Όταν τα ρωσικά τανκς πέρασαν τα σύνορα τον Φεβρουάριο του 2022, οι φήμες ότι ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε εγκαταλείψει την Ουκρανία οργίαζαν. Με το Κίεβο να δέχεται σφοδρούς βομβαρδισμούς και τις ρωσικές δυνάμεις να πλησιάζουν, Ευρωπαίοι ηγέτες φοβόντουσαν τα χειρότερα. Τότε ο Ουκρανός πρόεδρος ανάρτησε ένα θολό βίντεο, όπου στεκόταν μέσα στη νύχτα μπροστά από το προεδρικό μέγαρο, πλαισιωμένος από τους στενότερους συνεργάτες του, και δήλωσε απλά: «Είμαστε εδώ».
Η απομάκρυνση του Ζελένσκι αποτελούσε τον βασικό στόχο του ρωσικού σχεδίου για την κατάληψη της Ουκρανίας, ένα εγχείρημα που η Μόσχα εκτιμούσε ότι θα ολοκλήρωνε μέσα σε λίγες ημέρες. Ο στόχος ήταν να τον συλλάβουν ή να τον σκοτώσουν, εκτός αν εγκατέλειπε τη χώρα. Πηγή προσκείμενη στον Ουκρανό πρόεδρο δήλωσε στο CNN ότι Ρώσοι πράκτορες είχαν νοικιάσει διαμερίσματα σε πολύ κοντινή απόσταση από το προεδρικό γραφείο, με εντολή να τον εξοντώσουν.
Καθώς η Ουκρανία ετοιμάζεται για την τέταρτη επέτειο της ρωσικής εισβολής πλήρους κλίμακας στις 24 Φεβρουαρίου και με το τέλος του πολέμου να μην διαφαίνεται στον ορίζοντα, το μήνυμα του Ζελένσκι παραμένει το ίδιο. Εξακολουθεί να βρίσκεται στη θέση του, έχοντας επιβιώσει όχι μόνο από περίπου δώδεκα ρωσικές απόπειρες δολοφονίας, αλλά και από ένα σκάνδαλο διαφθοράς που πέρυσι οδήγησε στην πτώση του στενότερου συμβούλου του, ο οποίος στεκόταν δίπλα του σε εκείνο το εμβληματικό βίντεο, καθώς και δύο κορυφαίων υπουργών της κυβέρνησής του.
Το CNN μίλησε με πρόσωπα από το στενό περιβάλλον του Ουκρανού προέδρου, μεταξύ αυτών η σύζυγός του και ο λογογράφος του, καθώς και με διπλωμάτες και πολιτικούς από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ που έχουν συνεργαστεί στενά μαζί του και με την κυβέρνησή του.
Πολλοί αποδίδουν την αντοχή του στις ικανότητές του να διαχειρίζεται πολιτικά την κατάσταση, που σε συνδυασμό με τις χαρισματικές ομιλίες του, έχουν τροφοδοτήσει παραλληλισμούς με τον Ουίνστον Τσόρτσιλ.
Ωστόσο, όπως και ο Βρετανός ηγέτης της περιόδου του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, που καθοδήγησε τη χώρα του απέναντι σε έναν ισχυρότερο και μεγαλύτερο αντίπαλο, έτσι και ο Ζελένσκι έχει κάνει λάθη στην πορεία, ενώ το μέλλον του φαντάζει ολοένα και πιο αβέβαιο όσο ο πόλεμος παρατείνεται. Ακόμη και μεταξύ του 60% των Ουκρανών που δηλώνουν ότι τον εμπιστεύονται, μόλις οι μισοί θεωρούν ότι θα πρέπει να διεκδικήσει δεύτερη θητεία.
Τον περασμένο Ιούλιο, Ουκρανοί βγήκαν στους δρόμους εν μέσω πολέμου, αντιδρώντας στα κυβερνητικά σχέδια για αποδυνάμωση της ανεξαρτησίας των αρχών κατά της διαφθοράς. Ο Ζελένσκι αναγκάστηκε να αναδιπλωθεί και να αναγνωρίσει τη δημόσια δυσαρέσκεια.
Συγκρούστηκε επανειλημμένα με τον πρώην αρχηγό των Ενόπλων Δυνάμεων, τον εξαιρετικά δημοφιλή στρατηγό Βαλέρι Ζαλούζνι, τον οποίο τελικά απέπεμψε το 2024, μια κίνηση που ορισμένοι θεώρησαν ότι πρόκειται για προσπάθεια εξουδετέρωσης του βασικού πολιτικού του αντιπάλου.
Πιο πρόσφατα, χρειάστηκε να διαχειριστεί μια δύσκολη σχέση με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, ο οποίος τον έχει επικρίνει και ταπεινώσει δημόσια σε διεθνές επίπεδο.
Σε όλη αυτή την πορεία, ο Ζελένσκι έχει επιδείξει μια μαχητικότητα, την οποία ο Μπαρτόζ Τσιχότσκι, πρέσβης της Πολωνίας στο Κίεβο κατά τη διάρκεια της ρωσικής εισβολής, αποδίδει πιθανότατα στα παιδικά του χρόνια σε μία από τις φτωχότερες περιοχές της τότε Σοβιετικής Ένωσης.
«Κατά την παιδική του ηλικία, στη σοβιετική Ουκρανία, έπρεπε να αποδεικνύεις τη δύναμή σου, ιδιαίτερα αν ήσουν ένα παιδί εβραϊκής καταγωγής, που προσπαθούσε να πείσει τους γύρω του ότι αξίζει σεβασμό. Αυτό εξηγεί πολλά», δήλωσε ο Τσιχότσκι.
«Δεν αποδέχεται την αδυναμία, μπορεί να αντιπαρατεθεί με μια ανώτερη δύναμη και αυτό το χρειάζεσαι όταν πρέπει να αντιμετωπίσεις καθάρματα όπως ο (Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ) Πούτιν και ο (σύμβουλός του Νικολάι) Πατρούσεφ και όλη εκείνη τη συμμορία».
Ωστόσο, με τον πόλεμο να μη δείχνει σημάδια λήξης, το πόσο ακόμη αυτές οι ιδιότητες μπορούν να τον κρατήσουν στην εξουσία παραμένει ανοιχτό ερώτημα.
Ένας διαφορετικός πρόεδρος
Στα 48 του χρόνια και σχεδόν επτά χρόνια μετά την ανάληψη της προεδρίας, ο Ζελένσκι είναι ο νεότερος άνθρωπος που έχει ηγηθεί της ανεξάρτητης Ουκρανίας. Ήταν ο τελευταίος που θα περίμενε κανείς να βρεθεί στην ηγεσία της χώρας.
Νομικός στο επάγγελμα, δεν είχε καμία πολιτική εμπειρία πριν θέσει υποψηφιότητα για την προεδρία, καθώς το πρώτο μισό της επαγγελματικής του ζωής το πέρασε στον χώρο του θεάματος. Έγινε γνωστός μέσα από τη δημοφιλή τηλεοπτική σειρά «Υπηρέτης του Λαού», όπου υποδυόταν έναν φτωχό δάσκαλο που απροσδόκητα εκλέγεται πρόεδρος.
Όταν ανακοίνωσε για πρώτη φορά την υποψηφιότητά του, πολλοί πίστεψαν ότι επρόκειτο για αστείο. Σταμάτησαν όμως να γελούν όταν ο Ζελένσκι νίκησε τον εν ενεργεία πρόεδρο Πέτρο Ποροσένκο, συγκεντρώνοντας πάνω από το 73% των ψήφων.
Πριν εισέλθει στην πολιτική, είχε δημιουργήσει μια επιχειρηματική αυτοκρατορία με έσοδα δεκάδων εκατομμυρίων δολαρίων, κάτι που, σύμφωνα με τον Χένρι Χέιλ, καθηγητή Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Υποθέσεων στο Πανεπιστήμιο George Washington και συν-συγγραφέα του βιβλίου «The Zelensky Effect», αποτέλεσε ιδανική προετοιμασία για το ανώτατο αξίωμα.
«Δεν νομίζω ότι όταν ανέλαβε το αξίωμα ήταν αφελής. Κατανοούσε ότι, αν θέλεις να πετύχεις στον χώρο του θεάματος στην Ουκρανία, αν θέλεις να βρίσκεσαι στην τηλεόραση, δεν έχεις άλλη επιλογή από το να συνεργαστείς με ολιγάρχες, γιατί αυτοί ελέγχουν όλα τα τηλεοπτικά κανάλια», δήλωσε ο Χέιλ στο CNN.
Είναι επίσης ιδιαίτερα άνετος μπροστά στην κάμερα. Αν και παραχωρεί συνεντεύξεις και δίνει συνεντεύξεις Τύπου, ο τρόπος που προτιμά να απευθύνεται στους πολίτες είναι μέσω απευθείας βιντεοσκοπημένων μηνυμάτων, μια ιδέα που, σύμφωνα με τον λογογράφο και σύμβουλο επικοινωνίας του, Ντμίτρο Λιτβίν, ήταν δική του.
«Από την πρώτη κιόλας ημέρα αποφάσισε ότι πρέπει να εξηγεί στον κόσμο τι συμβαίνει», ανέφερε. «Τώρα κάνουμε λιγότερα τέτοια μηνύματα, αλλά ο πρόεδρος θεωρεί σημαντικό, καθώς ο πόλεμος συνεχίζεται, να εξηγεί τι γίνεται και να δείχνει στους πολίτες ότι είναι εδώ και κάνει κάτι», δήλωσε ο Λιτβίν στο CNN από το Κίεβο.
Τα βίντεο είναι ερασιτεχνικά, συχνά γυρισμένα με το κινητό του, σε στυλ selfie. Ωστόσο, έχουν απήχηση. Στρατιώτες στην πρώτη γραμμή έχουν δηλώσει στο CNN την ικανοποίησή τους όταν γίνεται αναφορά στη μονάδα τους. Ο Ζελένσκι μιλά στα ουκρανικά, κάτι που δεν ήταν αυτονόητο. Όπως πολλοί από τις ανατολικές περιοχές της χώρας, μεγάλωσε μιλώντας ρωσικά. Τελειοποίησε τη γνώση της ουκρανικής γλώσσας ως ενήλικας, αφού προσέλαβε δάσκαλο.
Έμφυτη ικανότητα για επικοινωνία
Οι πιο δυνατές στιγμές του Ζελένσκι ως ηγέτη ήρθαν όταν η χώρα του βίωνε τις πιο σκοτεινές της ώρες. Η απόφασή του να παραμείνει στο Κίεβο, την ώρα που οι ρωσικές δυνάμεις πλησίαζαν, αποτέλεσε για πολλούς απόδειξη ότι ήταν ένας ηγέτης στον οποίο μπορούσαν να έχουν εμπιστοσύνη.
Ο Αντρίι Σιμπίχα, που υπηρέτησε ως αναπληρωτής επικεφαλής του γραφείου του Ζελένσκι κατά τη διάρκεια της εισβολής και σήμερα είναι υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας, βρισκόταν στην αίθουσα όταν ο Ζελένσκι έλαβε εκείνη την απόφαση.
«Είχε μια επιλογή. Τη ζωή του και τη ζωή της οικογένειάς του ή την αποδοχή ενός τελεσιγράφου, της λεγόμενης συμφωνίας συνθηκολόγησης. Αρνήθηκε και η οικογένειά του παρέμεινε στην Ουκρανία. Εκτιμώ βαθιά τη δύναμη και το σθένος του», δήλωσε ο Σιμπίχα στο CNN.
Το γεγονός ότι και η σύζυγός του, Ολένα Ζελένσκα, μαζί με τα παιδιά τους, Ολεξάντρα και Κιρίλο, παρέμειναν στη χώρα ενίσχυσε ακόμη περισσότερο αυτή την αίσθηση.
Η Ολένα Ζελένσκα δήλωσε στο CNN ότι τις πρώτες ημέρες ένιωθε «έντονο φόβο». Αργότερα, αυτό μετατράπηκε σε έναν διαρκή φόβο, τον οποίο προσπαθεί να απωθεί. «Γιατί αλλιώς σε εμποδίζει να ζήσεις κανονικά. Αυτός ο φόβος κάποιες φορές προσπαθεί να βγει στην επιφάνεια… αλλά δεν επιτρέπω στον εαυτό μου να μένει σε αυτόν για πολύ.»
Σχεδόν μέσα σε μία νύχτα, τα ποσοστά αποδοχής του Ζελένσκι εκτοξεύθηκαν από το 37% στο 90%.
Ήταν η στιγμή που η ικανότητά του στην επικοινωνία απέδωσε καρπούς. Μπορεί να μην είχε εμπειρία ως ηγέτης σε καιρό πολέμου, αλλά ήξερε πώς να επικοινωνεί σαν τέτοιος.
Κόντρα στα προγνωστικά, η Ουκρανία κατάφερε να αποκρούσει την αρχική ρωσική επίθεση στο Κίεβο και, μέσα σε λίγους μήνες, ανακατέλαβε μεγάλες εκτάσεις που είχε καταλάβει η Μόσχα.
Ωστόσο, οι ουκρανικές επιτυχίες σταμάτησαν μετά την απελευθέρωση της Χερσώνας τον Νοέμβριο του 2022. Όταν η πολυαναμενόμενη αντεπίθεση του καλοκαιριού του 2023 δεν απέδωσε τα προσδοκώμενα αποτελέσματα, ο Ζελένσκι άρχισε να συγκρούεται πιο ανοιχτά με τον Ζαλούζνι, τον οποίο απομάκρυνε από τη θέση του στις αρχές του 2024.
Ακολούθησε παρατεταμένο αδιέξοδο στο μέτωπο, έως ότου το Κίεβο, υπό τη νέα ηγεσία του στρατηγού Ολεξάντρ Σίρσκι, εξαπέλυσε αιφνιδιαστική επιχείρηση στην περιφέρεια Κουρσκ της Ρωσίας τον Αύγουστο του 2024. Η κίνηση αυτή ενίσχυσε σημαντικά το ηθικό της Ουκρανίας και επιβράδυνε τη ρωσική προέλαση στο ανατολικό μέτωπο.
Αυτό όμως δεν κράτησε πολύ. Το 2025 χαρακτηρίστηκε κυρίως από τη βραδεία ρωσική προέλαση κατά μήκος του μετώπου των 1.200 χιλιομέτρων. Το αδιέξοδο συνεχίζεται και, καθώς ο πόλεμος εισέρχεται στο τέταρτο έτος του, η Ουκρανία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές δυσκολίες στην πρώτη γραμμή. Οι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις φαίνεται να έχουν βαλτώσει, με τη Ρωσία να επιμένει σε μαξιμαλιστικές απαιτήσεις, στις οποίες ο Ζελένσκι δεν είναι διατεθειμένος να υποχωρήσει.
«Πεπεισμένος ότι γνωρίζει καλύτερα»
Ο Ζελένσκι γνώριζε από την αρχή ότι η Ουκρανία δεν θα μπορούσε να αντέξει τον πόλεμο χωρίς ουσιαστική βοήθεια από τους συμμάχους της, κυρίως από τις ΗΠΑ. Η αποφασιστικότητά του να εξασφαλίσει τη στήριξη που θεωρεί ότι αξίζει η χώρα του, έχει κατά καιρούς εκληφθεί ως ιδιαίτερα πιεστική.
Ωστόσο, αυτή η τακτική συχνά απέδιδε. Η Γερμανία, που αρχικά εμφανιζόταν ιδιαίτερα επιφυλακτική ως προς την εμπλοκή της στη σύγκρουση και αρνούνταν να προμηθεύσει το Κίεβο με όπλα, τελικά το έκανε και σήμερα συγκαταλέγεται ανάμεσα στους μεγαλύτερους υποστηρικτές της Ουκρανίας.
Ο Λιτβίν, σύμβουλος επικοινωνίας, δήλωσε στο CNN ότι ο Ζελένσκι αποφάσισε από νωρίς να απευθύνεται απευθείας στους λαούς άλλων χωρών και όχι μόνο στους ηγέτες τους.
«Άρχισε να μιλά απευθείας στο κοινό. Πολλοί ηγέτες άρχισαν να βοηθούν, όχι επειδή το ζήτησε από αυτούς, αλλά επειδή το ζήτησε από τους πολίτες τους και εκείνοι με τη σειρά τους το ζήτησαν από τους ηγέτες τους», ανέφερε.
Η δημόσια πίεση ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο μετά το πρώτο κύμα απελευθέρωσης ουκρανικών πόλεων γύρω από το Κίεβο, όταν αποκαλύφθηκαν οι ρωσικές θηριωδίες, μεταξύ των οποίων μαζικές δολοφονίες αμάχων.
Ωστόσο, όλα αυτά που λειτούργησαν τόσο αποτελεσματικά στην Ουκρανία και σε ολόκληρη την Ευρώπη δεν απέδωσαν με τον Αμερικανό πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ.
Η Ουκρανία, και ο Ζελένσκι προσωπικά, αποτελούν ένα τοξικό θέμα για τον Τραμπ. Ήταν ο ισχυρισμός ότι ο Τραμπ άσκησε πιέσεις στον Ουκρανό πρόεδρο να διερευνήσει τον πολιτικό του αντίπαλο Τζο Μπάιντεν το 2019 που οδήγησε στην πρώτη παραπομπή του Τραμπ.
Μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ υιοθέτησε πολύ πιο εχθρική στάση απέναντι στην Ουκρανία σε σύγκριση με τον προκάτοχό του. Έχει κατηγορήσει τον Ζελένσκι ότι είναι «δικτάτορας» και έχει επανειλημμένα υπονοήσει ότι η Ουκρανία και όχι η Ρωσία ξεκίνησε τον πόλεμο.
Σε αυτό το κλίμα, Ευρωπαίοι διπλωμάτες, αλλά και ορισμένοι Αμερικανοί βουλευτέςς, προειδοποίησαν τον Ζελένσκι ότι ένα ταξίδι στην Ουάσινγκτον δεν ήταν σοφή κίνηση. Εκείνος όμως δεν τους άκουσε. «Πήγε στον Λευκό Οίκο με την ιδέα ότι (οι Ουκρανοί) έχουν δίκιο και ότι είναι τα θύματα σε αυτή την υπόθεση και πως θα το δείξουν αυτό (στον Τραμπ). Δεν εκτίμησε σωστά την κατάσταση και τελικά του κόστισε», δήλωσε Ευρωπαίος διπλωμάτης στο CNN.
«Είναι πεισματάρης και πεπεισμένος ότι ξέρει ποιο είναι το σωστό. Φυσικά, χωρίς αυτό το χαρακτηριστικό δεν θα βρισκόταν σήμερα στη θέση που βρίσκεται. Αλλά σε ορισμένες διαπραγματεύσεις, αυτό απλώς δεν λειτουργεί», πρόσθεσε ο ίδιος διπλωμάτης.
Η καταστροφική συνάντηση, που μεταδόθηκε ζωντανά σε όλο τον κόσμο, ολοκληρώθηκε με τον Τραμπ και τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς να κατηγορούν τον Ζελένσκι ότι δεν θέλει την ειρήνη και ότι δεν δείχνει επαρκή ευγνωμοσύνη.
Παρότι πολλοί αξιωματούχοι παρακολούθησαν τη συνάντηση με τρόμο, στην Ουκρανία ο Ζελένσκι απέσπασε επαίνους. Τα ποσοστά αποδοχής του ενισχύθηκαν και η Γιούλια Σβιριντένκο, πρωθυπουργός της Ουκρανίας, δήλωσε στο CNN ότι ένιωσε υπερηφάνεια για τον Ζελένσκι εκείνη την ημέρα. «Υπερασπίστηκε τη θέση του ουκρανικού λαού», ανέφερε.
Δεν αιφνιδίασαν πάντως όλους τα σχόλια του Βανς. Οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι είχαν ήδη αρκετή εμπειρία από το απότομο ύφος του Ζελένσκι. «Οι Ουκρανοί ήταν πάντοτε πολύ απαιτητικοί και ιδιαίτερα ευθείς, ζητώντας συνεχώς περισσότερα, ειδικά στην αρχή», δήλωσε ο Ευρωπαίος διπλωμάτης στο CNN.
Στις πρώτες ημέρες της πλήρους κλίμακας εισβολής, στις τηλεφωνικές επικοινωνίες του με άλλους ηγέτες, ο Ζελένσκι παρέκαμπτε τις συνήθεις φιλοφρονήσεις και πήγαινε κατευθείαν στο αίτημα για περισσότερα όπλα.
«Δέχονταν επίθεση, πολεμούσαν για τη ζωή τους και αναζητούσαν όπλα», ανέφερε ο διπλωμάτης. «Αυτό ήταν απολύτως κατανοητό στην Ευρώπη, όπου όλοι γνωρίζαμε ότι πολεμούσαν και για τη δική μας ασφάλεια. Αν πας στο Κίεβο, θα δεις ότι δεν υπάρχει χρόνος για ευχαριστίες… όμως αυτό είναι πολύ λιγότερο σαφές όταν βρίσκεσαι μακριά, όπως στον Λευκό Οίκο.»
Ωστόσο, μετά την καταστροφική συνάντηση στο Οβάλ Γραφείο, ο Ζελένσκι φαίνεται πως βρήκε τρόπο να επικοινωνεί με τον Τραμπ, σύμφωνα με τον Αμερικανό γερουσιαστή Ρίτσαρντ Μπλούμενταλ, στενό του σύμμαχο, ο οποίος μίλησε στο CNN από το Κίεβο αυτή την εβδομάδα.
«Νομίζω ότι έχει επιδείξει εξαιρετική επιδεξιότητα και διορατικότητα στον τρόπο που χειρίζεται αυτή τη διοίκηση», δήλωσε ο Μπλούμενταλ. «Έχει κατανοήσει πώς να είναι αποφασιστικός και σταθερός, αλλά ταυτόχρονα να δείχνει εκτίμηση για όσα κάνει η Αμερική. Και πιστεύω ότι αυτό είναι απολύτως ειλικρινές.»
Πολιτικό τρενάκι του τρόμου
Τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη του πολέμου, ο Ζελένσκι εξακολουθεί να απολαμβάνει ποσοστά δημοτικότητας που πολλοί ηγέτες θα ζήλευαν. Αν και έχουν παρουσιάσει διακυμάνσεις από την αρχή της σύγκρουσης, μειώθηκαν κατά τη διάρκεια των αποτυχημένων αντεπιθέσεων και των σκανδάλων διαφθοράς, δεν έχουν πέσει ποτέ κάτω από το 52%, σύμφωνα με δημοσκοπικά στοιχεία του Διεθνούς Ινστιτούτου Κοινωνιολογίας του Κιέβου (KIIS).
Όταν ο Ζελένσκι επισκέφθηκε την Πράγα πέρυσι, κάθε λεπτό του προγράμματός του ήταν σχολαστικά οργανωμένο. Δεν υπήρχε περιθώριο για καμία παρέκκλιση, μέχρι που κάποιος ανέφερε ότι στο κτίριο του Κοινοβουλίου της Τσεχίας εργαζόταν μια ομάδα Ουκρανών καθαριστριών. Ο Ζελένσκι αποφάσισε ότι έπρεπε οπωσδήποτε να τις συναντήσει.
Οι Τσέχοι του επιφύλαξαν επίσημη υποδοχή, όμως η φωτογραφία που σημάδεψε την επίσκεψη ήταν εκείνη όπου χαμογελαστές καθαρίστριες τον αγκαλιάζουν.
«Είναι χαρακτηριστικό του. Πάντα θα συγκρουστεί με την ασφάλειά του για να επιτρέψει στους ανθρώπους να τον πλησιάσουν. Πιστεύει ότι αυτό είναι κάτι που οφείλει να κάνει», δήλωσε ο Βολοντίμιρ Πανιότο, κοινωνιολόγος και πρόεδρος του KIIS.
Ωστόσο, η εικόνα του ως «ανθρώπου του λαού» έχει δεχθεί σοβαρά πλήγματα τον τελευταίο χρόνο, με ένα σκάνδαλο διαφθοράς να αποδεικνύεται ιδιαίτερα επιζήμιο για έναν πρόεδρο που εξελέγη με την υπόσχεση για κάθαρση του πολιτικού συστήματος.
Τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις τον περασμένο Ιούλιο ακολούθησαν επικρίσεις εκ μέρους των δυτικών συμμάχων της Ουκρανίας, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία κατέστησε σαφές στο Κίεβο ότι πρέπει να εφαρμόσει ισχυρά μέτρα κατά της διαφθοράς εάν επιθυμεί να ενταχθεί στην Ένωση, αναγκάζοντας τον Ζελένσκι να αναδιπλωθεί και να αλλάξει τα σχέδιά του.
Σκάνδαλα διαφθοράς οδήγησαν στην απομάκρυνση αρκετών προσώπων από τον στενό κύκλο του Ζελένσκι, μεταξύ αυτών του πρώην επιχειρηματικού του εταίρου Τιμούρ Μίντιτς και του επί χρόνια στενού συνεργάτη του Αντρίι Γερμάκ, προκαλώντας ερωτήματα σε ορισμένους παρατηρητές για το κατά πόσο ο Ζελένσκι βασιζόταν υπερβολικά σε αμφιλεγόμενους συμμάχους.
Για χρόνια, ειδικά ο Γερμάκ φαινόταν πολιτικά άτρωτος. Όμως ούτε εκείνος άντεξε όταν ενεπλάκη σε σκάνδαλο που αφορούσε φερόμενες μίζες στον ενεργειακό τομέα, σε μια περίοδο κατά την οποία οι Ουκρανοί πάγωναν εξαιτίας των συνεχών ρωσικών επιθέσεων στις ενεργειακές υποδομές.
Παρότι ο Ζελένσκι δεν ενεπλάκη ποτέ άμεσα, ο Τσιχότσκι, ο πρώην Πολωνός πρέσβης, δήλωσε στο CNN ότι δεν ήταν βέβαιος πως ο πρόεδρος θα άντεχε το πλήγμα από την υπόθεση Γερμάκ. «Νόμιζα ότι ήταν το τέλος του. Και όμως, μέσα σε έναν μήνα, με μια νέα ομάδα στη θέση της, επέστρεψε σαν τον Φοίνικα», ανέφερε.
Αβέβαιο μέλλον
Τα χρόνια πίεσης και απωλειών έχουν αφήσει εμφανές αποτύπωμα στον Ζελένσκι. Το νεανικό, ξυρισμένο πρόσωπο της προπολεμικής περιόδου έχει πλέον χαθεί, και έχει αντικατασταθεί από ρυτίδες και ολοένα πιο γκρίζα γένια.
Πίνει πολύ καφέ -σκέτο, χωρίς ζάχαρη- για να αντεπεξέλθει στις υποχρεώσεις μιας εργάσιμης ημέρας, η οποία συνήθως ξεκινά μεταξύ 3 και 4 τα ξημερώματα, όταν φτάνουν οι πρώτες αναφορές από το μέτωπο. Η Ζελένσκα δήλωσε στο CNN ότι, βλέποντας τον σύζυγό της, έχει την αίσθηση πως ο πόλεμος διαρκεί πολύ περισσότερο από τέσσερα χρόνια.
Όπως είπε, από την έναρξη του πολέμου δεν υπήρξε ούτε μία στιγμή απόλυτης ευτυχίας. Αυτό θα πρέπει να περιμένει μέχρι να τελειώσει η σύγκρουση. Αντί γι’ αυτό, επικεντρώνεται σε μικρές στιγμές χαράς, όπως όταν η οικογένεια απέκτησε ένα κουτάβι και το έφερε για πρώτη φορά στο σπίτι.
«Το βλέπεις επάνω του. Αλλά αυτό δεν είναι τόσο σημαντικό όσο όσα βιώνει εσωτερικά, σε συναισθηματικό επίπεδο.»
Ο Λιτβίν, που βρίσκεται τις περισσότερες ημέρες σε διαρκή επικοινωνία με τον Ζελένσκι, δήλωσε ότι ο πρόεδρος δεν έχει χάσει το χιούμορ του και ότι κάποιες φορές βρίσκει χρόνο να χαλαρώσει με ένα βιβλίο ή μια ταινία, ιδίως στα μεγάλα ταξίδια με τρένο.
«Αυτό που θαυμάζω σε εκείνον είναι ότι, όσα κι αν έχει περάσει, παραμένει ένας αξιοπρεπής άνθρωπος», ανέφερε. «Συμπεριφέρεται στους άλλους καλύτερα απ’ ό,τι του συμπεριφέρονται εκείνοι.»
Ο κωμικός που έγινε πρόεδρος έχει επιβιώσει έως τώρα, κόντρα σε κάθε πρόβλεψη. Ωστόσο, η εικόνα ίσως είναι πιο ζοφερή από ποτέ.
Οι Ουκρανοί σε όλη τη χώρα παγώνουν στο σκοτάδι, καθώς η Ρωσία συνεχίζει τις επιθέσεις κατά ενεργειακών υποδομών. Οι γραμμές άμυνας στο μέτωπο έχουν αντέξει, αλλά οριακά. Η Ρωσία συνεχίζει να προελαύνει αργά έστω και με τεράστιο κόστος.
Και ενώ ο Ζελένσκι κατάφερε να αποκαταστήσει τη σχέση του με τον Τραμπ, δεν έχει καταφέρει να τον πείσει να επαναφέρει την αμερικανική στρατιωτική βοήθεια. Αντιθέτως, ο Τραμπ συνεχίζει να τον πιέζει προς διαπραγματεύσεις που μοιάζουν ολοένα και πιο δυσμενείς για την Ουκρανία.
Ο Πανιότο ανέφερε ότι η πλειονότητα των Ουκρανών αντιτίθεται στη διεξαγωγή εκλογών, όχι μόνο εν μέσω πολέμου, αλλά ακόμη και σε περίπτωση προσωρινής εκεχειρίας. «Στα μάτια της πλειοψηφίας, ο Ζελένσκι είναι ο ηγέτης που πρέπει να οδηγήσει τη χώρα στην ειρήνη», δήλωσε στο CNN.
Το πότε και το πώς θα συμβεί αυτό παραμένει ασαφές. Ο Σιμπίχα, πάντως, εξέφρασε στο CNN την απόλυτη εμπιστοσύνη του στην ικανότητα του Ζελένσκι: «Ξέρει να απορροφά τα χτυπήματα και να συνεχίζει.»
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
