- Η μονή δημιουργήθηκε στις αρχές του 16ου αιώνα, αλλά το όνομά της πήρε από τον ασκητή Βαρλαάμ, ο οποίος εγκαταστάθηκε πολύ νωρίτερα στον βράχο
- Από το 1350 και μετά η ανάβαση στο μοναστήρι γινόταν με ξύλινες σκάλες, που είχαν 25 περίπου βαθμίδες η καθεμία
- Το καθολικό της μονής είναι αφιερωμένο στους Άγιους Πάντες
Του Νικόλα Μπάρδη
Η Ιερά Μονή Βαρλαάμ, γνωστή και ως Μονή των Αγίων Πάντων, είναι ένα ανδρικό μοναστήρι στα Μετέωρα, στην κορυφή ενός επιβλητικού και απότομου βράχου. Σήμερα αποτελεί ένα από τα έξι ενεργά μοναστήρια των Μετεώρων, τα οποία αποτελούν Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO ήδη από το 1988. Η μονή δημιουργήθηκε στις αρχές του 16ου αιώνα, αλλά το όνομά της πήρε από τον ασκητή Βαρλαάμ, ο οποίος εγκαταστάθηκε πολύ νωρίτερα στον βράχο, τον 14ο αιώνα (1350), ενώ είναι ευρέως γνωστή για το σημαντικό αρχείο που διατηρεί. Η μονή οργανώθηκε από τους αδελφούς Νεκτάριο και Θεοφάνη, τους λεγόμενους Αψαράδες, γόνους παλιάς βυζαντινής οικογένειας της Ηπείρου, στις αρχές του 16ου αιώνα. Εν έτει 1518 τα αδέρφια ανακαίνισαν το παρεκκλήσι των Τριών Ιεραρχών, το οποίο είχε κτίσει ο Βαρλαάμ και το 1536 ανεγέρθη ο πύργος του βριζονίου. Το μοναστήρι γνώρισε μεγάλη οικονομική και πνευματική άνθηση.
Από το 1350 και μετά η ανάβαση στο μοναστήρι γινόταν με ξύλινες σκάλες, που είχαν 25 περίπου βαθμίδες η καθεμία. Από τη βόρεια πλευρά της μονής κρέμονταν με πασσάλους από τον βράχο και δημιουργούσαν ένα κενό μεταξύ τους. Οι μοναχοί ήταν αναγκασμένοι να πηδούν από τη μία σκάλα στην άλλη, με κίνδυνο πολλές φορές να χάσουν ακόμη και την ίδια τους τη ζωή. Η δυσκολία αυτή υπήρχε λόγω της ιδιομορφίας και της μορφολογίας των βράχων. Υπήρχαν περίπου τέσσερις με πέντε σκάλες, με μέγιστο αριθμό 95 βαθμίδων. Περί το 1517 - 1518 αναρριχήθηκαν οι κτήτορες, που έκτισαν τον πύργο της μονής. Τα χρόνια που ακολούθησαν η ανέλκυση των μοναχών και των υλικών γινόταν με χειροκίνητο βριζόνι (δίχτυ). Από τις αρχές του 19ου αιώνα δημιουργήθηκαν λαξευτές σκάλες στον βράχο με μία ενδιάμεση γέφυρα, οι οποίες δέχτηκαν πολλές μετατροπές. Στις μέρες μας η ανέλκυση των πραγμάτων γίνεται με ηλεκτρισμό.
Το καθολικό της μονής είναι αφιερωμένο στους Άγιους Πάντες. Πρόκειται για σταυροειδή εγγεγραμμένο ναό αγιορείτικου τύπου, που χρονολογείται από το 1541. Η αγιογράφησή του έγινε σταδιακά σε τρεις φάσεις. Οι παλαιότερες αγιογραφίες φιλοτεχνήθηκαν από τον Φράγκο Κατελάνο το 1548, η δεύτερη φάση χρονολογείται από το 1566 και είναι έργο των αγιογράφων Γεώργιου και Φράγκου Κονταρή, ενώ οι πιο πρόσφατες αγιογραφίες χρονολογούνται από το 1780 έως το 1782, σύμφωνα με κτητορική επιγραφή, αλλά πιθανότατα ήταν απλώς επεμβάσεις μικρής κλίμακας. Βορειοδυτικά του καθολικού βρίσκεται η τράπεζα, η οποία στεγάζει σπάνια κειμήλια, το παρεκκλήσι των Τριών Ιεραρχών, ένας μονόχωρος δρομικός ξυλόστεγος ναός, η εστία, τα κελιά και ο ξενώνας. Στην άλλη πλευρά, προς την είσοδο, βρίσκεται το νοσοκομείο και το παρεκκλήσι των Αγίων Αναργύρων.
Σημαντική για την ιστορική διαδρομή της μονής υπήρξε η συμβολή του μοναχού Χριστοφόρου, ο οποίος κατά τη διάρκεια του 18ου αι. ταξινόμησε το πολύτιμο αρχείο της και αντέγραψε πλήθος ιστορικών κειμένων. Το μοναστήρι χάρη στην οικονομική ευρωστία του διακρίθηκε τόσο στην πνευματική προκοπή, όσο και στη συμμετοχή στους αγώνες του έθνους, ενώ χάρη στις πλούσιες δωρεές ηγεμόνων της Βλαχίας οργανώθηκε στο εσωτερικό του ένα πρότυπο βιβλιογραφικό εργαστήριο. Πλήθος προσκυνητών από την Ελλάδα και τον κόσμο συρρέουν σήμερα στο ιστορικό αυτό μοναστήρι, για να προσευχηθούν, αλλά και να δουν τους θησαυρούς που φυλάει εδώ και αιώνες στο εσωτερικό του.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
