Επίσκεψη στην ιστορική Μονή Μπάτσκοβο

Του Νικόλα Μπάρδη

Το Μοναστήρι Μπάτσκοβο αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα χριστιανικά μνημεία της Βουλγαρίας, και συνάμα ένα από τα μεγαλύτερα και αρχαιότερα ορθόδοξα μοναστήρια ολόκληρης της Ευρώπης. Βρίσκεται μέσα σ’ ένα πυκνό δάσος στη δεξιά όχθη του Ποταμού Ασένιτσα, περίπου 189 χλμ. μακριά από τη Σόφια και 10 χλμ. νότια του Ασένοβγκραντ, ενώ υπάγεται στην Ιερά Σύνοδο της Βουλγαρικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Το εν λόγω μοναστήρι είναι ευρέως γνωστό, καθώς συνδυάζει με τρόπο μοναδικό τον Βυζαντινό, Βουλγαρικό και Γεωργιανό πολιτισμό, κάτω από τη σκέπη της ίδιας πίστης. 

Η ιστορική αυτή Μονή ιδρύθηκε το 1083 από τον Πρίγκιπα Γρηγόριο Πακουριανό, εξέχοντα πολιτικό και στρατιωτικό διοικητή στην υπηρεσία των Βυζαντινών, ως Βυζαντινό Ιβηριανό Ορθόδοξο Μοναστήρι, που ίδρυσε εκεί και μία σχολή για νέους. Το πρόγραμμα σπουδών περιελάμβανε πρωτίστως θρησκευτικά, καθώς επίσης μαθηματικά, ιστορία και μουσική. Τον 13ο αιώνα οι Βυζαντινοί Ιβηριανοί Μοναχοί έχασαν την κυριότητα του Μοναστηριού, αλλά οι παραδόσεις τους διατηρήθηκαν αλώβητες μέχρι τις αρχές του 14ου αιώνα. Σήμερα, μάλιστα, σώζεται εκεί ένα Αρμενικό Ευαγγέλιο του 10ου αιώνα. Κατά την περίοδο της Δεύτερης Βουλγαρικής Αυτοκρατορίας το Μοναστήρι τέθηκε υπό την προστασία του Τσάρου Ιβάν Αλεξάνταρ, όπως αποδεικνύεται από μια εικόνα του στις αψίδες του νάρθηκα του οστεοφυλακίου.

Αν και το μοναστήρι έμεινε ανεπηρέαστο από τα πρώτα κύματα της Τουρκικής εισβολής στα Βουλγαρικά εδάφη, στα χρόνια που ακολούθησαν λεηλατήθηκε και καταστράφηκε, αλλά ανακαινίστηκε ριζικά στα τέλη του 15ου αιώνα. Η τραπεζαρία, οι τοιχογραφίες της οποίας έχουν φιλοτεχνηθεί από ανώνυμο ζωγράφο και έχουν μεγάλη καλλιτεχνική αξία, ανακατασκευάσθηκε το 1601 και η Εκκλησία της Παναγίας, που σώζεται ακόμη, ολοκληρώθηκε το 1604. Η τοιχογραφία με τον τίτλο

«Πανόραμα», που στολίζει τον εξωτερικό τοίχο της τραπεζαρίας, αναπαριστά με μοναδικό τρόπο την ιστορία του μοναστηριού. Μάλιστα, προσφέρει μια πανοραμική θέα του μοναστηριού με όλα τα γύρω κτίρια που υπήρχαν την εποχή που ζωγραφίστηκε. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη τοιχογραφία τοπίου στα Βαλκάνια, που μετά από τόσα χρόνια διατηρεί σχεδόν αναλλοίωτα τα χρώματά της. 

Η Μονή Μπάτσκοβο ξεχωρίζει φυσικά και για το περίφημο οστεοφυλάκιό της, που αποτελεί το μοναδικό τμήμα που έχει διασωθεί από το αρχικό κτίσμα της μονής. Το οστεοφυλάκιο φέρει έναν ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό σχεδιασμό και σπάνιες τοιχογραφίες, ενώ βρίσκεται 300 μέτρα μακριά από το σύγχρονο μοναστηριακό συγκρότημα.

Το εν λόγω κτίριο έχει δύο ορόφους και παραπέμπει αρκετά σε Συρο-παλαιστινιακούς νεκροθαλάμους, αρκετά ξένο για τις τοπικές παραδόσεις. Κάθε όροφος έχει ένα νάρθηκα, ένα ενιαίο κλίτος και μία αψίδα. Το ισόγειο προορίζεται για κρύπτη και έχει 14 θέσεις ταφής. Ο λόγος που ξεχωρίζει το συγκεκριμένο οστεοφυλάκιο, είναι διότι αποτελεί ένα ξεχωριστό κράμα Αρμενικής, Γεωργιανής και Βυζαντινής κατασκευαστικής παράδοσης, που όμοιό του δύσκολα συναντούμε.

Η επίσκεψη ολοκληρώνεται στο Μουσείο της Μονής, που διαθέτει μια πλούσια συλλογή από δίσκους, εικόνες, βιβλία, το ξίφος του Φρειδερίκου Α΄ Βαρβαρόσσα, ένα σουλτανικό φιρμάνι του 1452, ένα ξυλόγλυπτο σταυρό με μικροτεχνία και πολλά ακόμη αξιόλογα εκθέματα. Μία νωπογραφία του «Τέλους των Ημερών», ζωγραφισμένη από το Ζαχάρι Ζογκράφ το 1850, διατηρείται στην Εκκλησία του Αγίου Νικολάου και θεωρείται ένα από τα πιο σπουδαιότερα έργα τέχνης της Βουλγαρικής Εθνικής Αναγέννησης.
 

Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.