- Η Τεχεράνη περιορίζει την ενεργειακή αρτηρία για να αναχαιτίσει την πίεση των ΗΠΑ.
- Τακτικές «αντάρτικου κράτους», επιθέσεις σε πολλαπλά μέτωπα. Το σχέδιο θυμίζει στοιχεία της ιρανικής στρατηγικής στον πόλεμο με το Ιράκ την περίοδο 1980-1988.
- Οι Φρουροί της Επανάστασης υιοθετούν τη στρατηγική σκιώδους πολέμου που χρησιμοποιούσαν επί χρόνια οι σύμμαχοί τους.
Πολύ πριν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ επιτεθούν στο Ιράν, η Ισλαμική Δημοκρατία είχε ήδη σχεδιάσει το δικό της «όπλο»: να κρατήσει όμηρο τη βασικότερη αρτηρία μεταφοράς πετρελαίου στον κόσμο, ώστε να αντισταθμίσει τη στρατιωτική υπεροχή των αντιπάλων της, σύμφωνα με τρεις περιφερειακές πηγές που γνωρίζουν τον ιρανικό σχεδιασμό.
Εδώ και δεκαετίες, το Ιράν προειδοποιεί ότι σε περίπτωση σύγκρουσης θα περιορίσει τη διέλευση δεξαμενόπλοιων από το Στενό του Ορμούζ, το στρατηγικό σημείο όπου οι αντίπαλοί του είναι περισσότερο εκτεθειμένοι, καθώς οποιαδήποτε διαταραχή εκεί προκαλεί άμεσες αναταράξεις στις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές.
Διαβάστε περισσότερα για την Κρίση στη Μέση Ανατολή ΕΔΩ
Με την κύρια εξαγωγική αρτηρία του Περσικού Κόλπου στο στόχαστρο, η Τεχεράνη έχει μετατρέψει το μεγαλύτερο οικονομικό πλεονέκτημα της περιοχής στο ισχυρότερο αποτρεπτικό της μέσο, ανέφεραν οι πηγές.
Περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου διέρχεται κανονικά από το ζωτικής σημασίας Στενό, στο βόρειο άκρο του οποίου βρίσκεται το Ιράν. Σύμφωνα με στοιχεία των Ηνωμένων Εθνών, η κυκλοφορία μέσω του περάσματος έχει μειωθεί κατά 97% από την έναρξη του πολέμου κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Το Ιράν έχει χρησιμοποιήσει παρόμοιες τακτικές και στο παρελθόν. Κατά τον λεγόμενο «Πόλεμο των Δεξαμενόπλοιων» στη διάρκεια της σύγκρουσης Ιράν-Ιράκ (1980-1988), οι επιθέσεις σε πλοία μετέτρεψαν τον Περσικό Κόλπο σε έναν από τους πιο επικίνδυνους θαλάσσιους δρόμους στον κόσμο, αναγκάζοντας τις ΗΠΑ να συνοδεύουν τα δεξαμενόπλοια μέσω του Στενού.
Σήμερα, όμως, το Ιράν διαθέτει πολύ ισχυρότερα μέσα, όπως μεγάλα οπλοστάσια φθηνών πυραύλων και drones που μπορούν να απειλήσουν τη ναυσιπλοΐα σε πολύ μεγαλύτερη περιοχή. Οι επιθέσεις αυτού του μήνα έδειξαν πόσο γρήγορα μπορεί η Τεχεράνη να διαταράξει την κίνηση στο Στενό χωρίς να χρειαστεί εκτεταμένη ναρκοθέτηση.
«Ο Τραμπ θα υποχωρήσει αν τεθεί όμηρος η παγκόσμια οικονομία»
«Το Ιράν είναι στρατιωτικά κατώτερο, δεν υπάρχει τρόπος να νικήσει σε μια άμεση σύγκρουση», δήλωσε ο Ali Vaez, διευθυντής του προγράμματος για το Ιράν στο International Crisis Group. Προβλέποντας ενδεχόμενα νέα πλήγματα από ΗΠΑ και Ισραήλ μετά τον δωδεκαήμερο πόλεμο του περασμένου Ιουνίου, η Τεχεράνη εξέτασε τρόπους να επεκτείνει τη σύγκρουση «στον χρόνο και στον χώρο».
«Αν το Ιράν πάρει όμηρο την παγκόσμια οικονομία, ο Τραμπ θα είναι αυτός που θα υποχωρήσει πρώτος», πρόσθεσε.
Οι περιφερειακές πηγές, που ζήτησαν ανωνυμία επειδή δεν έχουν εξουσιοδότηση να μιλούν δημόσια, ανέφεραν ότι οι ισχυροί Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) προετοιμάζονταν εδώ και χρόνια για μια αναμέτρηση με το Ισραήλ και την Ουάσιγκτον.
Το σχέδιο ενεργοποιήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου, μετά τη δολοφονία του Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ την πρώτη ημέρα της σύγκρουσης.
Ο πυρήνας της στρατηγικής βασίζεται στην αναγνώριση των στρατιωτικών περιορισμών του Ιράν απέναντι σε ισχυρότερους αντιπάλους. Έτσι, οι Ιρανοί σχεδιαστές επιδιώκουν να ασκήσουν πίεση στις ροές πετρελαίου, ενώ ταυτόχρονα πραγματοποιούν ασύμμετρες επιθέσεις σε αμερικανικούς στόχους σε όλη την περιοχή.
Μετατροπή της στρατιωτικής σύγκρουσης σε οικονομικό σοκ
Η στρατηγική αυτή επιδιώκει να δημιουργήσει οικονομικές πιέσεις, τόσο στο εσωτερικό των ΗΠΑ όσο και διεθνώς, στον Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump), ώστε να τερματίσει τον πόλεμο.
«Πρόκειται για ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα ασύμμετρου πολέμου, όπου το Ιράν επιτυγχάνει δυσανάλογα μεγάλες, ακόμη και παγκόσμιες επιπτώσεις μέσω μικρού αριθμού επιθέσεων που επιβάλλουν σημαντικό κόστος», δήλωσε ο Michael Eisenstadt του Washington Institute.
«Στόχος είναι να δημιουργηθεί οικονομικός πόνος, να υπονομευθεί περαιτέρω η υποστήριξη στον πόλεμο στις Ηνωμένες Πολιτείες και να αυξηθεί η πίεση προς την Ουάσιγκτον για τον τερματισμό του.»
Αντί να συγκεντρώσει τις δυνάμεις του σε ένα μέτωπο, το Ιράν διασπείρει την εκστρατεία του με κύματα φθηνών πυραυλικών και drone επιθέσεων σε όλο τον Περσικό Κόλπο, μια τακτική που στο παρελθόν πραγματοποιούσαν κυρίως συμμαχικές προς το Ιράν οργανώσεις στο Ιράκ, την Υεμένη, τη Συρία και τον Λίβανο.
Η προσέγγιση αυτή αντικατοπτρίζει το δόγμα που ανέπτυξαν οι Φρουροί της Επανάστασης επί δεκαετίες, βασισμένο στην υπόθεση ότι ένας ισχυρότερος αντίπαλος θα προσπαθούσε να αποκεφαλίσει την ιρανική ηγεσία και τη διοίκηση στην αρχή μιας σύγκρουσης.
Οι Φρουροί εφαρμόζουν τα μαθήματα που άντλησαν από χρόνια «σκιώδους» αντιπαράθεσης με τις ΗΠΑ. Αυτή τη φορά όμως, αντί να βασίζονται κυρίως σε περιφερειακούς συμμάχους, η Τεχεράνη εκτελεί η ίδια το σχέδιο.
«Η αμερικανική προσέγγιση χαρακτηρίζεται από ευσεβείς πόθους»
Ο Ali Vaez υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ μπήκαν στον πόλεμο απροετοίμαστες, καθοδηγούμενες από «πολλή ευσεβή σκέψη και όχι από καλά επεξεργασμένες στρατηγικές».
Κατά την άποψή του, η Ουάσιγκτον δεν προέβλεψε επιθέσεις με drones σε κράτη του Κόλπου, διαταραχές στις θαλάσσιες οδούς ή την ανάγκη εκκένωσης πολιτών, αδυναμίες που δείχνουν ότι δεν αξιοποιήθηκαν τα διδάγματα της σύγχρονης πολεμικής χρήσης των drones.
Αντίθετα, το αποκεντρωμένο δόγμα «Μωσαϊκού» του Ιράν, που διασπείρει τη διοίκηση ώστε να αντέξει πιθανή εξόντωση της ηγεσίας, εξακολουθεί να λειτουργεί υπό έναν κεντρικό συντονιστικό πυρήνα. Ακόμη και μετά τον θάνατο του Χαμενεΐ, δύο πηγές ανέφεραν ότι ο πρόεδρος του κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπαγκέρ Καλιμπάφ, πρώην διοικητής των Φρουρών, και ο Αλί Λαριτζανί, επικεφαλής του συμβουλίου εθνικής ασφάλειας του Ιράν, συνεχίζουν να συντονίζουν την πολεμική προσπάθεια από την Τεχεράνη.
Ο Vaez εκτίμησε ότι, παρότι οι ΗΠΑ μπορούν να αποδυναμώσουν σημαντικά το Ιράν, η πλήρης ήττα του θα απαιτούσε χερσαία εισβολή με έως και ένα εκατομμύριο στρατιώτες σε δύσβατο έδαφος, μια δέσμευση για την οποία η Ουάσιγκτον «δεν έχει τη διάθεση».
Ο Τραμπ, που κάποτε υποσχόταν να κρατήσει τις ΗΠΑ μακριά από «ανόητες» στρατιωτικές επεμβάσεις, βρίσκεται τώρα αντιμέτωπος με αυτό που πολλοί ειδικοί θεωρούν έναν πόλεμο χωρίς σαφές τέλος, πιθανόν τη μεγαλύτερη στρατιωτική εκστρατεία από τους πολέμους στο Ιράκ και το Αφγανιστάν.
Ο άμεσος στόχος του Ιράν είναι η επιβίωση, τόνισε ο Vaez. Πέρα από αυτό, ο ευρύτερος σκοπός είναι να αναγκάσει την Ουάσιγκτον να αποδεχθεί ότι η πίεση, μέσω στρατιωτικής ισχύος, οικονομικών κυρώσεων ή διπλωματικής απομόνωσης, δεν αποδίδει.
Το αν αυτό το «μάθημα» θα γίνει πράγματι αντιληπτό παραμένει αβέβαιο. Όμως, μετατρέποντας σε όπλο τον πιο κρίσιμο ενεργειακό διάδρομο του κόσμου και επεκτείνοντας το πεδίο της σύγκρουσης πολύ πέρα από τα σύνορά του, το Ιράν ποντάρει ότι μπορεί να αντέξει περισσότερο από έναν πολύ ισχυρότερο αντίπαλο.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
