Η Σαουδική Αραβία πραγματοποίησε πολλαπλές, μη δημοσιοποιημένες επιθέσεις κατά του Ιράν ως αντίποινα για επιθέσεις που είχαν γίνει στο έδαφός της κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters που επικαλείται δύο δυτικούς αξιωματούχους που έχουν ενημερωθεί για το ζήτημα και δύο Ιρανούς αξιωματούχους.
Οι επιθέσεις της Σαουδικής Αραβίας, για τις οποίες δεν είχαν υπάρξει αναφορές στο παρελθόν, σηματοδοτούν την πρώτη φορά που το βασίλειο φέρεται να έχει αναλάβει άμεσα στρατιωτική δράση σε ιρανικό έδαφος και καταδεικνύουν ότι γίνεται όλο και πιο τολμηρό στην άμυνά του έναντι του κύριου περιφερειακού του αντιπάλου.
Οι επιθέσεις, που εξαπολύθηκαν από την Πολεμική Αεροπορία της Σαουδικής Αραβίας, εκτιμάται ότι πραγματοποιήθηκαν στα τέλη Μαρτίου, ανέφεραν οι δύο δυτικοί αξιωματούχοι. Ο ένας ανέφερε απλώς ότι επρόκειτο για «ανταποδοτικές επιθέσεις ως αντίποινα για τις επιθέσεις που δέχτηκε η Σαουδική Αραβία».
Το Reuters τονίζει πως δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει ποιοι ήταν οι συγκεκριμένοι στόχοι.
Η Σαουδική Αραβία, η οποία διατηρεί στενές στρατιωτικές σχέσεις με τις ΗΠΑ, παραδοσιακά βασιζόταν στον αμερικανικό στρατό για την προστασία της, αλλά ο πόλεμος έχει αφήσει το βασίλειο ευάλωτο σε επιθέσεις που έχουν διαπεράσει την αμερικανική στρατιωτική «ομπρέλα».
Τα αραβικά κράτη του Κόλπου άρχισαν να αντεπιτίθενται
Οι επιθέσεις της Σαουδικής Αραβίας δείχνουν τη διεύρυνση της σύγκρουσης και το βαθμό στον οποίο ένας πόλεμος που ξεκίνησε όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν αεροπορικές επιθέσεις εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου έχει εμπλέξει την ευρύτερη Μέση Ανατολή με τρόπους που δεν έχουν αναγνωριστεί δημοσίως.
Μετά τις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις, το Ιράν έχει επιτεθεί και στα έξι κράτη του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, χτυπώντας όχι μόνο αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις αλλά και πολιτικές εγκαταστάσεις, αεροδρόμια και πετρελαϊκές υποδομές, ενώ έκλεισε το Στενό του Ορμούζ, διαταράσσοντας το παγκόσμιο εμπόριο.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα πραγματοποίησαν επίσης στρατιωτικές επιθέσεις εναντίον του Ιράν, σύμφωνα με δημοσιεύματα της Wall Street Journal και του Bloomberg. Συνολικά, οι ενέργειες της Σαουδικής Αραβίας και των Εμιράτων αποκαλύπτουν μια σύγκρουση της οποίας η πραγματική φύση παρέμενε σε μεγάλο βαθμό κρυφή - μια σύγκρουση στην οποία οι μοναρχίες του Κόλπου, που έχουν πληγεί από τις ιρανικές επιθέσεις, άρχισαν να ανταποδίδουν τα πυρά.
Ωστόσο, η προσέγγισή τους δεν ήταν πανομοιότυπη. Τα ΗΑΕ υιοθέτησαν μια πιο σκληρή στάση, επιδιώκοντας να επιβάλουν κόστος στο Ιράν και εμπλέκοντας σπανίως σε δημόσια διπλωματία με την Τεχεράνη.
Η Σαουδική Αραβία, εν τω μεταξύ, έχει προσπαθήσει να αποτρέψει την κλιμάκωση της σύγκρουσης και διατηρεί τακτική επικοινωνία με το Ιράν, μεταξύ άλλων μέσω του πρέσβη της Τεχεράνης στο Ριάντ.
Ο υψηλόβαθμος αξιωματούχος του υπουργείου Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας δεν απάντησε άμεσα στο ερώτημα αν έχει επιτευχθεί συμφωνία αποκλιμάκωσης με το Ιράν, αλλά δήλωσε: «Επιβεβαιώνουμε τη σταθερή θέση της Σαουδικής Αραβίας υπέρ της αποκλιμάκωσης, της αυτοσυγκράτησης και της μείωσης των εντάσεων, με στόχο τη σταθερότητα, την ασφάλεια και την ευημερία της περιοχής και των λαών της».
Χτύπημα και μετά αποκλιμάκωση
Ιρανοί και δυτικοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι η Σαουδική Αραβία ενημέρωσε το Ιράν για τις επιθέσεις, ενώ ακολούθησαν εντατικές διπλωματικές επαφές και απειλές της Σαουδικής Αραβίας για περαιτέρω αντίποινα, γεγονός που οδήγησε σε συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών για αποκλιμάκωση της έντασης.
Ο Άλι Βαέζ, διευθυντής του προγράμματος για το Ιράν στο International Crisis Group, δήλωσε ότι ανταποδοτικές επιθέσεις της Σαουδικής Αραβίας κατά του Ιράν, ακολουθούμενες από μια συμφωνία για αποκλιμάκωση, θα «αποδείκνυαν τη ρεαλιστική συνειδητοποίηση και από τις δύο πλευρές ότι η ανεξέλεγκτη κλιμάκωση συνεπάγεται τεράστιο κόστος».
Μια τέτοια εξέλιξη γεγονότων θα έδειχνε «όχι έλλειψη εμπιστοσύνης, αλλά κοινό ενδιαφέρον για τον περιορισμό της αντιπαράθεσης πριν αυτή εξελιχθεί σε ευρύτερη περιφερειακή σύγκρουση».
Η ανεπίσημη αποκλιμάκωση άρχισε να ισχύει την εβδομάδα πριν η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη συμφωνήσουν σε κατάπαυση του πυρός στον ευρύτερο μεταξύ τους πόλεμο, στις 7 Απριλίου.
Ένας από τους Ιρανούς αξιωματούχους επιβεβαίωσε ότι η Τεχεράνη και το Ριάντ συμφώνησαν να προχωρήσουν σε αποκλιμάκωση, αναφέροντας ότι η κίνηση αυτή αποσκοπούσε στην «παύση των εχθροπραξιών, τη διαφύλαξη των αμοιβαίων συμφερόντων και την αποτροπή της κλιμάκωσης των εντάσεων».
Το Ιράν και η Σαουδική Αραβία - οι δύο κυρίαρχες σιιτικές και σουνιτικές μουσουλμανικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή - που βρίσκονται εδώ και καιρό σε αντιπαράθεση, έχουν υποστηρίξει αντίπαλες ομάδες σε συγκρούσεις σε ολόκληρη την περιοχή.
Μια ειρηνευτική συμφωνία που επιτεύχθηκε με τη μεσολάβηση της Κίνας το 2023 οδήγησε στην επανέναρξη των σχέσεών τους, συμπεριλαμβανομένης μιας εκεχειρίας μεταξύ των Χούθι στο Υεμένη, που υποστηρίζονται από το Ιράν, και της Σαουδικής Αραβίας, η οποία διατηρείται έκτοτε.
Δεδομένου ότι η Ερυθρά Θάλασσα παρέμεινε ανοιχτή στη ναυσιπλοΐα, η Σαουδική Αραβία μπόρεσε να συνεχίσει τις εξαγωγές πετρελαίου καθ’ όλη τη διάρκεια της σύγκρουσης, σε αντίθεση με τα περισσότερα κράτη του Κόλπου, και έτσι κατάφερε να παραμείνει σχετικά ανεπηρέαστη.
Σε άρθρο γνώμης που δημοσιεύθηκε το Σαββατοκύριακο στην εφημερίδα «Arab News», η οποία ανήκει στη Σαουδική Αραβία, ο πρώην επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών της Σαουδικής Αραβίας, πρίγκιπας Τούρκι αλ-Φαϊσάλ, συνόψισε τη λογική του βασιλείου, γράφοντας ότι «όταν το Ιράν και άλλοι προσπάθησαν να σύρουν το βασίλειο στη φωτιά της καταστροφής, η ηγεσία μας επέλεξε να υπομείνει τους πόνους που προκάλεσε ένας γείτονας, προκειμένου να προστατεύσει τις ζωές και την περιουσία των πολιτών της».
Οι επιθέσεις της Σαουδικής Αραβίας έλαβαν χώρα έπειτα από εβδομάδες αυξανόμενης έντασης.
Σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε στο Ριάντ στις 19 Μαρτίου, ο υπουργός Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας, πρίγκιπας Φαϊζάλ μπιν Φαρχάν, δήλωσε ότι το βασίλειο «διατηρεί το δικαίωμα να αναλάβει στρατιωτική δράση, εφόσον αυτό κριθεί απαραίτητο».
Τρεις μέρες αργότερα, η Σαουδική Αραβία κήρυξε τον στρατιωτικό ακόλουθο του Ιράν και τέσσερα μέλη του προσωπικού της πρεσβείας ως personae non gratae.
Το Ιράν μείωσε τις άμεσες επιθέσεις εναντίον της Σαουδικής Αραβίας
Μέχρι τα τέλη Μαρτίου, οι διπλωματικές επαφές και η απειλή της Σαουδικής Αραβίας να υιοθετήσει μια πιο επιθετική στάση, παρόμοια με αυτή των ΗΑΕ, και να προβεί σε περαιτέρω αντίποινα, οδήγησαν σε μια συμφωνία για αποκλιμάκωση της έντασης, σύμφωνα με δυτικές πηγές.
Από τις περισσότερες από 105 επιθέσεις με drones και πυραύλους εναντίον της Σαουδικής Αραβίας την εβδομάδα 25-31 Μαρτίου, ο αριθμός μειώθηκε σε λίγο πάνω από 25 μεταξύ 1 και 6 Απριλίου, σύμφωνα με καταμέτρηση του Reuters βάσει ανακοινώσεων του υπουργείου Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας.
Δυτικές πηγές εκτίμησαν ότι τα βλήματα που εκτοξεύθηκαν κατά της Σαουδικής Αραβίας τις ημέρες πριν από την ευρύτερη κατάπαυση του πυρός προέρχονταν από το Ιράκ και όχι από το ίδιο το Ιράν, γεγονός που υποδηλώνει ότι η Τεχεράνη είχε περιορίσει τις άμεσες επιθέσεις, ενώ οι συμμαχικές ομάδες συνέχιζαν τις επιχειρήσεις τους.
Η Σαουδική Αραβία κάλεσε τον πρέσβη του Ιράκ στις 12 Απριλίου για να διαμαρτυρηθεί για τις επιθέσεις που πραγματοποιήθηκαν από ιρακινό έδαφος.
Η επικοινωνία μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ιράν συνεχίστηκε ακόμη και όταν εμφανίστηκαν εντάσεις κατά την έναρξη της ευρύτερης εκεχειρίας μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, όταν το υπουργείο Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας ανέφερε ότι στις 7 και 8 Απριλίου εκτοξεύθηκαν 31 μη επανδρωμένα αεροσκάφη και 16 πύραυλοι κατά του βασιλείου.
Αυτή η ξαφνική αύξηση των επιθέσεων ώθησε το Ριάντ να εξετάσει το ενδεχόμενο αντιποίνων εναντίον του Ιράν και του Ιράκ, ενώ το Πακιστάν ανέπτυξε μαχητικά αεροσκάφη για να καθησυχάσει το βασίλειο και κάλεσε σε αυτοσυγκράτηση.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
