Το αιματοκύλισμα από βεντέτα στο χωριό Βορίζια, στον νομό Ηρακλείου στην Κρήτη, συντάραξε το Πανελλήνιο. Γιατί, ενώ βρισκόμαστε στον 21ο αιώνα που υποτίθεται ότι ακόμα στην Κρήτη και στη Μάνη (παράλληλοι βίοι και νοοτροπία) έχει ανέλθει το πολιτιστικό επίπεδο και οι διαφορές λύνονται με ειρηνικό τρόπο, ακόμα και με «σασμό» και οι παλιές βεντέτες μεταξύ τοπικών οικογενειών, που πολλές φορές συγγενεύουν, ξεχάστηκαν, απόδειξε, ότι τίποτα δεν έχει αλλάξει και ισχύει ο νόμος αίμα αντί αίμα άσχετα αν το θύμα είναι γυναίκα ή μικρό παιδί.
Είναι γεγονός, ότι οι μεγάλες βεντέτες του παρελθόντα αιώνα (Σαρτσετάκηδες εναντίον Πεντάρηδες και άλλες με «σασμό» ή με εκτέλεση του δολοφόνου μέσα στο δικαστήριο (περίπτωση Παπαδόσυφου, που έπιναν οι Κρητικοί στην υγειά του) τελείωσαν, αλλά μετέπειτα είχαμε σειρά δολοφονιών πολλές φορές πισώπλατα, όμως με συνετές παρεμβάσεις δεν δημιούργησαν βεντέτα μεταξύ οικογενειών. Φυσικά δεν αναφέρομαι σε βεντέτες μεταξύ οικογενειών Ρομά, γιατί ισχύουν άλλα δεδομένα.
Κάποιοι, κυρίως αυτοί που κολλάνε στην ονομασία του επαγγέλματος τους την κατάληξη «λόγος» και έτσι αποκτούν αυθεντία, δικαιολογούν τους φόνους από βεντέτα επιστημονικά ή λαογραφικά ή ως κοινωνιολογικά φαινόμενα, άλλοι το θεωρούν εκδήλωση λεβεντιάς, αλλά κατά την προσωπική μου γνώμη είναι κακουργήματα που τελούνται από δόλο και πρέπει οι υπαίτιοι να τιμωρούνται χωρίς ελαφρυντικά παρά μόνο όσα χορηγούνται λόγω ειδικών περιστάσεων πχ νεαρής ηλικίας.
Είναι όμως κατακριτέο, όταν οι φαμίλιες βάζουν ανηλίκους να διαπράττουν φόνους για να μην προφυλακιστούν ή για να τύχουν ελαφρυντικών. Η μη ή ελαφρά καταδίκη του δολοφόνου είναι μια από τις αιτίες που ξεκινούν οι βεντέτες εκτός του ότι συντείνουν στην απώλεια εμπιστοσύνης των πολιτών στη δικαιοσύνη, που κατά την τελευταία δημοσκόπηση της ALCO ανέρχεται στο 20%...
Δεν μπορώ να προβλέψω τη συνέχεια της βεντέτας στα Βορίζια, που όσο υπάρχουν εκεί αστυνομικές δυνάμεις θα επικρατήσει συγκρατημένη ηρεμία, μετά όμως πρέπει να επικρατήσει η φρόνηση. Ως προς τους τρεις που παραδόθηκαν, πρόσκαιρα γλιτώνουν την αντεκδίκηση, όταν όμως παραπεμφθούν σε δίκη ενώπιον του Μικτού Ορκωτού Δικαστηρίου, δηλαδή τρεις δικαστές και τέσσερεις ένορκοι, αν η δίκη γίνει σε δικαστήριο της Κρήτης μπορεί να υπάρξουν εκπλήξεις. Ίσως, η δίκη πρέπει να διεξαχθεί εκτός Κρήτης κατά παραπομπή από τον ΑΠ.
Η διαχρονική όμως ευθύνη της Πολιτείας για όλα τα φονικά στην Κρήτη είναι τεράστια, γιατί αν αφόπλιζαν όλους τους «ντελικανήδες» ασφαλώς θα είχαμε κάθετη μείωση των φονικών, που θα γίνονταν μόνο με αγχέμαχα όπλα. Μεταπολεμικά, όμως, όχι μόνο δεν έγινε καμιά προσπάθεια αφοπλισμού στην Κρήτη, αλλά ακόμα και σε υποδοχή επισήμων κυρίως Κρητικών πρωθυπουργών οι περισσότεροι παριστάμενοι πυροβολούν στον αέρα, όπως και σε κρητικούς γάμους που κατά καιρούς έχουμε νεκρούς από άσκοπους πυροβολισμούς. Αμφιβάλω, όμως, αν υπάρχουν πολλές καταδίκες στην Κρήτη και από Κρητικούς δικαστές για παράνομη οπλοφορία και οπλοχρησία, όταν δεν συνδέονται με άλλη αξιόποινη πράξη. Το επιχείρημα, ότι δεν είναι δυνατός ο αφοπλισμός των Κρητικών είναι ψευδεπίγραφο γιατί προπολεμικά τον πέτυχε ο Ιωάννης Μεταξάς. Για τον αφοπλισμό των Ρομά εκδηλώθηκε μεν κυβερνητική πρόθεση, αλλά δεν γνωρίζω, πόσο εφικτή είναι η υλοποίηση της.
Τα τελευταία χρόνια στην υπόλοιπη χώρα, κυρίως στην Αττική, συνέβη σειρά δολοφονιών για ξεκαθάρισμα λογαριασμών μεταξύ μελών του υποκόσμου με τελευταίο τη, με επαγγελματικό τρόπο, στην Αράχοβα δολοφονία του αθωωθέντος για τη δολοφονία του δημοσιογράφου Καραϊβάζ. Τις δολοφονίες αυτές -περίπου 40- που οφείλονται στο πόλεμο μεταξύ των διαφόρων εγκληματικών οργανώσεων (αλβανική, γεωργιανή, ρωσοποντιακή κλπ μαφίες) για την κυριαρχία όχι μόνο στον χώρο του υπόκοσμου, αλλά κυρίως στο λαθρεμπόριο ναρκωτικών, πετρελαίου και τσιγάρων, δεν μπόρεσε η Αστυνομία όχι μόνο να εξιχνιάσει, αλλά και να ελέγξει το χώρο του λαθρεμπορίου σε σημείο, που η χώρα μας κατάντησε «ξέφραγο αμπέλι» για τη δράση των εγκληματικών οργανώσεων με τεράστια κέρδη. Έχομε επίσης σειρά δολοφονιών από οπαδικές διαφορές, από τις συμπλοκές μεταξύ Ρομά με παράπλευρες απώλειες τρίτων μη Ρομά και διάφορες δολοφονίες από ενδοοικογενειακούς και ψυχολογικούς λόγους. Έτσι δικαιολογείται ο τίτλος του άρθρου. Πρέπει όμως να αναγνωρίσομε τις επιτυχίες της Αστυνομίας στο λαθρεμπόριο ναρκωτικών με την παρατήρηση, ότι συλλαμβάνονται οι αναλώσιμοι και όχι τα μεγάλα κεφάλια.
Σαφώς η μη αποτελεσματική αντιμετώπιση της εγκληματικότητας κάθε φύσεως και σε όλα τα επίπεδα οφείλεται σε έλλειμμα της Πολιτείας, που λόγω πελατειακού κράτους, του φόβο του πολιτικού κόστους και κυρίως της εσωστρέφειας των πολιτικών, που το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι η πολιτική τους επιβίωση δεν φρόντισαν να σπάσουν αυγά τόσο για τη νομοθέτηση αυστηρών διατάξεων όσο για την επιλογή των στελεχών σε θέση ευθύνης με αξιοκρατικά και όχι κομματικά κριτήρια. Φυσικά, ένα μεγάλο ποσοστό της εισαγόμενης εγκληματικότητας οφείλεται στο νόμο Παρασκευόπουλου, που άνοιξε την πόρτα των φυλακών σε σκληρούς εγκληματίες, και στην ανεπάρκεια του σωφρονιστικού συστήματος και της δικαιοσύνης, ώστε με την εκτέλεση των ποινών να επιτυγχάνεται ειδική και γενική πρόληψη των εγκλημάτων Η αποτυχία της Πολιτείας φάνηκε και στην αιματοχυσία στα Βορίζια, που θα μπορούσε να αποφευχθεί με καλύτερη αστυνόμευση και αξιοποίηση των πληροφοριών.
Σε όλες τις ετήσιες εκθέσεις πεπραγμένων σαν ΓΕΔΔ (2004-2016) πρότεινα στις εκάστοτε κυβερνήσεις τη θέσπιση του κωλύματος εντοπιότητας, που δεν τολμούσαν να τις υλοποιήσουν υπό τον φόβο του πολιτικού κόστους και των συνδικαλιστών. Έκτοτε σε κάθε περίπτωση επαναλαμβάνω, με κίνδυνο να καταστώ γραφικός, ότι για τη βελτίωση της απόδοσης της Δημόσιας Διοίκησης, της Δικαιοσύνης, την εξασφάλιση της δημόσιας ασφάλειας και την εμπέδωση του κράτους δικαίου είναι απαραίτητη η θέσπιση του κωλύματος εντοπιότητας και μάλιστα κατά περιφέρειες και όχι κατά νομούς, με εξαίρεση την Αττική και την Θεσσαλονίκη, δηλαδή να μην υπηρετούν αυτοί και οι σύζυγοι τους στον τόπο της καταγωγής τους. Το κώλυμα εντοπιότητας να εφαρμόζεται για δημοσίους υπαλλήλους, δικαστικούς λειτουργούς, αστυνομικούς, λιμενικούς (δεν είναι δυνατόν ο λιμενάρχης Χανίων να υπηρετεί 27 χρόνια στο ίδιο πόστο χωρίς πολιτική κάλυψη) εφοριακούς και υπαλλήλους της κτηματικής υπηρεσίας και άλλους κρίσιμους τομείς, γιατί οι υπάλληλοι -κυρίως αστυνομικοί και δικαστές- που υπηρετούν στον τόπο της καταγωγής τους έχουν βαρίδια για την εκτέλεση του καθήκοντος τους, αλλά και για την προστασία των ιδίων από τις οχλήσεις συγγενών και φίλων, όπως καταφάνηκε από τις αστυνομικές παρακολουθήσεις των επαφών στα Χανιά δικαστικής λειτουργού με τον αρχηγό τοπικής μαφίας για ρύθμιση ευνοϊκής σύνθεσης δικαστηρίου για την οποία οι εποπτεύουσες αρχές τηρούν αιδήμονα σιωπή.
* Ο Λέανδρος Τ.Ρακιντζής είναι Αρεοπαγίτης ε.τ.
