Η κυβέρνηση Τραμπ, προετοιμαζόμενη για περισσότερες αμερικανικές απώλειες και εξετάζοντας το ενδεχόμενο να στείλει στρατεύματα στο Ιράν, έχει αρχίσει να προσεγγίζει την εγχώρια αντιπολίτευση της Τεχεράνης ως πιθανούς συμμάχους για να υποκινήσει μια εξέγερση κατά του καθεστώτος.
Σε τηλεφωνήματα που έκανε αυτή την εβδομάδα προς τους ηγέτες της κουρδικής μειονότητας στο Ιράν και το γειτονικό Ιράκ, ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προσέφερε «εκτεταμένη αεροπορική κάλυψη των ΗΠΑ» και άλλη υποστήριξη στους αντικαθεστωτικούς Ιρανούς Κούρδους για να καταλάβουν τμήματα του δυτικού Ιράν, σύμφωνα με αρκετά άτομα που γνωρίζουν ο εγχείρημα.
Διαβάστε εδώ αναλυτικά για όλες τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή
«Το αμερικανικό αίτημα προς τους Ιρακινούς Κούρδους είναι να ανοίξουν τον δρόμο και να μην εμποδίσουν» τις κινητοποιήσεις των ιρανικών κουρδικών ομάδων στο Ιράκ, «παρέχοντας παράλληλα υλικοτεχνική υποστήριξη», δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος της Πατριωτικής Ένωσης του Κουρδιστάν (PUK), ενός από τα δύο μεγάλα πολιτικά κόμματα που κυβερνούν την ημιαυτόνομη κουρδική περιοχή του Ιράκ.
«Ο Τραμπ ήταν ξεκάθαρος στο τήλεφώνημά του» την Κυριακή προς τον ηγέτη του PUK, Μπάφελ Ταλαμπανί. «Μας είπε ότι οι Κούρδοι πρέπει να επιλέξουν πλευρά σε αυτή τη μάχη - είτε με την Αμερική και το Ισραήλ είτε με το Ιράν», δήλωσε ο αξιωματούχος, ένας από τους αρκετούς Κούρδους και Αμερικανούς αξιωματούχους που συζήτησαν ευαίσθητα θέματα υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Ένας ανώτερος αξιωματούχος του Κουρδικού Δημοκρατικού Κόμματος, του άλλου μεγάλου ιρακινού κόμματος του οποίου ο ηγέτης, Μασούντ Μπαρζανί, κλήθηκε επίσης από τον Τραμπ, επιβεβαίωσε αυτή την πληροφορία, αλλά είπε ότι «δεν έχει να κάνει με το ποιος έχει πιο ενεργές ένοπλες πολιτοφυλακές» έτοιμες να εισέλθουν στο Ιράν, «αλλά με το ποιος έχει μεγαλύτερη υποστήριξη από το εσωτερικό».
Ο Τραμπ μίλησε επίσης την Τρίτη με τον Μουσταφά Χίτζι, επικεφαλής του παλαιότερου ιρανικού κουρδικού κόμματος της αντιπολίτευσης, του Δημοκρατικού Κόμματος του Ιρανικού Κουρδιστάν (PDKI), του οποίου η οργάνωση αρνήθηκε αιτήματα για σχολιασμό. Το PDKI αποτελεί μέρος ενός συνασπισμού έξι αντικαθεστωτικών ιρανικών κουρδικών κομμάτων που την περασμένη εβδομάδα ανακοίνωσε τον σχηματισμό του σε μια δήλωση από το ιρακινό Κουρδιστάν. Σε μια δήλωση την Τετάρτη, το κόμμα προέτρεψε «όλους τους [Ιρανούς] στρατιώτες και το προσωπικό... ειδικά στο Κουρδιστάν» να εγκαταλείψουν τις βάσεις τους και να αποσύρουν την υποστήριξή τους από «τις ένοπλες και καταπιεστικές δυνάμεις του καθεστώτος».
Οι Ιρακινοί Κούρδοι, οι οποίοι παρέχουν εδώ και καιρό καταφύγιο στους Ιρανούς αδελφούς τους με την προϋπόθεση ότι δεν συνωμοτούν εναντίον της Τεχεράνης, κινδυνεύουν να καταστρέψουν μια εύθραυστη ειρήνη που διατηρούν με το ιρανικό καθεστώς, εάν οι προσπάθειες των ΗΠΑ και του Ισραήλ δεν ευοδωθούν.
Πολύ πιο οργανωμένοι και ισχυροί από τους Κούρδους στο Ιράν, έχουν πλέον τον έλεγχο της περιοχής τους και της οικονομίας της, παρά τις μακροχρόνιες εσωτερικές συγκρούσεις και τις δυσκολίες με την ιρακινή κυβέρνηση στη Βαγδάτη, η οποία κυριαρχείται από τους Σιίτες.
Όπως και οι Ιρακινοί αδελφοί τους, οι Ιρανοί Κούρδοι έχουν επικεντρωθεί στο παρελθόν στην περιφερειακή αυτονομία παρά στην απόσχιση ή την αλλαγή καθεστώτος.
Εκπρόσωποι αρκετών κομμάτων του συνασπισμού αρνήθηκαν τις φήμες που διαδίδονταν γρήγορα αργά την Τετάρτη ότι είχε ήδη ξεκινήσει μια κουρδική εισβολή και εξέγερση στο Ιράν. Την Πέμπτη, τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης χρησιμοποίησαν έναν τέτοιο ισχυρισμό - ότι ομάδες που υποστηρίζονται από τις ΗΠΑ σκόπευαν να εισέλθουν στο Ιράν και να πραγματοποιήσουν τρομοκρατικές επιθέσεις - αναφέροντας μια «προληπτική» επίθεση που κατέστρεψε στόχους στην κουρδική περιοχή του Ιράκ. Η αναφορά δεν μπορούσε να επιβεβαιωθεί άμεσα.
Ο Τραμπ έχει ζητήσει δημόσια από τους αντικαθεστωτικούς Ιρανούς να ξεσηκωθούν και να αναλάβουν τη διακυβέρνησή τους, αλλά έχει επίσης αφήσει να εννοηθεί ότι υπάρχει πιθανότητα τα «συνεργάσιμα» στοιχεία του υπάρχοντος καθεστώτος να παραμείνουν στη θέση τους μόλις η ηγεσία του εξοντωθεί, μια απόφαση ανάλογη με αυτή που επέβαλαν οι ΗΠΑ στη Βενεζουέλα μετά τη σύλληψη του ηγέτη της, Νικολάς Μαδούρο.
Ένας Αμερικανός αξιωματούχος προειδοποίησε ότι η έκταση της κουρδικής συνεργασίας με τις ΗΠΑ μένει να φανεί, δεδομένου του μακρού ιστορικού της Ουάσινγκτον να ζητά τη βοήθειά τους σε διάφορες συγκρούσεις και στη συνέχεια να την εγκαταλείπει.
«Θα μπορούσαν να υπάρξουν κάποιες ευκαιρίες να συνεργαστούμε και να ευθυγραμμίσουμε τα συμφέροντά μας, και να κάνουμε κάποια πράγματα; Απολύτως», σχολίασε ο Αμερικανός αξιωματούχος. Αλλά οι Κούρδοι και στις δύο πλευρές των συνόρων Ιράκ-Ιράν είναι πιθανό να περιμένουν να δουν «προς τα πού φυσάει ο άνεμος» στον εν εξελίξει πόλεμο, είπε, προσθέτοντας ότι η συνεργασία των ΗΠΑ μαζί τους «δεν είναι εντελώς ξεκάθαρη».
Οι Κούρδοι, που στο Ιράν αριθμούν περίπου 10 εκατομμύρια σε πέντε δυτικές επαρχίες, συγκαταλέγονται επίσης στις μεγαλύτερες μειονότητες στο Ιράκ, τη Συρία και σε τμήματα της Τουρκίας. Σε καθεμία από αυτές τις χώρες, έχουν πολεμήσει πολιτικά και μερικές φορές σώμα με σώμα - συχνά με την υποστήριξη των ΗΠΑ όταν αυτή συμπίπτει με τους αμερικανικούς στόχους - ενάντια στη συστηματική περιθωριοποίηση και για το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση.
Αλλά εξίσου συχνά ένιωθαν εγκαταλελειμμένοι από την Ουάσινγκτον. Πιο πρόσφατα, οι ΗΠΑ απέσυραν την υποστήριξή τους από τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις, μια κουρδική ομάδα που ήταν ο μακροχρόνιος εταίρος της Αμερικής στην αντιμετώπιση του Ισλαμικού Κράτους στη Συρία, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ αποφάσισε τη συνεργασία με το νέο καθεστώς στη Δαμασκό.
Παρά το γεγονός ότι τώρα ενώνουν τις πολιτικές δυνάμεις σε συνασπισμό, οι κύριες ιρανικές κουρδικές αντιπολιτευόμενες ομάδες συχνά βρίσκονται σε διαμάχη μεταξύ τους - και με άλλους αντιπάλους του κυβερνώντος καθεστώτος στην Τεχεράνη - εγείροντας ερωτήματα σχετικά με το εάν θα συνεργαστούν για τον σχηματισμό μιας νέας κυβέρνησης.
Μόνο μία ομάδα στην... ακρωνυμική «σούπα» των ιρανικών κουρδικών ομάδων - το PJAK, το Κόμμα Ελεύθερης Ζωής του Κουρδιστάν - πιστεύεται ότι είναι σημαντικά οπλισμένη, κυρίως μέσω της σχέσης με το Κουρδικό Εργατικό Κόμμα (PKK) που εδρεύει σε περιοχές με κουρδική πλειοψηφία στη νοτιοανατολική Τουρκία τη βόρεια Συρία και το Ιράκ.
«Η πρόκληση εδώ είναι ότι οι Ιρανοί Κούρδοι μαχητές είναι περιορισμένοι σε αριθμό, και είναι απίθανο να λάβουν ευρύτερη υποστήριξη σε μη κουρδικές περιοχές» του Ιράν, δήλωσε η Βικτόρια Τέιλορ, διευθύντρια του προγράμματος Μέσης Ανατολής του Ατλαντικού Συμβουλίου και πρώην αναπληρώτρια βοηθός υπουργός Εξωτερικών για το Ιράκ και το Ιράν. «Φαίνεται σαν συνταγή για εθνοτική διχόνοια».
«Οι Ιρανοί Κούρδοι αντιμετωπίζουν ένα είδος παγί», δήλωσε ο Γκάρεθ Στάνσφιλντ, καθηγητής πολιτικής Μέσης Ανατολής στο Πανεπιστήμιο του Έξετερ στη Βρετανία. «Απλώς και μόνο το να υπονοεί κανείς ότι τα ιρανικά κουρδικά κόμματα έχουν λάβει αμερικανική υποστήριξη και σκέφτονται να γίνουν οι χερσαίες δυνάμεις στο Ιράν στρέφει την προσοχή του IRGC [Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης] στο δυτικό Κουρδιστάν... και τους καθιστά τεράστιο στόχο του καθεστώτος».
Η απόφαση να οπλιστούν οι ιρανικές κουρδικές ομάδες μπορεί να μην αρέσει στην Τουρκία. Μετά από τέσσερις δεκαετίες σύγκρουσης με την τουρκική κυβέρνηση, το παράνομο PKK συμφώνησε πέρυσι να αφοπλιστεί και βρίσκεται στη μέση μιας ειρηνευτικής διαδικασίας με την Άγκυρα.
Κατά τη διάρκεια των πρώτων πέντε ημερών της σύγκρουσης, το Ισραήλ είναι αυτό που έκανε τα περισσότερα για να προετοιμάσει το έδαφος στο εσωτερικό του Ιράν για μια κουρδική εξέγερση. Εκτός από τη δολοφονία ηγετικών στόχων στην Τεχεράνη, οι ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές έχουν στοχεύσει εκτενώς την αστυνομία του καθεστώτος και τις εγκαταστάσεις του IRGC στο δυτικό τμήμα της χώρας, ενώ οι αμερικανικές επιδρομές έχουν επικεντρωθεί σε εκτοξευτές πυραύλων, αεροδρόμια, πολεμικά πλοία και άλλους στόχους, κυρίως στο νότο.
Οι Ισραηλινοί «βομβαρδίζουν συστηματικά στρατιωτικές θέσεις στο Ιρανικό Κουρδιστάν... όπου έχουν προκαλέσει τεράστια ζημιά στην ιρανική στρατιωτική ικανότητα», δήλωσε ο Χένρι Μπάρκι, Κούρδος εμπειρογνώμονας στο Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων, ο οποίος πρόσθεσε ότι «αυτή είναι σαφώς μια πολύ σκόπιμη στρατηγική» εκ μέρους του Ισραήλ.
«Είναι επίσης αλήθεια ότι στις τελευταίες διαδηλώσεις», όταν ξέσπασαν διαμαρτυρίες κατά του καθεστώτος σε όλο το Ιράν τον Ιανουάριο, «το καθεστώς ήταν πολύ, πολύ βάναυσο στις κουρδικές περιοχές», είπε ο Μπάρκι. «Υπάρχει και αυτό το κομμάτι - οι άνθρωποι θέλουν πραγματικά να πάρουν εκδίκηση».
Στην ανακοίνωσή του την Τετάρτη, το PJAK προέτρεψε τους Κούρδους εντός του Ιράν να «είναι έτοιμοι να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες του πολέμου και τις πολιτικές της Ισλαμικής Δημοκρατίας» και να «μείνουν μακριά από τα στρατιωτικά κέντρα Στην ανακοίνωσή του την Τετάρτη, το PJAK προέτρεψε τους Κούρδους εντός του Ιράν να «είναι έτοιμοι να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες του πολέμου και τις πολιτικές της Ισλαμικής Δημοκρατίας» και να «μείνουν μακριά από τα στρατιωτικά και τα κέντρα ασφαλείας του καθεστώτος».και τα κέντρα ασφαλείας του καθεστώτος».
Από την πλευρά τους, οι Ιρακινοί Κούρδοι, οι οποίοι είχαν τη δική τους σχέση με την Ουάσινγκτον, ενδέχεται να αμφισβητήσουν «τη δύναμη της υποστήριξης των ΗΠΑ» προς τους Ιρανούς αδελφούς τους και να διστάσουν να παράσχουν υποστήριξη σε μια επίθεση που θα διακινδύνευε ιρανικά αντίποινα, δήλωσε ο Τέιλορ.
Οι ηγέτες των Ιρακινών Κούρδων υπέγραψαν πέρυσι μια συμφωνία με την Τεχεράνη, υποσχόμενοι να διαφυλάξουν το τμήμα τους των ιρανοϊρκινών συνόρων από εισβολές. Σε δήλωση που εκδόθηκε την περασμένη εβδομάδα, αφότου οι ιρανικές κουρδικές ομάδες με έδρα το Ιράκ ανακοίνωσαν τον συνασπισμό τους, η ημιαυτόνομη κουρδική περιφερειακή κυβέρνηση (KRG) στο βορειοανατολικό Ιράκ δήλωσε ότι δεν θα επιτρέψει να χρησιμοποιηθεί το έδαφός της ως «βάση για επιθετικότητα εναντίον γείτονα».
Τόσο ο Ταλαμπανί όσο και ο πρόεδρος της KRG, Νετσιρβάν Μπαρζανί, δέχτηκαν επίσης τηλεφωνήματα την Τετάρτη από τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί. Ο Ταλαμπανί «τόνισε τη σημασία της εξεύρεσης ειρηνικών λύσεων στα ζητήματα και της επιστροφής στον διάλογο για τη διατήρηση της σταθερότητας στη Μέση Ανατολή, δηλώνοντας ότι όλες οι προσπάθειες του PUK βρίσκονται εντός αυτού του πλαισίου», ανέφερε δήλωση από το γραφείο του.
Ο Αραγτσί, ανέφερε η δήλωση, ευχαρίστησε τον Ταλαμπανί «για τον ρόλο και την επιρροή του στη διατήρηση της σταθερότητας στο Ιράκ και την περιοχή του Κουρδιστάν» και «εξέφρασε σεβασμό για την ειρηνική θέση του PUK στην περιοχή».
Το γραφείο του Μπαρζανί δήλωσε ότι τόσο αυτός όσο και ο Αραγτσί «τόνισαν την προστασία της ασφάλειας των συνόρων, με τρόπο που να αποτρέπει οποιαδήποτε προσπάθεια υπονόμευσης της σταθερότητας της περιοχής και περαιτέρω περιπλοκής της κατάστασης».
Καθώς οι Ιρακινοί Κούρδοι αγωνίζονταν να αποφασίσουν αν θα εμπλακούν άμεσα στον επεκτεινόμενο πόλεμο του Ιράν, οι επιλογές τους μπορεί να περιοριστούν. Οι επιθέσεις που εξαπολύθηκαν τόσο από το Ιράν όσο και από τις πολιτοφυλακές-αντιπροσώπους του εντός του Ιράκ έχουν στοχεύσει την πρωτεύουσά τους, την Ερμπίλ, προφανώς για να αποθαρρύνουν την υποστήριξη προς την ιρανική αντιπολίτευση.
«Βρισκόμαστε σε μια πολύ λεπτή θέση», δήλωσε ο αξιωματούχος του PUK. «Εάν αυτή η χερσαία επίθεση [των Ιρανών Κούρδων] αποτύχει, δεν γνωρίζουμε ποια θα είναι η αντίδραση του Ιράν κατά της κουρδικής περιοχής του Ιράκ. Ταυτόχρονα, δεν μπορούμε απλώς να απορρίψουμε το αίτημα του Τραμπ - ειδικά όταν ο ίδιος τηλεφωνεί και το ζητά προσωπικά».
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
