Οι ποδοσφαιρόφιλοι παρακολουθούν όλο και περισσότερο τις προετοιμασίες για το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026 με κομμένη την ανάσα.
Το πιο δημοφιλές αθλητικό γεγονός στον πλανήτη είναι «βουτηγμένο» στην αντιπαράθεση. Eίτε πρόκειται για τις εξωφρενικές τιμές των εισιτηρίων, είτε για το ζήτημα της συμμετοχής του Ιράν λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή, είτε για τον ρόλο που η Υπηρεσία Μετανάστευσης και Τελωνείων των ΗΠΑ (ICE) μπορεί ή δεν μπορεί να διαδραματίσει στην αστυνόμευση της διοργάνωσης.
Κι όμως, χαμένο μέσα στα υπόλοιπα προβλήματα βρίσκεται ένα φιάσκο που εγκυμονεί εξίσου μεγάλο μακροπρόθεσμο κίνδυνο με οποιοδήποτε άλλο, όπως αναφέρει η Guardian: η συγκλονιστική συμβολή του τουρνουά στην ανεξέλεγκτη κλιματική αλλαγή.
«Το πιο ρυπογόνο» Παγκόσμιο Κύπελλο
Το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026 δεν είναι μόνο το πιο πολιτικά εύφλεκτο τουρνουά στη σύγχρονη ιστορία, αλλά βρίσκεται επίσης σε τροχιά να γίνει το «πιο ρυπογόνο» Παγκόσμιο Κύπελλο όλων των εποχών, με τις συνολικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου να αγγίζουν σχεδόν το διπλάσιο του ιστορικού μέσου όρου.
Οι επιστήμονες προβλέπουν συντηρητικά ότι το τουρνουά θα παραγάγει περίπου 9 εκατομμύρια τόνους ισοδυνάμου διοξειδίου του άνθρακα. Τα αεροπορικά ταξίδια αποτελούν περίπου 7,7 εκατομμύρια τόνους αυτού του προϋπολογισμού άνθρακα, ποσότητα υπερτετραπλάσια από τον μέσο όρο των διοργανώσεων που διεξήχθησαν μεταξύ 2010 και 2022.
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι η εκτίμηση για το χειρότερο σενάριο όσον αφορά τις αεροπορικές μεταφορές είναι περίπου 13,7 εκατομμύρια τόνοι CO2. Αυτό μπορεί να ακούγεται κακό, αλλά αυτό συμβαίνει απλώς επειδή οι εκπομπές του Παγκοσμίου Κυπέλλου δεν ήταν ποτέ χειρότερες.
Μεγάλο μέρος αυτού μπορεί να αποδοθεί σε «αυτογκόλ» της ίδιας της FIFA. Επέλεξε να αυξήσει τον αριθμό των συμμετεχουσών ομάδων σε 48, από 32 που ήταν στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2022 στο Κατάρ. Επέλεξε επίσης τρεις διοργανώτριες χώρες –τον Καναδά, το Μεξικό και τις ΗΠΑ– που καλύπτουν μια τεράστια γεωγραφική έκταση. Ακόμα κι αν το σιδηροδρομικό σύστημα των ΗΠΑ δεν ήταν προβληματικό, οι αποστάσεις που πρέπει να διανύσουν πολλοί φίλαθλοι καθιστούν μη πρακτικές τις μορφές μεταφοράς με χαμηλότερη ένταση άνθρακα.
Κάποιοι μπορεί να επισημάνουν ότι οι εκτιμώμενοι 9 εκατομμύρια τόνοι CO2 του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2026 ωχριούν σε σύγκριση με τα 5,9 δισεκατομμύρια τόνους CO2 που εκτόξευσαν οι ΗΠΑ στον αέρα μόνο το 2025.
Αν και αυτό είναι αλήθεια, είναι εξίσου αλήθεια ότι το να επιτραπεί παθητικά στη FIFA να καταστρέφει εσκεμμένα το περιβάλλον σημαίνει υπόκυψη στο greenwashing (πράσινο ξέπλυμα): την παραπλανητική πρακτική του να μιλάς πολύ για το περιβάλλον, αλλά να αποτυγχάνεις να προχωρήσεις σε ουσιαστικά μέτρα βιωσιμότητας.
Η FIFA τρέχει προς τη λάθος κατεύθυνση σε μια εποχή που οι ακτιβιστές κερδίζουν μια σειρά από δικαστικές νίκες για το κλίμα ενάντια σε αμετανόητους υποστηρικτές του greenwashing.
Το Παγκόσμιο Κύπελλο του Κατάρ
Η FIFA μοιάζει να είναι εδώ και καιρό ένας ξεδιάντροπος πάροχος greenwashing. Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα για αυτό είναι τοο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2022 στο Κατάρ.
Πριν από το τουρνουά, ο πρόεδρός της, Τζάνι Ινφαντίνο, παρακάλεσε τους οπαδούς του ποδοσφαίρου «να σηκώσουν την πράσινη κάρτα της FIFA για τον πλανήτη», εννοώντας με αυτό να «καταγράψουν ένα σύντομο μήνυμα» εξηγώντας «τι θα κάνετε για να προστατεύσετε το περιβάλλον και να σώσετε τον κόσμο μας» και να το αναρτήσουν στο διαδίκτυο. Αυτές οι πρωτοβουλίες αποτελούσαν μέρος του «στόχου» του Ινφαντίνο να καταστήσει το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2022 «κλιματικά ουδέτερο».
Στην πραγματικότητα, το Παγκόσμιο Κύπελλο του Κατάρ 2022 ήταν μια βόμβα άνθρακα με αθλητική αμφίεση. Απαίτησε περισσότερες από 1.000 καθημερινές εισερχόμενες και εξερχόμενες πτήσεις, χρησιμοποίησε ένα ενεργοβόρο σύστημα αφαλάτωσης για τον καθαρισμό του νερού και βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό σε εικονικά σχήματα αντιστάθμισης άνθρακα. Ακόμη και οι σπόροι του γρασιδιού για τα προσεγμένα γήπεδα ποδοσφαίρου μεταφέρθηκαν αεροπορικώς από τη Βόρεια Αμερική με αεροπλάνα ελεγχόμενου κλίματος.
Κατά κάποιον τρόπο, το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026 είναι ακόμα χειρότερο. Δεδομένου ότι οι αυξημένες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου προκαλούν πρόωρους θανάτους, ο μελετητής Τιμ Γουόλτερς υποστηρίζει ότι αυτό το Παγκόσμιο Κύπελλο είναι το πιο θανατηφόρο αθλητικό γεγονός στην ιστορία, ένα σημάδι της «απόλυτης μισανθρωπίας» της FIFA.
Οι εξωφρενικοί παραλογισμοί αφθονούν. Στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2022, τα στάδια βρίσκονταν σχετικά κοντά το ένα στο άλλο, συνδεδεμένα με μετρό και λεωφορεία.
Στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026, η ομάδα της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης –και οι οπαδοί και οι οικογένειές τους– θα πρέπει να ταξιδέψουν περισσότερα από 5.000 χιλιόμετρα από το Τορόντο στο Λος Άντζελες και μετά στο Σιάτλ. Το προπονητικό τους κέντρο βρίσκεται στο Σολτ Λέικ Σίτι, πράγμα που σημαίνει ότι θα προσθέσουν επιπλέον χιλιόμετρα άνθρακα.
Η Αλγερία θα συγκεντρώσει περίπου 4,800 χιλιόμετρα ταξιδεύοντας από το Κάνσας Σίτι στο Σαν Φρανσίσκο και πίσω.
Η Τσεχία ξεκινά από τη Γουαδαλαχάρα πριν κατευθυνθεί στην Ατλάντα και στη συνέχεια στην Πόλη του Μεξικού, σημειώνοντας περισσότερα από 4.500 χιλιόμετρα.
Η συμφωνία με Aramco
Το 2024, η FIFA υπέγραψε τετραετή συμφωνία συνεργασίας με την Aramco, τον κρατικό ενεργειακό κολοσσό της Σαουδικής Αραβίας, που είναι ο μεγαλύτερος εταιρικός παραγωγός αερίων του θερμοκηπίου στον πλανήτη, υπεύθυνος για περισσότερο από το 4% όλων των εκπομπών από το 1965.
Περισσότερες από 100 επαγγελματίες ποδοσφαιρίστριες, συμπεριλαμβανομένων μερικών από τα μεγαλύτερα ονόματα του αθλήματος, υπέγραψαν επιστολή που καταδικάζει τη συνεργασία, επικαλούμενες τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις ως σοβαρό πρόβλημα. Όπως το έθεσε η αρχηγός της εθνικής ομάδας του Καναδά, Τζέσι Φλέμινγκ: «Η Aramco είναι ένας από τους μεγαλύτερους ρυπαντές του πλανήτη που όλοι αποκαλούμε σπίτι μας. Δεχόμενη τη χορηγία της Aramco, η FIFA επιλέγει τα χρήματα αντί για την ασφάλεια των γυναικών και την ασφάλεια του πλανήτη».
Η θερμοκρασία στους αγώνες
Στο Παγκόσμιο Κύπελλο αυτού του καλοκαιριού, η ασφάλεια των παικτών βρίσκεται επίσης σε κίνδυνο λόγω της ακραίας ζέστης που προκαλεί η ανεξέλεγκτη κλιματική αλλαγή.
Η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία προειδοποιεί ότι κάθε περιοχή των ΗΠΑ θα βιώσει θερμοκρασίες που υπερβαίνουν τους ιστορικούς μέσους όρους για τους δύο μήνες κατά τους οποίους θα διεξαχθεί το τουρνουά.
Μια ανάλυση του Guardian διαπίστωσε ότι «τα υψηλά επίπεδα ζέστης και υγρασίας θα επηρεάσουν την ικανότητα των ομάδων να αποδώσουν στο γήπεδο», με τη θερμοκρασία υγρού βολβού (WBGT) –ένα μέτρο που περιλαμβάνει όχι μόνο τη θερμοκρασία του αέρα αλλά και το άμεσο ηλιακό φως, την υγρασία και την ταχύτητα του ανέμου– να είναι πιθανό να προκαλέσει προβλήματα.
Η ανάλυση υποδηλώνει ότι «26 αγώνες στο Παγκόσμιο Κύπελλο θα διεξαχθούν όταν η θερμοκρασία είναι ίση ή μεγαλύτερη από 26°C» –ένα όριο πέρα από το οποίο η FIFPRO, η παγκόσμια ένωση παικτών, δηλώνει ότι είναι απαραίτητα τα διαλείμματα για δροσισμό (cooling breaks). Αυτό ακολουθεί μια ακαδημαϊκή μελέτη που κατέληξε σε ένα ακόμη πιο δυσοίωνο εύρημα, ότι 14 από τις 16 διοργανώτριες πόλεις είναι πιθανό να βιώσουν μέσες τιμές WBGT που υπερβαίνουν τους 28°C τον Ιούνιο και τον Ιούλιο.
Η FIFPRO έχει υποστηρίξει ότι μια θερμοκρασία 28°C WBGT δικαιολογεί την πιθανή διακοπή του αγώνα. Όλα αυτά, ισχυρίζονται οι ερευνητές, εγείρουν «την πιθανώς σοβαρή ανησυχία της ακραίας ζέστης για την υγεία των παικτών και των διαιτητών στο Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA 2026». Ενώ τρεις από τις πόλεις που είναι περισσότερο εκτεθειμένες σε πιθανώς επικίνδυνα επίπεδα ζέστης –το Χιούστον, το Ντάλας και η Ατλάντα– διαθέτουν κλιματιζόμενα στάδια, η ενέργεια που απαιτείται για την τροφοδοσία αυτής της ψύξης δεν βοηθά ακριβώς την κλιματική αλλαγή.
Τα μέτρα της FIFA
Η FIFA έχει λάβει μέτρα για τον μετριασμό της ζέστης. Πολλοί αγώνες σε πιο θερμές πόλεις θα ξεκινήσουν το βράδυ, μακριά από τις πιο ζεστές ώρες της ημέρας.
Η FIFA ανακοίνωσε επίσης τον περασμένο Δεκέμβριο ότι κάθε ημίχρονο κάθε αγώνα θα περιλαμβάνει ένα τρίλεπτο «διάλειμμα ενυδάτωσης» ανεξάρτητα από τις καιρικές συνθήκες. Προς έκπληξη κανενός, η FIFA αποφάσισε επίσης ότι οι τηλεοπτικοί σταθμοί μπορούν να γεμίσουν δύο λεπτά και 10 δευτερόλεπτα από κάθε διάλειμμα με διαφημίσεις, αρκεί να μη διακόψουν εντός 20 δευτερολέπτων από το σφύριγμα του διαιτητή για το διάλειμμα νερού και να επιστρέψουν 30 δευτερόλεπτα πριν από την επανέναρξη του παιχνιδιού.
Η FIFA κατονόμασε το πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής στο προωθητικό της υλικό, αλλά προσποιείται μόνο ότι το αντιμετωπίζει. Μια «πράσινη κάρτα για τον πλανήτη»; Μάλλον μοιάζει με ένα μεγάλο υψωμένο μεσαίο δάχτυλο.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
