Οι εξαγγελίες του κ. Πρωθυπουργού στη ΔΕΘ με εξέπληξαν θετικά από την άποψη ότι δεν ακολούθησαν την πεπατημένη. Τα προστατευόμενα τέκνα πλέον δεν προσφέρουν απλά έκπτωση του φόρου, η οποία συχνά μειωνόταν όσο αυξανόταν το εισόδημα, αλλά τοποθετούν τον μισθωτό σε άλλη φορολογική κλίμακα. Αυτό καθιστά ξεκάθαρο ότι αφορά και τους επιτηδευματίες και ότι το όφελος παραμένει ακόμα και στα ψηλά εισοδήματα.
Δημιουργείται όμως το εξής φαινόμενο: ενώ από την ακρίβεια πλήττονται περισσότερο οι χαμηλόμισθοι, οι εξαγγελίες της ΔΕΘ δίνουν περισσότερη στήριξη όσο πιο αυξημένος είναι ο μισθός. Ο μισθωτός με δύο παιδιά με φορολογητέο εισόδημα 15.000 θα δει όφελος 300 ευρώ, ενώ αντίστοιχα ο ίδιος μισθωτός με εισόδημα από 60.000 και πάνω θα δει όφελος 2.400 ευρώ.
Η στήριξη των χαμηλών μισθών είναι σημαντική, όχι μόνο για λόγους δικαιοσύνης και κοινωνικής συνοχής, αλλά και γιατί είναι χρήματα που θα κυκλοφορήσουν στην αγορά πολλαπλασιαστικά. Παρακάτω παραθέτω δύο προτάσεις που θα μπορούσαν να στηρίξουν χαμηλόμισθους.
Εμπέδωση και επέκταση του μέτρου της επιδότησης εργατικής εισφοράς
Η επιδότηση εργατικής εισφοράς είναι μέτρο που νομοθετήθηκε το 2000 και αφορά όσους εργαζόμενους πλήρους απασχόλησης αμείβονται με τον κατώτατο μισθό. Όταν νομοθετήθηκε αφορούσε λίγους εργαζόμενους, γιατί τότε οι συλλογικές συμβάσεις ήταν υποχρεωτικές και μόνο ένα μικρό ποσοστό εργαζομένων εντασσόταν στην Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας. Από το 2012 όμως που οι συλλογικές συμβάσεις καταργήθηκαν, αφορά πολύ περισσότερους εργαζόμενους. Δυστυχώς, ακόμα και τώρα είναι πολλοί εργοδότες που την αγνοούν και δεν την εφαρμόζουν, αποδίδοντας 45 ευρώ στον ΕΦΚΑ αντί στον εργαζόμενο που τα δικαιούται. Είναι άλλωστε απορίας άξιο, γιατί τα ΜΜΕ κάθε φορά που μιλούν για τις καθαρές αποδοχές του κατώτατου μισθού, ποτέ δεν λαμβάνουν υπόψη την επιδότηση, ενισχύοντας την άγνοια.
Πέρα από την άγνοια της επιδότησης καθαυτής, υπάρχουν και ερωτήματα σχετικά με την εφαρμογή της. Θα έχει δυσμενείς συνέπειες στη σύνταξη του εργαζομένου; Εφαρμόζεται όταν δίνονται τριετίες; Εφαρμόζεται όταν δίνονται επιδόματα γάμου, μητρότητας, ανθυγιεινής εργασίας κλπ; Εφαρμόζεται όταν δίνονται έκτακτα bonus; Η απάντηση είναι ότι όχι, δεν θα έχει δυσμενείς συνέπειες όταν ο εργαζόμενος βγει στη σύνταξη και ναι, εφαρμόζεται παράλληλα με τη χορήγηση τριετιών, επιδομάτων και bonus.
Ένας εργοδότης όμως δεν θα πειστεί διαβάζοντας ένα άρθρο ή ακούγοντας τον λογιστή του. Θα πειστεί όταν το δει να γράφεται ρητά και με σαφήνεια επισήμως από τον ΕΦΚΑ. Ακόμα καλύτερα, όταν ισχύουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής της, η ΑΠΔ θα πρέπει να την υπολογίζει αυτόματα και όχι να αφήνει στη διακριτική ευχέρεια του χρήστη αν θα κάνει χρήση της επιδότησης ή όχι, στερώντας αυθαιρέτως 45 ευρώ από τις αποδοχές που δικαιούται ο εργαζόμενος και δίνοντας τα χρήματα αυτά στον ΕΦΚΑ.
Πέρα από την εμπέδωση της επιδότησης εργατικής εισφοράς, χρήσιμη θα ήταν και η επέκτασή της. Να μην κόβεται η επιδότηση εργατικής εισφοράς όταν οι αποδοχές του μισθωτού υπερβαίνουν τον κατώτατο έστω και για ένα ευρώ, αλλά μετά από π.χ. 200 ευρώ πλέον του κατώτατου μισθού και από εκεί και πέρα, να μειώνεται σταδιακά.
Bonus ή αύξηση πέραν του κατώτατου μισθού πλήρους απασχόλησης χωρίς φόρο και χωρίς εισφορές μέχρι ύψους 300 ευρώ
Η αύξηση του κατώτατου μισθού σε συνδυασμό με την εμφάνιση, λόγω ηλεκτρονικής κάρτας εργασίας, της μέχρι τώρα αδήλωτης ή υποδηλωμένης απασχόλησης, έχει αυξήσει σημαντικά τα έσοδα του ΕΦΚΑ. Μέρος αυτής της αύξησης, θα πρέπει να επιστρέψει σε αυτούς που την έχουν περισσότερο ανάγκη. Η κυβέρνηση θα πρέπει να εξετάσει αν υπάρχει το περιθώριο να πάρει ακόμα πιο γενναία μέτρα. Όπως π.χ. αποφάσισε να επιτρέπονται τα φιλοδωρήματα μέχρι 300 ευρώ τον μήνα χωρίς φόρο και ασφαλιστικές εισφορές, με την ίδια λογική να δίνεται η δυνατότητα να χορηγούνται bonus ή και μόνιμες αυξήσεις ως 300 ευρώ στον κατώτατο μισθό, χωρίς φόρο και ασφαλιστικές εισφορές. Τώρα, για να πάρει αύξηση 300 ευρώ ο εργαζόμενος που αμείβεται με τον κατώτατο μισθό, ο εργοδότης θα πρέπει να δαπανήσει 544 ευρώ και αν υπολογίσουμε και το φορολογικό όφελος 424,32. Αν η αύξηση αυτή δεν επιβαρύνεται με φόρους και εισφορές, ο εργοδότης με το φορολογικό όφελος που θα έχει λόγω της εκπεσιμότητας της δαπάνης θα έχει κόστος 234 ευρώ, έχοντας ένα σημαντικό κίνητρο να δώσει την αύξηση που θα βελτιώσει την παραγωγικότητα. Θα είναι παράλληλα πιο εύκολο για έναν νέο να μπει σε μια εργασία με περισσότερες προοπτικές στο μέλλον η οποία όμως δεν έχει το δέλεαρ των αφορολόγητων φιλοδωρημάτων στο παρόν.
* Ο Αγαμέμνων Σταυρόπουλος είναι Οικονομολόγος - Φοροτεχνικός
