Το νέο τοπίο στην Ανατολική Μεσόγειο και η αντίδραση της Άγκυρας

Της Δώρας Αντωνίου

Η χθεσινή διπλή αντίδραση της Άγκυρας - μέσω των τουρκικών υπουργείων Εξωτερικών και Άμυνας - στις κινήσεις που έκανε η Αθήνα αμέσως μετά την έναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων στο Ιράν και την ευρύτερη κρίση στη Μέση Ανατολή, δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία. Ηταν απόλυτα αναμενόμενη και η τουρκική πλευρά επανέφερε στο τραπέζι την δική της θεώρηση για το καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης στο οποίο, όπως υποστηρίζει υπόκεινται τα ελληνικά νησιά. 

Μια ματιά στον χάρτη εξηγεί γιατί οι κινήσεις της Αθήνας αποκτούν ιδιαίτερη γεωστρατηγική σημασία και γιατί η τουρκική πλευρά ενοχλείται. Η αποστολή των δύο φρεγατών και των τεσσάρων μαχητικών F-16 στην Κύπρο για παροχή συνδρομής έναντι δυνητικών επιθέσεων, αποτελεί μεταφορά στο πεδίο του αναβαθμισμένου ρόλου που διεκδικεί η χώρα μας ως παράγοντας ασφάλειας και σταθερότητας στην περιοχή. Η Αθήνα υλοποιεί στην πράξη αυτό που σαν λεκτική αναφορά επαναλαμβάνει και που της αναγνωρίζεται από εταίρους και συμμάχους. Παράλληλα, η μεταφορά των Patriot στην Κάρπαθο ενισχύει ακόμα περισσότερο αυτό τον ρόλο, καθώς διαμορφώνεται η εικόνα μιας ασπίδας αποτροπής, που καλύπτει τον θαλάσσιο και εναέριο χώρο από την Κρήτη μέχρι την Κύπρο. Μια μεγάλη περιοχή, σημαντική για τις αεροπορικές και θαλάσσιες μετακινήσεις και μεταφορές αλλά και για τα ενεργειακά δίκτυα. Αναπτύσσοντας ενεργή παρουσία στην αντιμετώπιση μιας σοβαρής κρίσης, η Αθήνα δηλώνει παρούσα στην περιοχή όχι μόνο σε επίπεδο λεκτικό, αλλά με την διάθεση των αναγκαίων μέσων για την ουσιαστική συνδρομή στην αποτροπή κινδύνων. Είναι μια περιοχή στην οποία η Αγκυρα επιθυμεί να έχει λόγο και ρόλο και το επαναλαμβάνει σε κάθε ευκαιρία. 

Η χθεσινή αντίδραση της τουρκικής πλευράς έχει και αυτή τη διάσταση. Δεν είναι απλώς μία επανάληψη όσων σταθερά η Τουρκία βάζει στο τραπέζι ως δική της θεώρηση των πραγμάτων. Είναι μια υπόμνηση αυτού που πάντοτε διεκδικεί: να έχει ρόλο και παρέμβαση σε όσα συμβαίνουν στην ευρύτερη περιοχή. Μια διεκδίκηση που ίσως αισθάνεται ότι υποχωρεί όσο ενισχύεται ο ρόλος άλλων δυνάμεων και διαμορφώνεται ένα νέο περιβάλλον, με αναδιάταξη της αμυντικής θωράκισης. Εναντι μιας τέτοιας προοπτικής, έρχεται να υπανθυμίσει την παρουσία και την θέση της. 

Με δύο τρόπους: με την επαναφορά των αιτιάσεων για καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης των ελληνικών νησιών, αλλά και με ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Άμυνας, ποου υπενθυμίζει τον ρόλο εγγυήτριας δύναμης της Τουρκίας στην Κύπρο και την διαβεβαίωση ότι η Τουρκία δεν θα διστάσει να χρησιμοποιήσει τις εξουσίες που πηγάζουν από αυτόν «ενάντια σε εχθρικές συμπεριφορές που απειλούν την ασφάλεια των Τουρκοκυπρίων». 

Καθίσταται σαφές ότι οι πρώτες μέρες αυτής της νέας πολεμικής κρίσης διαμορφώνουν νέα δεδομένα και δοκιμάζουν ισορροπίες ισχύος και παρέμβασης στην ευρύτερη περιοχή. Θα ήταν αφελές να περιμένει κάποιος ότι δεν θα υπάρξει αντίδραση της Αγκυρας στην κινητικότητα που αναπτύσσει η Αθήνα. Το ερώτημα είναι αν όσα συμβαίνουν αυτή την περίοδο θα επιφέρουν μια πιο σταθερή αναδιάταξη δυνάμεων και επιρροής, με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται γις τις ελληνοτουρκικές σχέσεις ή αν η λήξη της κρίσης θα επαναφέρει τα πράγματα εκεί που ήταν πριν. Η απάντηση δεν είναι απλή και εξαρτάται από παράγοντες που ξεφεύγουν από το διμερές πλαίσιο. 

Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.