Η στρατηγική πίεσης Τραμπ και τα ρίσκα μιας σύγκρουσης με το Ιράν

Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο περιορισμένων στρατιωτικών πληγμάτων με στόχο να πιέσει το Ιράν να υπογράψει μια νέα συμφωνία για το πυρηνικό του πρόγραμμα. Ωστόσο, μία επίθεση θα μπορούσε να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα, πυροδοτώντας έναν νέο αποσταθεροποιητικό κύκλο έντασης στη Μέση Ανατολή.

Το Πεντάγωνο έχει οργανώσει μια εκτεταμένη στρατιωτική ανάπτυξη στην περιοχή, που περιλαμβάνει δύο αεροπλανοφόρα, αεροσκάφη μαχητικά και ανεφοδιασμού,  δίνοντας στον Τραμπ τη δυνατότητα να προχωρήσει είτε σε περιορισμένες είτε σε ευρύτερες επιχειρήσεις κατά του Ιράν.

Παράλληλα, ο Τραμπ και άλλοι αξιωματούχοι της κυβέρνησής του έχουν προβεί σε αντικρουόμενες δημόσιες δηλώσεις σχετικά με το τι ακριβώς επιδιώκουν από μια νέα συμφωνία με την Τεχεράνη. Ειδικοί σε θέματα του Ιράν επισημαίνουν ότι μια επίθεση εν μέσω διαπραγματεύσεων θα μπορούσε να τινάξει στον αέρα κάθε προοπτική συμφωνίας και να οδηγήσει σε έναν επικίνδυνο κύκλο αντιποίνων.

Η αυξανόμενη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ, σε συνδυασμό με προειδοποιήσεις για τα Στενά του Ορμούζ, εντείνει τους κινδύνους κλιμάκωσης με το Ιράν.

Ανώτερος κυβερνητικός αξιωματούχος στην περιοχή που μίλησε στο Bloomberg, η Τεχεράνη είναι πιθανό να αναστείλει τη συμμετοχή της στις συνομιλίες εάν οι ΗΠΑ προχωρήσουν σε πλήγμα.

«Δεν πρόκειται να εξασφαλίσει διπλωματική συμφωνία από τους Ιρανούς αν τους επιτεθεί ξανά», δήλωσε η Μπάρμπαρα Σλάβιν, ερευνήτρια στο Stimson Center στην Ουάσιγκτον. Όπως πρόσθεσε, ακόμη και οι στρατιωτικές απειλές από μόνες τους, ακόμη κι αν δεν υλοποιηθούν, «θα τους κάνουν λιγότερο πρόθυμους να συνάψουν συμφωνία».

Παρότι ο Τραμπ έχει θέσει προθεσμία από 10 έως 15 ημέρες, παραμένει ασαφές τι θα μπορούσε να επιτύχει στην πράξη ένας νέος γύρος αεροπορικών επιδρομών,  είτε περιορισμένων είτε μη.

Το Ισραήλ και οι ΗΠΑ έπληξαν εκτεταμένα τις πυρηνικές εγκαταστάσεις και την αεράμυνα της χώρας τον Ιούνιο, με τον Αμερικανό πρόεδρο να δηλώνει τότε ότι «οι βασικές εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου έχουν πλήρως και ολοκληρωτικά καταστραφεί».

Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ θα μπορούσαν επίσης να στοχεύσουν το ιρανικό βαλλιστικό οπλοστάσιο. Ωστόσο, σύμφωνα με την Μπάρμπαρα Σλάβιν, υπάρχει ο κίνδυνος η Τεχεράνη, πριν χάσει αυτή τη δυνατότητα, να προχωρήσει σε πυραυλική επίθεση κατά αμερικανικών ή συμμαχικών στόχων.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, του οποίου η κυβέρνηση έχει εμπλακεί τα τελευταία χρόνια σε πολεμικές επιχειρήσεις στη Γάζα και τον Λίβανο και έχει πλήξει στόχους στη Συρία και το Ιράν, έχει  πιέσει επανειλημμένα για αμερικανικά πλήγματα κατά της Τεχεράνης. Πρόσφατα μετέβη στην Ουάσιγκτον για να ζητήσει πιο αυστηρές και ολοκληρωμένες δράσεις στο πλαίσιο των εν εξελίξει διπλωματικών επαφών μεταξύ Λευκού Οίκου και Ιράν.

Ερωτηθείς σε συνέντευξη Τύπου την Παρασκευή ποιο μήνυμα θα έστελνε στον ιρανικό λαό, ο Τραμπ απάντησε: «Πρέπει να διαπραγματευτούν μια δίκαιη συμφωνία. Πρέπει να διαπραγματευτούν».

Αν και ο Τραμπ έχει δείξει προτίμηση σε σύντομες, γρήγορες στρατιωτικές επιχειρήσεις, όπως οι  περιορισμένοι βομβαρδισμοί στην Υεμένη, τη Συρία και τη Νιγηρία, αλλά και την επιχείρηση ειδικών δυνάμεων που οδήγησε στη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο της Βενεζουέλας τον Ιανουάριο, μια επίθεση κατά του Ιράν θα μπορούσε να προκαλέσει αντίποινα που θα παρέσυραν τις ΗΠΑ σε μια πιο παρατεταμένη σύγκρουση.

Ιστορικά, η Τεχεράνη δεν έχει ενεργήσει πάντα σύμφωνα με τις αμερικανικές εκτιμήσεις, ενώ οι «περιορισμένες» στρατιωτικές εκστρατείες δεν εξελίσσονται απαραίτητα όπως σχεδιάζονται, σημείωσε η Μπέκα Γουάσερ, επικεφαλής αμυντικών αναλύσεων στο Bloomberg.

«Οι επιθέσεις με αεροπορικά και πυραυλικά πλήγματα προτιμούνται από τους ανώτατους ηγέτες, επειδή μπορούν να πραγματοποιηθούν από απόσταση και φαινομενικά να αποφέρουν γρήγορα αποτελέσματα», ανέφερε, προσθέτοντας όμως ότι οι περιορισμένες επιχειρήσεις συχνά μετατρέπονται σε «μακροχρόνιες και δαπανηρές εμπλοκές».

Η αμερικανική επιχειρηματολογία, που αλλάζει συνεχώς, τόσο για τις συνομιλίες όσο και για τα ενδεχόμενα πλήγματα, καθιστά ακόμη δυσκολότερη την αποκρυπτογράφηση των πραγματικών προθέσεων της Ουάσιγκτον. Η αρχική απειλή Τραμπ για αεροπορικές επιδρομές είχε διατυπωθεί στο πλαίσιο στήριξης των διαδηλώσεων στο Ιράν τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο, τις οποίες το καθεστώς κατέστειλε βίαια, με χιλιάδες νεκρούς.

Ενώ ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έχει ζητήσει να συμπεριληφθούν σε μια «ουσιαστική» συμφωνία όροι και για άλλα ζητήματα όπως είναι το βαλλιστικό πρόγραμμα του Ιράν, η στήριξη ένοπλων ομάδων όπως οι Χούθι της Υεμένης και η μεταχείριση των διαδηλωτών, Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν απορρίψει την προοπτική μιας τόσο διευρυμένης ατζέντας.

Πλέον, ο Τραμπ φαίνεται να επιδιώκει μια περιορισμένη συμφωνία για τα πυρηνικά, παρά το γεγονός ότι κατά την πρώτη του θητεία είχε αποκηρύξει τη συμφωνία του 2015 που είχε συναφθεί επί προεδρίας Ομπάμα, μια αποχώρηση που ενδεχομένως καθιστά λιγότερο πιθανό να συμφωνήσει η Τεχεράνη σε εκτεταμένες παραχωρήσεις.

Οι έμμεσες διαπραγματεύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν επικεντρώνονται στα τεχνικά στοιχεία του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, όπως η τοποθεσία, το επίπεδο και ο αριθμός των φυγοκεντρητών ουρανίου, μετέδωσε το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο ISNA. Σύμφωνα με διπλωμάτη που επικαλείται το πρακτορείο, Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν αποδεχθεί την «κόκκινη γραμμή» της Τεχεράνης τη συνέχιση του εμπλουτισμού ουρανίου.

Παραμένει ασαφές αν ο Τραμπ θα διατάξει τελικά πλήγματα ή αν απλώς επιχειρεί να ασκήσει πίεση. Η μεγάλη συγκέντρωση αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή με ενεργοποιημένους τους αναμεταδότες στα στρατιωτικά αεροσκάφη εκτιμάται ότι πρόκειται για μήνυμα αποτροπής, σύμφωνα με πρώην Αμερικανό αξιωματούχο με γνώση του σχεδιασμού της Κεντρικής Διοίκησης (CENTCOM).

Ένα προληπτικό πλήγμα των ΗΠΑ θα μπορούσε να στοχεύσει ιρανικές παράκτιες αντιπλοϊκές πυραυλικές συστοιχίες, αφαιρώντας μια κρίσιμη στρατιωτική δυνατότητα και μειώνοντας τον κίνδυνο απωλειών αμάχων, δεδομένου ότι βρίσκονται μακριά από πυκνοκατοικημένες περιοχές.

Παρά το γεγονός ότι το Ιράν έχει αποδυναμωθεί από προηγούμενα πλήγματα και αντιμετώπισε πρόσφατα τη σοβαρότερη εσωτερική αναταραχή των τελευταίων δεκαετιών, παραμένει ικανό να αντεπιτεθεί. Πιθανά αντίποινα θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν τη χρήση βαλλιστικών πυραύλων μικρού και μεσαίου βεληνεκούς κατά αμερικανικών βάσεων στην περιοχή, καθώς και την ενεργοποίηση περιφερειακών συμμάχων του.

«Αυτή τη στιγμή προσπαθούν να κερδίσουν χρόνο και να κάνουν παραχωρήσεις συμβολικού χαρακτήρα και όχι ουσιαστικές», δήλωσε ο Ντένις Ρος, πρώην απεσταλμένος του προέδρου Μπιλ Κλίντον για τη Μέση Ανατολή.

«Οι Ιρανοί στέλνουν μήνυμα ότι ένας πόλεμος θα είναι μακρύς, γνωρίζοντας ότι ο Τραμπ δεν θέλει έναν παρατεταμένο πόλεμο. Ο Τραμπ, από την πλευρά του, λέει στο καθεστώς ότι θα πληρώσει τίμημα που δεν έχει πληρώσει στο παρελθόν», πρόσθεσε. «Καμία πλευρά δεν θέλει πόλεμο».
 

Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.