Ο Guardian «καρφώνει» την «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν: Πού είναι οι Έλληνες;

Το ερώτημα παραμένει: αν μια ταινία φιλοδοξεί να φέρει την «Οδύσσεια» σε όλο τον κόσμο, γιατί δεν βρέθηκε χώρος ούτε για έναν Έλληνα;

Οδύσσεια

Η πρώτη εικόνα από την πολυαναμενόμενη «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν άνοιξε ήδη μια μεγάλη συζήτηση, όχι μόνο για την αισθητική της ταινίας, αλλά και για το καστ της. Ανάμεσα στις αμερικανικές προφορές, τα γυαλιστερά κοστούμια και μια σκοτεινή κινηματογραφική παλέτα που θυμίζει «Δουνκέρκη», εκείνο που προκάλεσε ιδιαίτερη εντύπωση σε πολλούς Έλληνες δεν ήταν τόσο ποιος συμμετέχει στην ταινία, αλλά ποιος απουσιάζει: ούτε ένας Έλληνας ηθοποιός! 

Η επιλογή της Λουπίτα Νιόνγκο στον ρόλο της «Ωραίας Ελένης» προκάλεσε ρατσιστικές επιθέσεις στο διαδίκτυο, με τον Ίλον Μασκ να κάνει λόγο για έλλειψη «αυθεντικότητας». Όμως, όπως επισημαίνεται στο άρθρο του «Guardian», το ζήτημα της αυθεντικότητας βρίσκεται αλλού. Για πολλούς Έλληνες, το πραγματικό ερώτημα δεν αφορά τη συγκεκριμένη επιλογή, αλλά το γεγονός ότι σε μια ταινία βασισμένη σε ένα από τα θεμελιώδη έργα της ελληνικής γραμματείας δεν υπάρχει ούτε ένας Έλληνας στο καστ.

Στα ελληνικά social media δεν άργησαν να εμφανιστούν εναλλακτικές λίστες με ονόματα ηθοποιών της ελληνικής διασποράς που θα μπορούσαν να έχουν θέση στην ταινία. Ο Μπίλι Ζέιν, ο Θίο Τζέιμς, η Τζένιφερ Άνιστον, ο Χανκ Αζάρια και ο Ντέιβ Μπατίστα είναι μερικά από τα ονόματα που αναφέρθηκαν. Η συζήτηση δεν περιορίστηκε στο χιούμορ ή στη νοσταλγία, αλλά άγγιξε ένα βαθύτερο αίσθημα αποκλεισμού.

Οδύσσεια

Το Χόλιγουντ έχει αξιοποιήσει επανειλημμένα την ελληνική μυθολογία, από τον «Ιάσονα και τους Αργοναύτες» μέχρι την «Τροία», χωρίς όμως να δείχνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ελληνική εκπροσώπηση. Όπως σημειώνεται, οι Έλληνες συχνά εμφανίζονται μέσα από στερεότυπα, είτε ως θορυβώδεις φιγούρες τύπου Ζορμπά είτε ως καρικατούρες σε τουριστικά σκηνικά. Αντίθετα, όταν πρόκειται για ήρωες όπως ο Αχιλλέας, ο Οδυσσέας, ο Αλέξανδρος ή ο Λεωνίδας, το Χόλιγουντ μοιάζει να αποκόπτει τη σύγχρονη ελληνικότητα από την αρχαιότητα.

Ο κριτικός κινηματογράφου, Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος, ανέφερε πως η διεθνής εικόνα των Ελλήνων παραμένει πιο κοντά στον Ζορμπά παρά στον Αχιλλέα, κάτι που χαρακτηρίζει απογοητευτικό και αποτέλεσμα εύκολου κλισέ. Όπως σημειώνει, θα ήταν ευχάριστη έκπληξη να δει κανείς έναν ή δύο Έλληνες σε ένα τόσο μεγάλο καστ, όμως κάτι τέτοιο δύσκολα συμβαίνει.

Η ταινία του Κρίστοφερ Νόλαν διαθέτει ένα εντυπωσιακό διεθνές καστ. Ο Ματ Ντέιμον εμφανίζεται ως Οδυσσέας, ο Τράβις Σκοτ στον ρόλο ενός αοιδού, η Αν Χάθαγουεϊ ως Πηνελόπη, ο Τομ Χόλαντ ως Τηλέμαχος, η Σαρλίζ Θερόν ως Καλυψώ, ο Τζον Λεγκουιζάμο ως Εύμαιος, ο Τζον Μπέρνταλ ως Μενέλαος, η Ζεντάγια ως θεά Αθηνά, η Μία Γκοθ ως Μελανθώ και ο Ρόμπερτ Πάτινσον ως Αντίνοος. Η ίδια η Λουπίτα Νιόνγκο έχει αναφέρει πως το καστ είναι αντιπροσωπευτικό του κόσμου. Αυτή ακριβώς η πρόθεση, όμως, κάνει ακόμη πιο έντονη την ελληνική απουσία.

Οδύσσεια

Το ζήτημα δεν είναι ότι οι Έλληνες διεκδικούν αποκλειστικότητα πάνω στον Όμηρο. Η «Οδύσσεια» αποτελεί αναμφίβολα κορυφαίο έργο της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Ωστόσο, για τους Έλληνες δεν είναι απλώς ένα κλασικό κείμενο. Είναι μέρος μιας πολιτισμικής μνήμης που παραμένει ζωντανή, μέσα στη γλώσσα, στα σχολεία, στα ονόματα, στις οικογενειακές αφηγήσεις και στην καθημερινή ταυτότητα.

Η συζήτηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα σήμερα, σε μια εποχή όπου το Χόλιγουντ εμφανίζεται ιδιαίτερα ευαίσθητο σε ζητήματα εκπροσώπησης και πολιτισμικής ταυτότητας. Όταν, όμως, πρόκειται για ελληνικές ιστορίες, πολλοί θεωρούν πως οι κανόνες αυτοί μοιάζουν να μην εφαρμόζονται με την ίδια συνέπεια.

Κανείς δεν αμφισβητεί ότι το κοινό στην Ελλάδα θα περιμένει με ενδιαφέρον την «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν. Άλλωστε, κάθε μεγάλη κινηματογραφική απόπειρα να ζωντανέψει η ελληνική μυθολογία προκαλεί φυσικά περιέργεια και προσμονή. Το ερώτημα, όμως, παραμένει: αν μια ταινία φιλοδοξεί να φέρει την «Οδύσσεια» σε όλο τον κόσμο, γιατί δεν βρέθηκε χώρος ούτε για έναν Έλληνα στο ταξίδι;

Πηγή: skai.gr
70 0 Bookmark

Απόρρητο