Μέχρι τώρα ξέραμε, ότι τον δεσπότη (μητροπολίτη) βγάζει η Ιερά Σύνοδος μιας εκκλησιαστικής περιφέρειας, που αποτελείται από όλους τους μητροπολίτες της περιφέρειας. Σε ειδική συνεδρίαση, οι μητροπολίτες της περιφέρειας, αφού επικαλεστούν τη φώτιση της θείας χάριτος για την επιλογή του πιο άξιου, ψηφίζουν με μυστική ψήφο τους υποψήφιους έως κάποιος εκλεγεί με απόλυτη πλειοψηφία, δηλαδή με το ήμισυ συν μια των ψήφων και τότε όλοι επικυρώνουν την εκλογή με την αναφώνηση τρεις φορές «Άξιος».
Η διαδικασία αυτή τηρείται για την εκλογή επισκόπου, που κυρίως έχει πνευματικά καθήκοντα και για τον μητροπολίτη, που ο λαός τον αποκαλεί δεσπότη (προσφώνηση που προτιμώ), ο οποίος είναι επίσκοπος με διοικητικές και διαχειριστικές αρμοδιότητες για την περιφέρεια του. Στη χώρα μας η εκλογή των παραπάνω ολοκληρώνεται με την έκδοση Προεδρικού Διατάγματος, που δημοσιεύεται στο ΦΕΚ. Στη συνέχεια επακολουθεί η δημόσια ενθρόνιση του νέου μητροπολίτη, όπου το εκκλησίασμα φωνάζει τρεις φορές «Άξιος». Έτσι επιβεβαιώνεται τυπικά, ότι ο νέος δεσπότης έχει την έξωθεν καλή μαρτυρία κλήρου και λαού, στοιχείο απαραίτητο για την εκλογή του. Αν κατά την ενθρόνιση ακουστούν φωνές «ανάξιος» δεν επηρεάζουν την εκλογή του, αλλά προκαλούν την ποινική δίωξη για διατάραξη θρησκευτικών συγκεντρώσεων.
Η εκλογή επισκόπου και μητροπολίτη αποτελεί εσωτερική διαδικασία της εκκλησίας σε όλα τα χριστιανικά δόγματα, ιδίως στην καθολική εκκλησία, όπου το κονκλάβιο, δηλαδή η σύνοδος των καρδιναλίων, με μυστική ψηφοφορία εκλέγουν τον Πάπα, που αποτελεί γεγονός παγκόσμιας σημασίας λόγω του τεράστιου αριθμών των πιστών καθολικών και της πολιτικής και οικονομικής δύναμης της καθολικής εκκλησίας. Στην ορθόδοξη εκκλησία, όπου υπάρχουν πέντε ορθόδοξα πατριαρχεία και αρκετές αυτόνομες αρχιεπισκοπές, ειδικότερα στη χώρα μας υπάρχει η Αρχιεπισκοπή Αθηνών και Πάσης Ελλάδος και η Ιερά Αρχιεπισκοπή Κρήτης, που είναι ανεξάρτητες και αυτοδιοικούμενες. Η εκκλησία της Κρήτης περιλαμβάνει την Αρχιεπισκοπή, στην οποία ο Αρχιεπίσκοπος εκλέγεται από την Ιερά Σύνοδο του Οικουμενικού Πατριαρχείου και οκτώ μητροπόλεις που οι αντίστοιχοι μητροπολίτες εκλέγονται από την τοπική σύνοδο.
Είναι γεγονός, ότι κατά τη δισχιλιετή διαδρομή των χριστιανικών εκκλησιών εκλέχτηκαν με την επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος πατριάρχες, πάπες και ιεράρχες, που λόγω του σπουδαίου έργου που πρόσφεραν στην εκκλησία και στην κοινωνία, της ενάρετης ζωής τους ανακηρύχθηκαν από την εκκλησία άγιοι και όσιοι, αλλά και άλλοι για τους οποίους ταιριάζει η φράση «Θου, Κύριε, φυλακήν τω στόματί μου». Είναι επίσης γεγονός, ότι για την εκλογή των ανωτάτων ιεραρχών παρέμβαιναν βασιλείς και αυτοκράτορες, ιδίως οι βυζαντινοί και κατά την Οθωμανική περίοδο την εκλογή Οικουμενικού Πατριάρχη επικύρωνε ο Σουλτάνος. Έκτοτε παρήλθε ο καιρός και οι ιεράρχες εκλέγονται στον στενό εκκλησιαστικό κύκλο χωρίς εμφανή παρέμβαση της πολιτικής ηγεσίας, που σαφώς έχει τις προτιμήσεις της ακόμα και για λόγους πολιτικής κατεύθυνσης με δεδομένο, ότι η εκκλησία και οι εκκλησιαστικές οργανώσεις μπορούν να κατευθύνουν ένα μικρό αλλά κρίσιμο αριθμό ψήφων σε συγκεκριμένη κυρίως συντηρητική κατεύθυνση. Επομένως, η εκλογική μητροπολίτη σε συγκεκριμένη περιφέρεια έχει κάποια πολιτική σημασία.
Τα τελευταία χρόνια οι μέλλοντες ιεράρχες ξεκινούν ως μοναχοί σε μοναστήρια, εντάσσονται σε εκκλησιαστικές οργανώσεις ή σε κύκλους ισχυρών ιεραρχών, δημιουργούν φιλίες ή σχέσεις, που στην κρίσιμη στιγμή της εκλογής τους μπορεί να φανούν χρήσιμες, υπηρετούν σε μικρότερες θέσεις της ιεραρχίας, προσφέρουν κοινωνικό και εκκλησιαστικό έργο, που τους προσφέρει διάκριση και άνοδο στην ιεραρχία. Όλη αυτή η διαδικασία κρατάει χρόνια ενώ στην τελική φάση της εκλογής παίζονται παιχνίδια εξουσίας με αλληλοϋποστήριξη, ανταλλαγή υπηρεσιών, καταγγελίες σκανδάλων και αλλαγή υποστήριξης σε υποψήφιους, ώστε μέχρι την τελευταία στιγμή, πλην σπανίων περιπτώσεων διακεκριμένων ιεραρχών, κανείς δεν μπορεί να προβλέψει το αποτέλεσμα.
Οι διεργασίες αυτές είναι διαχρονικά γνωστές στον λαό και έτσι βγήκε η λαϊκή παροιμία ή γνωμικό «η νύχτα βγάζει επίσκοπο και η αυγή δεσπότη», που λέγεται γενικώς σε περιπτώσεις εκλογής ή σε άλλες κρυφές διεργασίες για την ανάδειξη ατόμων πολλές φορές αγνώστων σε υψηλές θέσεις ή αξίωμα χωρίς να είναι εκ των προτέρων γνωστό το αποτέλεσμα.
Μετά τις αποκαλύψεις για την κρητική μαφία φαίνεται, ότι σε όλη αυτή τη διαδικασία εκλογής δεσπότη μπορεί να παίξουν ρόλο η μαφία -πιθανόν όχι μόνο για την Κρήτη- και οι διάφοροι καλοθελητές, που μπορούν να προκαλέσουν παρέμβαση του περιβάλλοντος του Τραμπ, γιατί όχι και του ιδίου για την εκλογή δεσπότη.
Δυστυχώς, ο Ιησούς έχει αναληφθεί στους ουρανούς και δεν μπορεί να πάρει το φραγγέλιο για να εκδιώξει τους εμπόρους από το Ναό.
* Ο Λέανδρος Τ. Ρακιντζής είναι Αρεοπαγίτης ε.τ.
