Η Αστυνομία, σύμφωνα με ανακοίνωσή της, ταυτοποίησε και συνέλαβε τους τρεις κλέφτες χαλκού, οι οποίοι προκάλεσαν τη φονική έκρηξη στην Πλάκα με αποτέλεσμα τον θάνατο 6 ανθρώπων.
Σε βιντεοληπτικό υλικό απεικονίζονται τρεις κλεφτές να μπαίνουν πριν την έκρηξη στην τριώροφη οικοδομή στην Πλάκα και να βγαίνουν, κρατώντας έναν χάλκινο σωλήνα που είχαν αποσπάσει από το σύστημα παροχής φυσικού αερίου, με αποτέλεσμα να υπάρξει διαρροή και σώρευση φυσικού αερίου και να προκληθεί η φονική έκρηξη.
Κατά την Αστυνομία πρόκειται για δύο ημεδαπούς και έναν Αλβανό, τους οποίους συνέλαβε κατόπιν ταυτοποίησης, που σημαίνει, ότι ήταν γνωστοί στην Αστυνομία από πολλές προηγούμενες συλλήψεις -50 φορές ο ένας-, αλλά κυκλοφορούσαν ελεύθεροι με ευθύνη της αστυνομίας ή δικαστηρίου, που πρέπει να διερευνηθεί όχι για καταλογισμό ευθυνών, αλλά για να ληφθούν θεσμικά μέτρα για την προστασία της δημόσιας ασφάλειας, όπως, με νομοθετική ρύθμιση να διατηρείται η κράτηση από το δικαστήριο στους υπότροπους, όταν χορηγείται αναβολή δίκης κατά το άρθρο 423ΚΠΔ. Πρωτίστως, όμως, απαιτείται η πρόληψη της εγκληματικότητας με συνεχή παρουσία περισσοτέρων αστυνομικών στον δρόμο από τον τεράστιο αριθμό, που διατίθενται για την προστασία πολιτικών.
Εναντίον των δραστών έχουν ασκηθεί κατηγορίες σε συρροή για έκρηξη, εμπρησμό, σωματικές βλάβες και για έξι ανθρωποκτονίες σε βαθμό κακουργήματος με ενδεχόμενο δόλο, που στοιχειοθετείται in abstracto, χωρίς όμως πρόβλεψη για τη δικαστική απόφαση. Οι δράστες ομολόγησαν την πράξη της κλοπής, αλλά ισχυρίζονται, ότι ούτε γνώριζαν ούτε αποδέχθηκαν, ότι από την πράξη τους μπορούν να παραχθούν τα παραπάνω περιστατικά (αρθ.26ΠΚ). Δεν ασκήθηκε, όμως, δίωξη για κλοπή, γιατί δεν υπήρχε έγκληση (αρθ.377-381 ΠΚ). Με το άρθρο 374 παρ.1 περ.ββ ΠΚ προβλέπεται ως διακεκριμένη κλοπή η αφαίρεση τμήματος εξοπλισμού δικτύου μεταφοράς ή διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, νομίζω, ότι πρέπει να προστεθεί και φυσικού αερίου.
Οι άνθρωποι απλά πήγαν να κλέψουν και δεν τους ενδιαφέρουν ούτε αντιλαμβάνονται τις συνέπειες της πράξης τους και κυρίως τις παράπλευρες απώλειες, που ενδεχόμενα θα συμβούν. Σύμφωνα με αστυνομικά στοιχεία, τις κλοπές χαλκού διαπράττουν σχεδόν εξ ολοκλήρου συμμορίες Ρομά. Έτσι, όμως, προκύπτουν οι διαχρονικές ευθύνες της Πολιτείας, γιατί δεν κατάφερε να βελτιώσει το κοινωνικό και πνευματικό επίπεδο των Ρομά, ούτε να συστήσει επαρκείς μηχανισμούς για την πρόληψη της εγκληματικής συμπεριφοράς όσων παρεκτρέπονται.
Η ανομία των Ρομά έχει εδραιωθεί ως διαχρονικό και συνεχώς επιδεινούμενο κοινωνικό πρόβλημα, που αφορά -σύμφωνα με την Αστυνομία- το 84% της ελαφριάς εγκληματικότητας, με πρόσφατη αναβάθμιση σε απάτες σε βάρος ηλικιωμένων, παριστάνοντας τους υπαλλήλους της ΔΕΔΔΗΕ, που με νομοθετική ρύθμιση τιμωρούνται πλέον ως κακούργημα.
Η ανομία οφείλεται μεταξύ άλλων και στην ανοχή που επιδεικνύει απέναντί τους η κοινωνία, κυρίως όμως η Πολιτεία, που δεν λαμβάνει τα κατάλληλα κοινωνικά, αστυνομικά και κοινωνικά μέτρα για τον έλεγχο τους. Σαφώς η μη λήψη μέτρων οφείλεται εκτός από τις εγγενείς δυσχέρειες και στις παρεμβάσεις των κομμάτων εξουσίας, που αποβλέπουν στις 200.000 ψήφους των Ρομά.
Επομένως, για να περιοριστεί η ανομία των Ρομά πρέπει να υπάρξει σταθερή πολιτική βούληση για την άμεσα επίλυση των προβλημάτων που τους προωθούν σε εγκληματικές συμπεριφορές. Δηλαδή επιμόρφωση, γιατί το 28% είναι τελείως αναλφάβητοι και εκπαίδευση σε πρακτικές εργασίας για αξιοπρεπή βιοπορισμό, που μπορούν να αποκτήσουν, όταν οι ποινές τους μετατρέπονται σε παροχή κοινωφελούς εργασίας με ενεργοποίηση του θεσμού. Για την επιτυχία κάθε κοινωνικού μέτρου, όπως για τη σταδιακή ενσωμάτωση των Ρομά στην κοινωνία απαιτείται η συνεργασία των πολιτών στην οποία θα βοηθούσε και η εκλογίκευση του αντιρατσιστικού νόμου.
Η συλλογή παλιών μετάλλων (scrap) για την ανακύκλωση, τούς προσφέρει πολύτιμο έργο στην εξοικονόμηση πρώτων υλών με την προϋπόθεση ότι η συλλογή τους είναι νόμιμη και δεν αφορά κλοπιμαία. Τη συλλογή τους έχουν αναλάβει σχεδόν αποκλειστικά οι Ρομά με τα ημιφορτηγά αυτοκίνητα τους που έχουν πολλές φορές μικρό γερανό, είναι δε πολύ κερδοφόρα ιδίως με την πώληση χαλκού στους μεταπωλητές, οι οποίοι τον επεξεργάζονται και τον πωλούν σε καθαρή μορφή στους εμπόρους.
Ο χαλκός έχει πολύ μεγάλη ζήτηση διεθνώς ως ο καλύτερος αγωγός ηλεκτρισμού και ως εκ τούτου υψηλή τιμή. Ωστόσο, δεν βρίσκεται σε καθαρή μορφή ούτε σε μεγάλες ποσότητες σε παλιοσίδερα. Για αυτό οι Ρομά, τα τελευταία χρόνια, καταφεύγουν σε κλοπή κυρίως χάλκινων συρμάτων, όπως έκλεψαν καλώδια του ΟΣΕ, με αποτέλεσμα την ακινητοποίηση των συρμών, σε μεγάλες ποσότητες από το Διεθνές Αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» και από τη ΔΕΗ, κυρίως μετασχηματιστές. Ο Δήμαρχος Αθηναίων, κ. Δούκας, διαμαρτύρεται γιατί έκλεψαν 9 χιλιόμετρα καλωδίων, έχουν κατακλέψει όλα τα εργοτάξια ανεγειρόμενων οικοδομών και το 40% των σωλήνων φυσικού αερίου. Επίσης, έκλεψαν 7 προτομές από δημόσιους χώρους, που πουληθήκαν σε χυτήριο στην περιοχή Αχαρνών, το δε χειρότερο καίνε υπαίθρια το ελαστικό από τα ηλεκτρικά σύρματα και μολύνουν την ατμόσφαιρα. Τα χυτήρια που λιώνουν τα κλεμμένα μέταλλα βρίσκονται σε περιοχές που είναι «άβατα» και πολλές φορές λειτουργούν με την ανοχή της τοπικής αστυνομίας.
Πιστεύω, ότι αν η Πολιτεία μπορέσει να επιβάλει να μην αγοράζονται τα κλοπιμαία από τους κλεπταποδόχους, που είναι γνωστοί, γιατί διατηρούν μάντρες με παλιοσίδερα και χυτήρια, οι συνήθεις ύποπτοι θα περιορίσουν τις κλοπές, γιατί δεν θα μπορούν να τα διαθέσουν. Επειδή όμως αυτό αποτελεί ουτοπία, ας υπάρξει τουλάχιστον μια συνεχής αξιόπιστη αστυνόμευση των κλεπταποδόχων.
* Ο Λέανδρος Τ. Ρακιντζής είναι Αρεοπαγίτης ε.τ.
