Τρία ειδησεογραφικά μέσα, οι δημοσιογράφοι των οποίων αποκλείστηκαν την περασμένη εβδομάδα από τον Λευκό Οίκο, προσφεύγουν στη Δικαιοσύνη κατά του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και τριών κορυφαίων συνεργατών του, χαρακτηρίζοντας τον αιφνίδιο αποκλεισμό «άμεση επίθεση στην Πρώτη Τροπολογία» του αμερικανικού Συντάγματος.
Τα POLITICO, CNN και MS NOW ανακοίνωσαν τη Δευτέρα ότι καταθέτουν ομοσπονδιακή αγωγή, ζητώντας την άμεση αποκατάσταση της πρόσβασης των δημοσιογράφων τους στο συγκρότημα του Λευκού Οίκου. Οι δημοσιογράφοι των τριών μέσων αποκλείστηκαν το Σάββατο, ενώ η Μυστική Υπηρεσία των ΗΠΑ προχώρησε στην κατάσχεση των διαπιστευτηρίων τους.
«Σήμερα το πρωί, ειδοποιήσαμε την κυβέρνηση ότι καταθέτουμε αγωγή σήμερα για να προστατεύσουμε τα δικαιώματά μας που απορρέουν από την Πρώτη Τροπολογία και να υπερασπιστούμε την αρχή ότι η κυβέρνηση δεν αποφασίζει τι αναφέρει ή δημοσιεύει ο Τύπος», ανέφεραν οι τρεις ειδησεογραφικοί οργανισμοί σε κοινή ανακοίνωσή τους.
«Χωρίς προειδοποίηση ή διαδικασία, ο Λευκός Οίκος ανακάλεσε τα διαπιστευτήρια των δημοσιογράφων μας επειδή έφερε αντίρρηση για την αναφορά μας. Αν και δεν αμφισβητηθεί, αυτό απειλεί την ελευθερία του Τύπου και το δικαίωμα του κοινού σε ανεξάρτητη δημοσιογραφία απαλλαγμένη από κυβερνητικές παρεμβάσεις», προστίθεται στην ανακοίνωση.
Ζητούν άμεση δικαστική παρέμβαση
Τα τρία μέσα ζητούν από δικαστή του Περιφερειακού Δικαστηρίου των ΗΠΑ στην Ουάσινγκτον να αποφανθεί άμεσα ότι η απόφαση του Τραμπ είναι αντισυνταγματική και να εμποδίσει τους συνεργάτες του να την εφαρμόσουν.
Εκπρόσωποι του Λευκού Οίκου και του υπουργείου Δικαιοσύνης δεν απάντησαν άμεσα στα αιτήματα για σχόλιο σχετικά με την αγωγή.
Ο αποκλεισμός των δημοσιογράφων ήρθε μετά από ανάρτηση του Τραμπ στην πλατφόρμα Truth Social την Παρασκευή, στην οποία ανακοίνωσε ότι απαγορεύει, με «άμεση ισχύ», τη χρήση δημοσιογράφων από τα τρία μέσα ενημέρωσης.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έδωσε σαφή εξήγηση για τους λόγους της απόφασης, πέρα από τις καταγγελίες του για τη «συνεχή "αναφορά"» όσων ο ίδιος χαρακτήρισε «ΨΕΥΔΕΙΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ!», καθώς και για «ΜΥΘΟΠΛΑΣΙΑ και ΨΕΜΑΤΑ».
Κατά τη διάρκεια φωτογράφισης στο Οβάλ Γραφείο την Παρασκευή, ο Τραμπ έδωσε ελάχιστες επιπλέον λεπτομέρειες για την απόφασή του.
«Είναι απλώς συσσωρευμένες ιστορίες των τελευταίων ετών. Το βαριέσαι», είπε ο Τραμπ. «Είναι έξυπνοι άνθρωποι, αλλά γράφουν επίτηδες αρνητικά νέα».
Οι κατηγορούμενοι και οι συνταγματικές προσφυγές
Τα τρία μέσα, τα οποία εκπροσωπούνται από τον δικηγόρο Θεόδωρο Μπούτρος Τζούνιορ της δικηγορικής εταιρείας Gibson Dunn, στρέφονται κατά του Τραμπ, της προσωπάρχη του Λευκού Οίκου Σούζι Γουάιλς, του διευθυντή επικοινωνίας του Λευκού Οίκου Στίβεν Τσουνγκ και του διευθυντή της Μυστικής Υπηρεσίας Σον Κάραν.
Στην αγωγή υποστηρίζουν ότι η απόφαση του προέδρου παραβιάζει το Σύνταγμα με πολλούς τρόπους.
Ειδικότερα, υποστηρίζουν ότι η αιφνίδια ανάκληση της πρόσβασης στον Λευκό Οίκο, χωρίς προηγούμενη προειδοποίηση ή διαδικασία, παραβιάζει τα δικαιώματα νόμιμης διαδικασίας και ιδιοκτησίας που προστατεύονται από την Πέμπτη Τροπολογία. Παράλληλα, υποστηρίζουν ότι η απόφαση αποτελεί αντίποινα για το περιεχόμενο των δημοσιευμάτων τους και ως εκ τούτου παραβιάζει τα δικαιώματά τους που απορρέουν από την Πρώτη Τροπολογία.
Η αγωγή αναφέρει ότι ο αποκλεισμός ήδη «εμποδίζει σοβαρά» την ικανότητα των συγκεκριμένων μέσων να καλύπτουν τις δραστηριότητες της κυβέρνησης Τραμπ στον Λευκό Οίκο.
Παράλληλα, όπως υποστηρίζουν, δημιουργείται ένα ευρύτερο κλίμα ανησυχίας μεταξύ άλλων ειδησεογραφικών οργανισμών, οι οποίοι θα μπορούσαν να βρεθούν αντιμέτωποι με ανάλογους αποκλεισμούς εάν ο πρόεδρος θεωρήσει ότι η δημοσιογραφική τους κάλυψη δεν είναι «αρκετά ευνοϊκή» απέναντί του.
Τι προβλέπει η νομολογία για την πρόσβαση των δημοσιογράφων
Υπάρχουν μακροχρόνια νομικά προηγούμενα που αναγνωρίζουν στον Λευκό Οίκο τη δυνατότητα να περιορίζει την πρόσβαση δημοσιογράφων στο κτίριο. Ωστόσο, δικαστικές αποφάσεις έχουν επίσης κρίνει ότι οι αξιωματούχοι δεν μπορούν να εφαρμόζουν τέτοιους περιορισμούς κατά τρόπο που εισάγει διακρίσεις με βάση την άποψη ή το περιεχόμενο των δημοσιευμάτων.
Προηγούμενες προσπάθειες του Τραμπ να αποκλείσει συγκεκριμένους δημοσιογράφους ή ειδησεογραφικούς οργανισμούς έχουν συναντήσει δικαστικές αντιδράσεις, αν και η πιο πρόσφατη σχετική διαμάχη έχει οδηγήσει μέχρι στιγμής σε ένα σύνθετο και όχι οριστικό αποτέλεσμα.
Η υπόθεση Τζιμ Ακόστα το 2018
Το 2018, κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ, αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου ανέστειλαν τα διαπιστευτήρια του τότε ανταποκριτή του CNN στον Λευκό Οίκο, Τζιμ Ακόστα.
Η κυβέρνηση υποστήριξε ότι ο Ακόστα συνέχισε να μιλά και να κρατά το μικρόφωνο, ενώ ο Τραμπ είχε ήδη καταστήσει σαφές ότι ήθελε να περάσει σε άλλη ερώτηση και σε άλλον δημοσιογράφο.
Ομοσπονδιακός δικαστής διέταξε τότε την αποκατάσταση των διαπιστευτηρίων του Ακόστα, επικαλούμενος, μεταξύ άλλων, την ανεπαρκώς καθορισμένη διαδικασία που είχε ακολουθηθεί για την ανάκλησή τους.
Μία ακόμη παρόμοια αντιπαράθεση σημειώθηκε το επόμενο έτος, μετά από λεκτική σύγκρουση στον Κήπο των Ρόδων μεταξύ του ανεξάρτητου δημοσιογράφου του Playboy Μπράιαν Κάρεμ και του συμβούλου του Τραμπ Σεμπάστιαν Γκόρκα.
Ομοσπονδιακός δικαστής διέταξε τότε τον Λευκό Οίκο να αποκαταστήσει τα διαπιστευτήρια του Κάρεμ, κρίνοντας ότι οι κανόνες περί ευπρέπειας που εφαρμόζονταν σε τέτοιες εκδηλώσεις δεν ήταν επαρκώς σαφείς ώστε να διασφαλίζουν τη νόμιμη διαδικασία.
Η σύγκρουση με το Associated Press
Πέρυσι ξέσπασε νέα δικαστική διαμάχη, όταν ο Τραμπ απαγόρευσε στο Associated Press να συμμετέχει σε εκδηλώσεις στην East Room και απέκλεισε το πρακτορείο από την ομάδα δημοσιογράφων του Λευκού Οίκου.
Πρόκειται για τη μικρή ομάδα δημοσιογράφων που παραδοσιακά έχει πρόσβαση στο Οβάλ Γραφείο, στο προεδρικό αεροσκάφος Air Force One και σε άλλους χώρους στους οποίους κινείται ο πρόεδρος.
Η απόφαση του Τραμπ ήρθε αφότου το AP αρνήθηκε να υιοθετήσει την ονομασία «Κόλπος της Αμερικής», μετά την υπογραφή εκτελεστικού διατάγματος από τον πρόεδρο για τη μετονομασία του υδάτινου χώρου που ήταν γνωστός ως Κόλπος του Μεξικού.
Ομοσπονδιακός δικαστής είχε αποφανθεί υπέρ του AP, ωστόσο το μεγαλύτερο μέρος της απόφασης ανεστάλη προσωρινά από τριμελή επιτροπή του Εφετείου της Περιφέρειας της Ουάσινγκτον.
Η επιτροπή έκρινε ότι περιορισμένοι χώροι, όπως το Οβάλ Γραφείο και το Air Force One, δεν υπάγονται στις ευρύτερες προστασίες της Πρώτης Τροπολογίας που ισχύουν για το υπόλοιπο συγκρότημα του Λευκού Οίκου.
«Αυτοί οι περιορισμένοι προεδρικοί χώροι δεν αποτελούν φόρουμ που προβλέπονται από την Πρώτη Τροπολογία για ιδιωτικές ομιλίες και συζητήσεις», έγραψε η πλειοψηφία της επιτροπής. «Επομένως, ο Λευκός Οίκος διατηρεί τη διακριτική ευχέρεια να καθορίσει, μεταξύ άλλων και με βάση την άποψη, ποιοι δημοσιογράφοι θα γίνουν δεκτοί».
Παρότι η απόφαση του εφετείου, τον Ιούνιο του 2025, ήταν προκαταρκτική, επέτρεψε στον Τραμπ να συνεχίσει την προσπάθειά του να αποκλείσει το AP από το Οβάλ Γραφείο.
Το AP ζήτησε από την ολομέλεια του Εφετείου της Περιφέρειας της Ουάσινγκτον να εξετάσει την υπόθεση, όμως η πλειοψηφία των δικαστών αρνήθηκε να το πράξει.
Οι προφορικές συζητήσεις για την έκδοση οριστικής απόφασης επί της αγωγής του AP πραγματοποιήθηκαν ενώπιον τριμελούς επιτροπής τον περασμένο Νοέμβριο. Το δικαστήριο δεν έχει ακόμη εκδώσει την απόφασή του.
Η υπόθεση Ρόμπερτ Σέριλ
Η σημερινή δικαστική διαμάχη παραπέμπει επίσης σε πολύ παλαιότερη νομολογία.
Πριν από σχεδόν μισό αιώνα, το Εφετείο της Περιφέρειας της Ουάσινγκτον είχε αποφανθεί σε υπόθεση που αφορούσε τον δημοσιογράφο του περιοδικού Nation, Ρόμπερτ Σέριλ, ότι οι δημοσιογράφοι δεν μπορούν να αποκλείονται αυθαίρετα από τον Λευκό Οίκο ή να στερούνται την πρόσβαση εξαιτίας του περιεχομένου των ρεπορτάζ τους.
Η νέα προσφυγή των POLITICO, CNN και MS NOW αναμένεται πλέον να δοκιμάσει εκ νέου τα όρια της εξουσίας του Λευκού Οίκου απέναντι στα μέσα ενημέρωσης και το κατά πόσο η κυβέρνηση μπορεί να περιορίζει την πρόσβαση δημοσιογράφων με βάση το περιεχόμενο της δημοσιογραφικής τους δουλειάς.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
