Η άποψη της καθηγήτριας Νομικής του Γέιλ, Ούνα Χάθαγουεϊ, η οποία χαρακτηρίζει τις επιθέσεις στο Ιράν «κατάφωρα παράνομες», εκφράζει ένα πολύ μεγάλο ποσοστό της διεθνούς νομικής ακαδημίας. Για πολλούς ακαδημαϊκούς, η ανάλυση είναι απλή: Ο Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών απαγορεύει τη χρήση βίας εκτός από περιπτώσεις αυτοάμυνας κατά ένοπλης επίθεσης ή με την άδεια του Συμβουλίου Ασφαλείας. Καμία από τις δύο αυτές συνθήκες, δεν καλύπτει την απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ.
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ στηρίζει την απόφασή του στις επιθέσεις και τις απειλές των ένοπλων ομάφων, εναντίον συμμάχων. Λένε, λοιπόν, ότι όταν ένα κράτος στηρίζει ένοπλες ομάδες που απειλούν και επιχειρούν, τότε η χρήση βίας εναντίον του είναι δικαιολογημένη.
Ωστόσο, ο Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών δεν επιδέχεται ερμηνειών ή αναλύσεων. Το άρθρο 2 απαγορεύει ρητώς τη χρήση βίας κατά της εδαφικής ακαραιότητας ή της πολιτικής ανεξαρτησίας άλλου κράτους. Το άρθρο 51 του Χάρτη, αναφέρει επίσης ρητώς ότι δικαιολογείται αυτοάμυνα σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης. Με βάση αυτή την ερμηνεία, οι διασυνοριακές επιθέσεις στο Ιράν, ελλείψει σαφούς απόδοσης ένοπλης επίθεσης στο ιρανικό κράτος, είναι δύσκολο να συμβιβαστούν με το κείμενο του Χάρτη.
Ωστόσο, αν το δεχτούμε ως σωστό, η πιο σημαντική ιστορία δεν είναι η παραβίαση του νόμου από τις ΗΠΑ. Είναι ο πνευματικός εφησυχασμός του ίδιου του νομικού πλαισίου και των δικηγόρων που το υπερασπίζονται.
Το διεθνές δίκαιο που διέπει τη χρήση βίας έχει αποστεωθεί σε ένα επίσημο δυαδικό σύστημα. Ένα χτύπημα, είναι είτε νόμιμο, είτε παράνομο. Υπάρχει λίγος χώρος στο δόγμα για να γίνει διάκριση μεταξύ των ριζικά διαφορετικών χρήσεων βίας. Υπό μια αυστηρή ερμηνεία, η πλήρης εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και ένα περιορισμένο χτύπημα των ΗΠΑ με στόχο την αποτροπή της χρήσης χημικών όπλων από τη Συρία είναι και τα δύο παράνομα. Η επέμβαση του ΝΑΤΟ στο Κοσσυφοπέδιο - που αναλήφθηκε για να σταματήσει η εθνοκάθαρση - καταδικάζεται επίσης ως παραβίαση του Χάρτη. Εν τω μεταξύ, ο Χάρτης έχει εντυπωσιακά λίγα να πει για τους καταστροφικούς εσωτερικούς πολέμους στο Σουδάν ή τη Μιανμάρ. Και η εφαρμογή του σε μια πιθανή κινεζική εισβολή στην Ταϊβάν θα έθετε μία σειρά από τεχνικά ζητήματα αναγνώρισης και κρατικής υπόστασης, τα οποία που θα μπορούσαν ακόμη και να ευνοήσουν την επιθετικότητα της Κίνας.
Αυτό το φαινόμενο ισοπέδωσης δεν είναι μια μικρή δογματική ιδιορρυθμία. Είναι ένα πρόβλημα αξιοπιστίας. Το πρόβλημα δεν είναι ότι οι κυβερνήσεις αγνοούν το διεθνές δίκαιο. Είναι ότι οι διεθνείς δικηγόροι υποχωρούν πολύ συχνά σε έναν άκαμπτο φορμαλισμό που αρνείται να αντιμετωπίσει τις ηθικές και στρατηγικές διαφορές που όλοι οι άλλοι μπορούν να δουν.
Υπάρχουν βάσιμοι λόγοι για να υπερασπιστούμε μια σαφή απαγόρευση της βίας. Η στενή δομή του Χάρτη σχεδιάστηκε για να μειώσει τους οπορτουνιστικούς ισχυρισμούς αυτοάμυνας και να αποτρέψει τη μονομερή διεξαγωγή πολέμου. Αλλά η επιλογή δεν είναι μεταξύ φωτεινών γραμμών και ηθικού χάους. Είναι μεταξύ ενός νομικού λόγου που ασχολείται ειλικρινά με κανονιστικές διακρίσεις και ενός λόγου που κρύβεται πίσω από τον μινιμαλισμό των κειμένων, ενώ η πραγματικότητα προχωρά.
Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, πολλοί μελετητές προσπάθησαν να διατηρήσουν την αρχιτεκτονική του Χάρτη επεκτείνοντας αθόρυβα τις εξαιρέσεις του - χαλαρώνοντας τα πρότυπα επικείμενης απειλής, ομαλοποιώντας την έννοια του «ανίκανου ή απρόθυμου» ή μειώνοντας τα όρια απόδοσης. Αυτή η στρατηγική δεν είναι βιώσιμη. Επιτρέπει στα ισχυρά κράτη να αναδιαμορφώνουν το δόγμα κατάτ το δοκούν, ενώ οι ακαδημαϊκοί επιμένουν ότι τίποτα θεμελιώδες δεν έχει αλλάξει.
Το αμερικανο-ισραηλινό χτύπημα στο Ιράν αναμφισβήτητα εμπίπτει στη λάθος πλευρά της παραδοσιακής ερμηνείας του Χάρτη. Αλλά αν αυτό το συμπέρασμα δεν επιτρέπει στον νόμο να διαφοροποιήσει ουσιαστικά τις συγκρούσεις στην Ουκρανία και το Ιράν, το πρόβλημα είναι βαθύτερο από οποιοδήποτε μεμονωμένο επεισόδιο.
Η αυθεντία του διεθνούς δικαίου εξαρτάται τελικά από την ικανότητά του να ευθυγραμμίζει τη νομική κρίση με ευρέως κοινές ηθικές διαισθήσεις σχετικά με τον πόλεμο και την ειρήνη. Εάν δεν μπορεί να το κάνει αυτό - εάν επιμένει να αντιμετωπίζει τις βαθιά διαφορετικές συγκρούσεις ως δογματικά εναλλάξιμες - δεν θα περιορίσει ουσιαστικά τα ισχυρά κράτη. Ούτε θα διαθέτει την ηθική σαφήνεια που απαιτείται για να καταδικάσει την γνήσια επιθετικότητα, όταν αυτή συμβαίνει.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
