Του Στέφανου Νικολαΐδη
Καθώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή προκαλεί κλυδωνισμούς στις διεθνείς αγορές ενέργειας, ολοένα και περισσότεροι αναλυτές εστιάζουν σε έναν απρόσμενο γεωπολιτικό «ωφελημένο» της κρίσης: τη Ρωσία.
Η πιθανότητα διατάραξης της πετρελαϊκής ροής από τον Περσικό Κόλπο και ο φόβος αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ – ενός από τα σημαντικότερα ενεργειακά «σημεία συμφόρησης» στον κόσμο – έχουν ήδη ωθήσει τις τιμές του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά από το 2022, χρονιά κατά την οποία ξεκίνησε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Για τη Μόσχα, η εξέλιξη αυτή μεταφράζεται σε αυξημένα έσοδα από τις εξαγωγές ενέργειας, γεγονός που μπορεί να ενισχύσει τη χρηματοδότηση της πολεμικής της προσπάθειας.
Η άνοδος των διεθνών τιμών της ενέργειας ευνοεί τις χώρες που εξάγουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο, μεταξύ των οποίων και τη Ρωσία. Παράλληλα, οι εξελίξεις φαίνεται να δημιουργούν ένα νέο περιβάλλον στις διεθνείς κυρώσεις που είχαν επιβληθεί στη Μόσχα μετά την εισβολή στην Ουκρανία.
Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει ήδη τη χαλάρωση ορισμένων περιορισμών στις εξαγωγές ρωσικού πετρελαίου, σε μια προσπάθεια να συγκρατηθούν οι διεθνείς τιμές και να αποφευχθεί ένα ευρύτερο ενεργειακό σοκ.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Ινδία έλαβε προσωρινή εξαίρεση για την εισαγωγή ρωσικού πετρελαίου, ακόμη και από δεξαμενόπλοια στα οποία είχαν επιβληθεί κυρώσεις.
«Φιλί ζωής» για τη ρωσική οικονομία
Σύμφωνα με τον διεθνολόγο Αλέξανδρο Δεσποτόπουλο, η μερική χαλάρωση των κυρώσεων θα μπορούσε να λειτουργήσει ως σημαντική οικονομική ανάσα για τη Ρωσία.
Όπως εξηγεί στο skai.gr, η ρωσική οικονομία έχει μετατραπεί τα τελευταία χρόνια σε μια οικονομία πλήρους πολεμικής κινητοποίησης, με τη Μόσχα να αναγκάζεται να αντλεί πόρους από το Εθνικό Ταμείο Πλούτου της Ρωσίας για να στηρίξει τις κρατικές δαπάνες.
«Η μερική άρση των κυρώσεων μπορεί να αποτελέσει ένα είδος “φιλιού ζωής” για τη ρωσική οικονομία», σημειώνει, υπογραμμίζοντας ότι η Μόσχα είχε ήδη στραφεί στα αποθεματικά της προκειμένου να χρηματοδοτήσει τον πόλεμο.
Βάσει εκτιμήσεων αναλυτών και παραγόντων του κλάδου, τα έσοδα της Μόσχας από το πετρέλαιο αυξάνονται κατά 150 εκατ. δολ. την ημέρα, από τη στιγμή που οι τιμές του μαύρου χρυσού πήραν την ανιούσα. Υπολογίζεται ότι έχουν εισρεύσει στα ταμεία του ρωσικού κράτους από 1,3 δισ. έως 1,9 δισ. δολ. από φόρους στις εξαγωγές πετρελαίου από τη στιγμή που έκλεισαν τα Στενά του Ορμούζ.
Στο μεταξύ, οι παραδοσιακοί πελάτες της Μόσχας, Κίνα και Ινδία, έχουν αυξήσει σημαντικά τις παραγγελίες τους και βάσει των τελευταίων στοιχείων οι εισαγωγές των δύο χωρών σε ρωσικούς υδρογονάνθρακες έχουν αυξηθεί κατά 22% από τις πρώτες ημέρες μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν. Η εταιρεία δεδομένων για θέματα ενέργειας Kpler υπολογίζει ότι η Ρωσία εξάγει τώρα το πετρέλαιό της στην Ινδία σε τιμές αυξημένες κατά περίπου 5 δολ. το βαρέλι πάνω από την τιμή του Brent. Σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, από την αρχή του πολέμου και μέχρι το τέλος Μαρτίου η Μόσχα θα έχει συγκεντρώσει 3,3 έως 4,9 δισ. δολ. πρόσθετων κερδών, αν βέβαια το αργό τύπου Urals παραμείνει στα 70 με 80 δολ. και δεν επιστρέψει στα επίπεδα των 52 δολ. το βαρέλι στα οποία ήταν μέχρι προσφάτως ο μέσος όρος δύο μηνών.
Παράλληλα, η νέα κρίση στη Μέση Ανατολή μεταβάλλει και τις γεωπολιτικές προτεραιότητες της Δύσης.
Η στρατιωτική και διπλωματική προσοχή των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρώπης στρέφεται πλέον σε μεγάλο βαθμό προς τη Μέση Ανατολή, γεγονός που ενδέχεται να μειώσει το ενδιαφέρον για τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Σύμφωνα με τον κ. Δεσποτόπουλο, η μετατόπιση αυτή δεν αφορά μόνο τις κυβερνήσεις αλλά και την κοινή γνώμη.
«Η προσοχή της Ευρώπης και της Δύσης έχει στραφεί πλέον προς τη Μέση Ανατολή και η κοινή γνώμη έχει σε μεγάλο βαθμό αποστρέψει το ενδιαφέρον της από την Ουκρανία», σημειώνει.
Επιπτώσεις και για την Ανατολική Μεσόγειο
Ο ίδιος επισημαίνει ότι οι εξελίξεις θα μπορούσαν να έχουν και δευτερογενείς επιπτώσεις για την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
Όπως αναφέρει, η αυξημένη στρατιωτική κινητικότητα στη Μέση Ανατολή και η χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών ενδέχεται να δημιουργήσει νέα δεδομένα και για χώρες όπως η Ελλάδα και η Κύπρος, ιδίως σε σχέση με τη δραστηριότητα στις βρετανικές βάσεις στην περιοχή.
Παρά τα πιθανά οφέλη, ωστόσο, η Μόσχα κινείται προσεκτικά. Σύμφωνα με αναλυτές, το βασικό στρατηγικό της μέλημα παραμένει η έκβαση του πολέμου στην Ουκρανία, ενώ μια άμεση στρατιωτική αντιπαράθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες για το ζήτημα του Ιράν θα αποτελούσε ένα εξαιρετικά επικίνδυνο σενάριο.
Έτσι, η Ρωσία φαίνεται να επιχειρεί να εκμεταλλευτεί τις γεωπολιτικές αναταράξεις χωρίς να εμπλακεί άμεσα στη σύγκρουση, επιδιώκοντας να αποκομίσει οικονομικά και στρατηγικά οφέλη από μια κρίση που μεταβάλλει τις ισορροπίες σε παγκόσμιο επίπεδο.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
