Του Βαγγέλη Δουράκη
Στη «φάκα» των ελεγκτικών αρχών πέφτουν τα κρυπτονομίσματα: Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων με «κυκλωτικές» κινήσεις «παγιδεύουν» όσους συναλλάσσονται με «ψηφιακά» νομίσματα, καταγράφοντας πια κάθε τους κίνηση. Οι «γκρίζες ζώνες» παίρνουν «χρώμα» και το επόμενο βήμα οδηγεί στη φορολόγηση των κρυπτονομισμάτων.
Το «πρώτο βήμα» έγινε με την ένταξη της Ελλάδας στο διεθνές σύστημα αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών του ΟΟΣΑ, δίνοντας στην ΑΑΔΕ άμεση πρόσβαση στη δραστηριότητα των φορολογουμένων σε πλατφόρμες crypto εντός και εκτός συνόρων.
Πως απλώνουν τα δίχτυα τους οι ελεγκτικές αρχές στα κρυπτονομίσματα
Με την κύρωση της πολυμερούς συμφωνίας για το Crypto-Asset Reporting Framework (CARF) του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), η χώρα μας εντάσσεται σε ένα παγκόσμιο δίκτυο αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών για τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία.
Αρμόδια αρχή ορίζεται η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, η οποία αποκτά τη δυνατότητα να συλλέγει, να επεξεργάζεται και να διαβιβάζει στοιχεία για τη δραστηριότητα φορολογικών κατοίκων Ελλάδας σε πλατφόρμες κρυπτονομισμάτων, αντίστοιχα με ό,τι ισχύει εδώ και χρόνια για τους τραπεζικούς λογαριασμούς.
Το CARF επεκτείνει το «μοντέλο» αυτόματης ανταλλαγής φορολογικών πληροφοριών που εφαρμόζεται στις τράπεζες.
Ανταλλακτήρια, μεσίτες, πλατφόρμες trading και ψηφιακά πορτοφόλια που διαχειρίζονται λογαριασμούς πελατών θα υποχρεώνονται να αποστέλλουν ετησίως αναλυτικά δεδομένα στις φορολογικές αρχές των χωρών όπου είναι φορολογικοί κάτοικοι οι χρήστες τους.
Από την 1η Ιανουαρίου 2026, η Ελλάδα μπορεί να αποστέλλει στοιχεία σε άλλες συμμετέχουσες χώρες και να λαμβάνει αντίστοιχα δεδομένα για Έλληνες φορολογουμένους που συναλλάσσονται σε ξένες πλατφόρμες — χωρίς να απαιτείται ειδικό αίτημα ή έλεγχος
Οι πληροφορίες που θα διαβιβάζονται δεν περιορίζονται σε βασικά στοιχεία ταυτότητας.
Περιλαμβάνουν:
- αγορές και πωλήσεις crypto σε ευρώ ή άλλο νόμισμα,
- ανταλλαγές μεταξύ διαφορετικών κρυπτονομισμάτων,
- μεταφορές προς και από εξωτερικά πορτοφόλια,
- αριθμό και συνολική αξία συναλλαγών ανά έτος.
Πάνω σε αυτό το πλαίσιο στήνεται και «μηχανισμός διασταύρωσης στοιχείων»: Όποιος θελήσει να μετατρέψει crypto σε ευρώ θα περνά υποχρεωτικά από διαδικασίες πλήρους ταυτοποίησης, ενώ σε συναλλαγές μεγάλου ύψους θα ενεργοποιείται προκαταρκτικός φορολογικός έλεγχος με διασταύρωση εισοδημάτων και περιουσιακών στοιχείων.
Αν δεν προκύπτουν ενδείξεις παρατυπιών, η συναλλαγή θα ολοκληρώνεται. Σε αντίθετη περίπτωση, μπορεί να ζητηθούν στοιχεία «πόθεν έσχες» ή ακόμη και να μπλοκαριστεί η μετατροπή.
Πώς θα φορολογηθούν τα κρυπτονομίσματα
Οι πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων υποχρεώνονται σε αυστηρές διαδικασίες ταυτοποίησης (φορολογική κατοικία, ΑΦΜ), καθώς και στη διατήρηση αναλυτικών αρχείων για τουλάχιστον πέντε χρόνια.
Αν και οι καθαρά ιδιωτικές συναλλαγές μεταξύ χρηστών παραμένουν εκτός άμεσης εποπτείας, κάθε κίνηση που διέρχεται από οργανωμένη πλατφόρμα καθίσταται αυτομάτως ορατή στις αρχές.
Στο επόμενο βήμα το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αναλαμβάνει τα ηνία, καθώς οριστικοποιεί το πλαίσιο φορολόγησης των crypto, με βασικό άξονα φόρο 15% στην υπεραξία από πώληση κρυπτονομισμάτων και ΦΠΑ 24% στις υπηρεσίες διαχείρισης, trading και custody.
Οι ίδιες οι συναλλαγές πιθανότατα θα παραμείνουν αφορολόγητες, καθώς υπάγονται στις απαλλαγές της ευρωπαϊκής οδηγίας για τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες.
Το bitcoin και τα λοιπά crypto αντιμετωπίζονται ουσιαστικά ως μέσο πληρωμής και όχι ως επενδυτικό προϊόν, χωρίς σαφές πλαίσιο φορολόγησης της υπεραξίας όταν διακρατούνται και πωλούνται με κέρδος. Στην πράξη, οι πιο συνεπείς φορολογούμενοι δηλώνουν -χωρίς τυπική υποχρέωση- την αξία κτήσης και πώλησης στους κωδικούς 743 και 781 και καταχωρούν την υπεραξία στον κωδικό 865 του Ε1, καταβάλλοντας φόρο 15% ώστε να μπορούν να δικαιολογήσουν τα κεφάλαια σε περίπτωση ελέγχου. Πρόκειται ωστόσο για άτυπη πρακτική, χωρίς θεσμική κάλυψη.
Στην τελική ευθεία και η αδειοδότηση των πλατφορμών crypto
Την ίδια ώρα, μπαίνει στην τελική ευθεία η διαδικασία αδειοδότησης των πλατφορμών crypto στην Ελλάδα και στήνεται ο μηχανισμός εποπτείας και ελέγχου των συναλλαγών.
Η προθεσμία για την αδειοδότηση λήγει στις 30 Ιουνίου 2026 και αφορά αποκλειστικά τις εταιρείες που παρείχαν υπηρεσίες σε κρυπτονομίσματα στην χώρα μας πριν από την έναρξη ισχύος του Κανονισμού MiCA και ήταν εγγεγραμμένες στο ειδικό μητρώο που τηρεί η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς.
Πρόκειται για έξι εταιρείες, οι οποίες μέχρι σήμερα δεν διέθεταν πλήρη άδεια λειτουργίας και εποπτεύονταν μόνο ως προς ζητήματα νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες.
Πλέον, υποχρεούνται να λάβουν πλήρη άδεια έως την καταληκτική ημερομηνία, διαφορετικά δεν θα μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν στην ελληνική αγορά.
Το νέο πλαίσιο, που θα αρχίσει να αποτυπώνεται στην πράξη μέσα στο προσεχές διάστημα, φιλοδοξεί να βάλει τέλος στην «γκρίζα ζώνη» των crypto τόσο για τις εταιρείες όσο και για τους Έλληνες επενδυτές.
Οι αρμόδιες αρχές σχεδιάζουν τη χρήση τεχνικών εργαλείων παρακολούθησης των συναλλαγών, ώστε να εντοπίζονται ύποπτες κινήσεις και να προλαμβάνονται παράνομες δραστηριότητες.
Έχουν ήδη πραγματοποιηθεί συναντήσεις μεταξύ της Αρχής Καταπολέμησης του Ξεπλύματος Χρήματος, της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και εκπροσώπων ανταλλακτηρίων κρυπτονομισμάτων.
Εξετάζεται, ακόμη το ενδεχόμενο δέσμευσης ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων σε περιπτώσεις παραβάσεων.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
