρόσωπο. Η ευρωπαϊκή αναποφασιστικότητα και η παραίτηση του PIC από το δικό του καθήκον απέναντι στη [Βοσνία-Ερζεγοβίνη] αναγκάζουν τις Ηνωμένες Πολιτείες να επανεξετάσουν τον ρόλο μας στην τρέχουσα διεθνή παρουσία στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη».
Οι ΗΠΑ δεν έχουν πλέον σημαντική στρατιωτική παρουσία στη Βοσνία, όπου υπάρχει μια μικρή ευρωπαϊκή ειρηνευτική δύναμη, αλλά συνέχισαν να διαδραματίζουν σημαίνοντα ρόλο μέσω του PIC και των διμερών σχέσεων.
Το PIC πρόκειται να προσπαθήσει ξανά να επιτύχει συναίνεση για τον ρόλο του Ύπατου Εκπροσώπου προς το τέλος του μήνα, όταν ενδέχεται να έχουν προκύψει συμβιβαστικοί υποψήφιοι.
Ένας Ευρωπαίος αξιωματούχος άφησε να εννοηθεί ότι η περιοχή ίσως ωφεληθεί εάν οι ΗΠΑ μειώσουν τον ρόλο τους, εν μέσω αυξανόμενων υποψιών για τα κίνητρα της κυβέρνησης Τραμπ. Πέρυσι, απέσυρε τις κυρώσεις κατά του Μίλοραντ Ντόντικ, του υποστηριζόμενου από τη Μόσχα Σέρβου αυτονομιστή ηγέτη, μετά από μια φημολογούμενη εκστρατεία λόμπι πολλών εκατομμυρίων δολαρίων στην Ουάσινγκτον.
Οι ΗΠΑ άσκησαν επίσης πίεση στον απερχόμενο Ύπατο Εκπρόσωπο, Κρίστιαν Σμιτ, να παραιτηθεί αφού εκείνος επέβαλε τιμωρητικά μέτρα στον Ντόντικ για υπονόμευση της συμφωνίας του Ντέιτον.
Την ίδια στιγμή, συγγενείς και συνεργάτες του Τραμπ επιδιώκουν όλο και περισσότερο επιχειρηματικά συμφέροντα στη Βοσνία, γεγονός που περιέλαβε μια επίσκεψη του γιου του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, στην κυριότερη πόλη των Βοσνιοσέρβων, την Μπάνια Λούκα, τον Απρίλιο, ως προσκεκλημένος του γιου του Ντόντικ.
Ο Γιασμίν Μουγιάνοβιτς, πολιτικός αναλυτής για τα Βαλκάνια και συγγραφέας δύο βιβλίων για τη Βοσνία, δήλωσε ότι φαίνεται πως η κυβέρνηση Τραμπ υποτίμησε την επιρροή της έναντι των Ευρωπαίων στο PIC.
«Οι Αμερικανοί φάνηκε να πιστεύουν ότι ήταν κατά κάποιο τρόπο άσχετο το τι πίστευαν οι Ευρωπαίοι και υπέθεσαν ότι θα συμμορφώνονταν, και νομίζω ότι αυτό ήταν μια λανθασμένη ανάγνωση της στιγμής», δήλωσε ο Μουγιάνοβιτς. «Δεν φαίνεται ότι οι ΗΠΑ είχαν διαβουλευτεί ιδιαίτερα ευρέως με τους συμμάχους τους όσον αφορά την επιλογή του κ. Λάντι.
«Αυτό εγείρει το ερώτημα στο μυαλό μου γιατί επιμένουν τόσο πολύ στον κ. Λάντι. Δεν γνωρίζουμε ποιες συμφωνίες υπάρχουν μεταξύ του Λάντι και των Αμερικανών που τους κάνουν τόσο ενθουσιώδεις γι' αυτόν».
Οι αναφορές από τη συνάντηση του PIC στο Σαράγεβο την Τετάρτη και την Πέμπτη έλεγαν ότι οι ΗΠΑ προώθησαν τον Λάντι με μεγαλύτερο ενθουσιασμό από ό,τι η ίδια η Ιταλία.
Ο Κουρτ Μπασουένερ, συνιδρυτής της δεξαμενής σκέψης Democratization Policy Council με έδρα το Βερολίνο, δήλωσε: «Αυτή δεν είναι απλώς μια απόφαση για πρόσωπα. Αυτή είναι μια στρατηγική απόφαση και πρέπει να ενταχθεί σε μια περιφερειακή στρατηγική. Φαίνεται ότι η αμερικανική θέση καθοδηγείται όχι μόνο ιδεολογικά, αλλά είναι επίσης μια επιχειρηματική πίεση. Φαίνεται ότι αυτό είναι το πρωταρχικό μέλημα: να πάρουν παραχωρήσεις, να πάρουν συμβόλαια και να εκμεταλλευτούν, να εκμεταλλευτούν, να εκμεταλλευτούν».
Πηγή: skai.grΔιαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.