Η Ντανιέλα Σαντόρο και ο σύζυγός της καθάριζαν τους θάμνους στην αυλή του σπιτιού τους στη Νέα Ορλεάνη τον Μάρτιο, όταν βρήκαν ένα μυστήριο αντικείμενο.
Αυτό που αρχικά νόμιζαν πως ήταν ένας τεράστιος βράχος, αποδείχθηκε πως ήταν η επιτύμβια στήλη ενός Ρωμαίου στρατιώτη: του Σέξτου Κονγένιου Βέρους, ενός Θρακιώτη που υπηρέτησε στο πολεμικό πλοίο Ασκληπιός πριν πεθάνει σε ηλικία 42 ετών - πριν από 1.900 χρόνια.
Το ζευγάρι έμαθε τελικά ότι η επιτύμβια στήλη είχε εξαφανιστεί από ένα ιταλικό μουσείο μετά τον βομβαρδισμό του κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Όμως, η Σαντόρο δεν ήξερε αυτήν την ιστορία όταν βρήκε τη φθαρμένη πέτρα. Στην αρχή φοβήθηκε μήπως το σπίτι τους είχε χτιστεί πάνω σε κάποιο άγνωστο αφροαμερικανικό νεκροταφείο - κάτι όχι σπάνιο για τη συνοικία Κάρολτον, που έχει μακρά ιστορία μαύρων κατοίκων. Έτσι, άρχισε να ρωτάει γείτονες και συναδέλφους αν είχαν συναντήσει ποτέ κάτι παρόμοιο.
Ένας γείτοντας την παρέπεμψε στον Ντ. Ράιαν Γκρέι, αρχαιολόγο του Πανεπιστημίου της Νέας Ορλεάνης, που συνεργάζεται με το Preservation Resource Center της πόλης - τον άνθρωπο στον οποίο απευθύνονται όλοι οι κάτοικοι της Νέας Ορλεάνης όταν θεωρούν πως έχουν ανακαλύψει κάτι σημαντικό.
«Συχνά δέχομαι ερωτήσεις από ανθρώπους για παράξενα πράγματα που βρίσκουν στις αυλές τους», σημειώνει ο ίδιος.
Ο Γκρέι ανέφερε ότι η Σαντόρο τον κάλεσε για πρώτη φορά στις 26 Μαρτίου και εκείνος διαπιστώσει άμεσα ότι η επιτύμβια στήλη δεν ήταν η ταφόπλακα κάποιου Αφροαμερικανού ή πρώην σκλάβου.
«Ήξερα ότι τα λατινικά πάνω της ήταν πολύ πιο προχωρημένα απ’ αυτά που θυμόμουν από το λύκειο», είπε, γι’ αυτό επικοινώνησε με έναν Αυστριακό συνάδελφό του, ειδικό στη ρωμαϊκή εποχή, ο οποίος προσδιόρισε ότι μάλλον επρόκειτο για το μνημείο του Σέξτου.
Την ίδια περίπου περίοδο, η Σαντόρο -ανθρωπολόγος στο Πανεπιστήμιο Tulane- έστειλε μια φωτογραφία της ανακάλυψής της σε μια καθηγήτρια κλασικών σπουδών που γνώριζε λατινικά.
Η συνάδελφός της, Σουζάν Λούσνια, έμεινε άναυδη. «Όταν είδα την φωτογραφία, είπα: “Μοιάζει με αυθεντική ρωμαϊκή επιγραφή”», αναφέρει η Λούσνια, που διδάσκει κλασική αρχαιολογία.
Φαινόταν σχεδόν απίστευτο, πρόσθεσε - ειδικά επειδή το email είχε σταλεί την 1η Απριλίου. Όμως η επιγραφή είχε όλα τα χαρακτηριστικά μιας ρωμαϊκής ταφόπλακας: πυκνά τοποθετημένα γράμματα, χαραγμένα με τρόπο χαρακτηριστικό της εποχής. Η μετάφραση των λατινικών το επιβεβαίωσε.
Η Λούσνια εξήγησε ότι η επιγραφή αποτελούσε ουσιαστικά ένα βιογραφικό του Σέξτου, με λεπτομέρειες για τη φυλή και τη στρατιωτική του μονάδα. Όταν πέρασε το κείμενο σε μια διαδικτυακή βάση δεδομένων αρχαίων ευρωπαϊκών επιτύμβιων επιγραφών, ανακάλυψε κάτι συγκλονιστικό: η επιτύμβια στήλη ήταν καταχωρισμένη ως «εξαφανισθείσα» από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Τσιβιταβέκια, μια παραλιακή πόλη περίπου 55 χλμ. δυτικά της Ρώμης, δηλαδή 8.700 χλμ. μακριά από τη Νέα Ορλεάνη.
«Ποτέ δεν θα περίμενα να δω κάτι τέτοιο σε μια αυλή στη Νέα Ορλεάνη», προσθέτει η Λούσνια.
Η Σαντόρο συμφώνησε χωρίς δεύτερη σκέψη ότι η επιτύμβια στήλη έπρεπε να επιστρέψει στο «σπίτι» της, σημειώνει η Λούσνια. Έτσι ξεκίνησε μήνες έρευνας. Εντελώς τυχαία, η Λούσνια είχε ήδη προγραμματίσει ένα ερευνητικό ταξίδι στη Ρώμη λίγους μήνες αργότερα.
Κατά την επίσκεψή της στο μουσείο της Τσιβιταβέκια, έμαθε ότι η επιτύμβια στήλη αποτελούσε μέρος μιας έκθεσης ταφόπλακων που ανακαλύφθηκαν τη δεκαετία του 1860 κατά τη διάρκεια οικοδομικών εργασιών στην πόλη, οι οποίες που αποκάλυψαν μια νεκρόπολη τουλάχιστον 21 στρατιωτών, ανάμεσά τους και του Σέξτου.
Οι υπεύθυνοι του μουσείου, αναφέρει η Λούσνια, ενθουσιάστηκαν που θα επέστρεφε στη θέση του.
Το πώς όμως η επιτύμβια στήλη κατέληξε από το μουσείο σε έναν κήπο, είναι ασαφές.
Το μουσείο της Τσιβιταβέκια είχε στην κατοχή του τουλάχιστον 21 ταφόπλακες, αλλά λιγότερες από τις μισές διασώθηκαν μετά τον βομβαρδισμό κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Και μέσα στο χάος που ακολούθησε, η τήρηση αρχείων ήταν υποτυπώδης. Όταν το μουσείο άνοιξε ξανά τη δεκαετία του 1970, η επιτύμβια στήλη του Σέξτου έλειπε.
«Δεν ξέρουμε αν η επιτύμβια στήλη διασώθηκε τότε ή βρέθηκε αργότερα μέσα στα ερείπια, αλλά υποπτευόμασταν πως, δεδομένης της ιστορίας του μουσείου, κάπως έτσι χάθηκε· κάποιος την πήρε και την έφερε στις ΗΠΑ», είπε η Λούσνια. «Και τελικά είχαμε δίκιο».
Η ίδια πρόσθεσε ότι η προηγούμενη ιδιοκτήτρια του σπιτιού της Σαντόρο επικοινώνησε μαζί της, όταν είδε την είδηση, για να εξηγήσει ότι της είχαν δώσει την επιτύμβια στήλη οι παππούδες της, μια Ιταλίδα και ο άνδρας της από τη Νέα Ορλεάνη που υπηρέτησε στην Ιταλία κατά τον πόλεμο. Η γυναίκα είχε τοποθετήσει την επιτύμβια στήλη, αγνοώντας την ιστορική της αξία, στην πίσω αυλή πριν πουλήσει το σπίτι στη Σαντόρο.
Ένας πράκτορας του FBI στη Νέα Ορλεάνη πήγε στο σπίτι της Σαντόρο τον Μάιο για να παραλάβει την πέτρα, την οποία βρίσκεται προσωρινά στο τμήμα Τέχνης του FBI, που διαχειρίζεται τη σύνθετη διαδικασία επαναπατρισμού του ευρήματος. Όταν ζητήθηκε σχόλιο από το τοπικό γραφείο του FBI, αυτό απάντησε ότι δεν κάνει δηλώσεις λόγω της διακοπής λειτουργίας της κυβέρνησης.
Ρωμαϊκές ταφόπλακες όπως αυτή που βρήκε η Σαντόρο είχαν μεγάλη σημασία στον ρωμαϊκό πολιτισμό. Η Λούσνια εξήγησε ότι τοποθετούνταν συνήθως κατά μήκος μονοπατιών, ώστε οι περαστικοί να σταματούν και να θυμούνται τον νεκρό. Οι αρχαίοι Ρωμαίοι πίστευαν ότι η μνήμη των νεκρών εξασφάλιζε τη μεταθανάτια ζωή τους.
«Νομίζω ότι ο Σέξτος Κονγένιος Βέρους θα είναι πολύ ευχαριστημένος που εξακολουθεί να τον θυμούνται τόσους αιώνες μετά», είπε η Λούσνια.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.