ΚΑΙΡΟΣ

Προεδρικές εκλογές στο Περού: Αβέβαιη η έκβαση

Η υποψήφια της δεξιάς Κέικο Φουχιμόρι, κόρη του πρώην προέδρου Αλμπέρτο Φουχιμόρι, καταγράφει προβάδισμα σύμφωνα με τα πρώτα επίσημα αποτελέσματα

Το αποτέλεσμα του δεύτερου γύρου των προεδρικών εκλογών που διεξήχθη χθες Κυριακή στο Περού παραμένει αβέβαιο σήμερα, καθώς τα πρώτα αποτελέσματα και οι εκτιμήσεις που γίνονται δίνουν εικόνα αντιφατική, που προκαλεί μάλλον σύγχυση για την κατάληξη της αναμέτρησης ανάμεσα στην υποψήφια της δεξιάς Κέικο Φουχιμόρι και τον αντίπαλό της υποψήφιο της αριστεράς Ρομπέρτο Σάντσες.

Δημοσκοπήσεις εξόδου ήθελαν την κόρη του αυταρχικού πρώην προέδρου Αλμπέρτο Φουχιμόρι, που κυβέρνηση με σιδηρά πυγμή τα χρόνια του 1990, να προηγείται με διαφορά περίπου μιας εκατοστιαίας μονάδας του αντιπάλου της.

Τα πρώτα επίσημα αποτελέσματα φάνηκαν να της δίνουν πιο άνετο προβάδισμα: εξασφάλιζε το 52,7% των ψήφων, έναντι 47,3% του πρώην υπουργού, μετά την καταμέτρηση χονδρικά των μισών ψηφοδελτίων.

Αλλά οι λεγόμενες ταχείες καταμετρήσεις των ινστιτούτων Ipsos και Datum δίνουν αντιθέτως ελαφρύ προβάδισμα, περίπου 1%, στον Ρομπέρτο Σάντσες.

Το πόσο αμφίρροπο είναι το αποτέλεσμα αντανακλά «τον διχασμό της χώρας» και αποκαλύπτει επίσης ότι «καμιά πολιτική δύναμη δεν είναι ηγεμονική», εκτίμησε μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Πάουλο Βίλκα του ινστιτούτου μελετών του Περού (IEP).

Σχεδόν 27 εκατομμύρια Περουβιανοί ψήφισαν χθες, χωρίς να αναφερθούν σοβαρά επεισόδια ή προβλήματα, αντίθετα με ό,τι είχε συμβεί στον πρώτο γύρο, όταν είχαν καταγραφτεί μεγάλες καθυστερήσεις στη διανομή εκλογικού υλικού, δυσλειτουργίες των συστημάτων πληροφορικής κι είχαν διατυπωθεί καταγγελίες για «νοθεία».

Ούτε η κ. Φουχιμόρι, ούτε ο κ. Σάντσες εξασφάλισε ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό στον πρώτο γύρο. Αθροιζόμενα, τα ποσοστά τους δεν έφταναν ούτε το 30%.

Πολλοί ψηφοφόροι έλεγαν χθες πως επέλεξαν το «μικρότερο κακό» μεταξύ των δυο αντιπάλων, όπως το ερμήνευε ο καθένας. Η ψηφοφορία έγινε με φόντο τη γενικευμένη δυσπιστία των Περουβιανών έναντι της πολιτικής τάξης και την ολοένα πιο έντονη ανησυχία για τη ραγδαία αύξηση της εγκληματικότητας στο κράτος των Άνδεων τα τελευταία χρόνια.

«Η ιστορία επαναλαμβάνεται. Είμαστε σε και κρίση που διαρκεί πάνω από μια δεκαετία», είπε ο 23χρονος φοιτητής Ρένσο Μάσα, που είπε πως «επέλεξε το μικρότερο κακό».

Η Κέικο Φουχιμόρι, 51 ετών, είναι υποψήφια πρόεδρος για τέταρτη συναπτή φορά. Διεκδικεί την —αμφιλεγόμενη— πολιτική κληρονομιά του πατέρα της, που οι οπαδοί του πιστώνουν ότι σταθεροποίησε την οικονομία και κέρδισε τους αντάρτες της άκρας αριστεράς στον αιματηρό εμφύλιο πόλεμο, που μαινόταν τα χρόνια του 1980 και του 1990, προτού καταδικαστεί για διαφθορά και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.

«Ψήφισα την Κέικο επειδή αντιπροσωπεύει τη σταθερότητα» και «δεν της είχαμε δώσει την ευκαιρία να κυβερνήσει, δυστυχώς», είπε ο Λουίς Μπερναόλα, τεχνικός 44 ετών.

Ο Ρομπέρτο Σάντσες, για ένα διάστημα υπουργός, 57 ετών, θέτει υποψηφιότητα για πρώτη φορά. Υποστηρίζεται από τους κατοίκους των επαρχιών των Άνδεων, όπου πολλοί ψηφοφόροι θεωρούν πως η κεντρική εξουσία στη Λίμα τους έχει εγκαταλείψει.

Την Παρασκευή, δυο μέρες προτού ανοίξουν οι κάλπες, δικαστής αποφάσισε την παραπομπή του σε δίκη, για φερόμενες παρατυπίες που συνδέονται με τη χρηματοδότηση τοπικών προεκλογικών εκστρατειών μεταξύ του 2018 και του 2020 — απορρίπτει τις κατηγορίες, βλέπει στη δίωξη αυτή τηλεκατευθυνόμενη προσπάθεια για την πολιτική εξόντωσή του. Αλλά η απόφαση δεν είχε επίπτωση στη συμμετοχή του.

«Χρειαζόμαστε αλλαγή. Η ισορροπία δυνάμεων είναι σημαντική. Η Κέικο με φοβίζει περισσότερο από τον Σάντσες», είπε ο Χουάν Σάλας, 32χρονος έμπορος.

Είτε επικρατήσει εκείνη, είτε εκείνος, θα κληρονομήσει μια χώρα βυθισμένη σε αέναη πολιτική κρίση: το Περού έχει δει να διαδέχονται ο ένας τον άλλο οκτώ πρόεδροι από το 2016.

Έγκλημα

Η ανασφάλεια αποτελεί για τους περισσότερους πολίτες το κυριότερο ζήτημα ανησυχίας. Σχεδόν το 70% των πολιτών θα ήθελε η καταπολέμηση του εγκλήματος να αποτελέσει την πρώτη προτεραιότητα της επόμενης ή του επόμενου προέδρου, υπέδειξε πρόσφατη δημοσκόπηση.

Στην πρωτεύουσα Λίμα, ο δείκτης των ανθρωποκτονιών έφτασε τις 23 ανά 100.000 κατοίκους το 2025 — με άλλα λόγια, ήταν τριπλάσιος σε σύγκριση με αυτόν που καταγραφόταν πέντε χρόνια νωρίτερα.

Η υποψήφια της δεξιάς υπόσχεται να βγάλει στους δρόμους τον στρατό για να υποστηρίξει την αστυνομία, να εξαρθρώσει τα κυκλώματα τα οποία επιδίδονται σε εκβιάσεις και να απελάσει αλλοδαπούς που βρίσκονται στη χώρα παράτυπα αν έχουν καταδικαστεί από τη δικαιοσύνη.

Παρουσίασε εξάλλου τον εαυτό της ως εκείνη που θα εγγυηθεί την ευημερία. «Αντιπροσωπεύουμε την πρόοδο, αυτοί την οπισθοδρομικότητα», είπε στην τελευταία προεκλογική εμφάνισή της στη Λίμα την περασμένη εβδομάδα.

Ο Ρομπέρτο Σάντσες προβάλλει πολύ διαφορετικό όραμα. Επιχειρηματολογεί πως ο αγώνας εναντίον της εγκληματικότητας περνά πριν απ’ όλα από την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς, την ενίσχυση του δικαστικού συστήματος, τη μεταρρύθμιση της αστυνομίας.

Φόραγε συχνά στις προεκλογικές συγκεντρώσεις του χαρακτηριστικό καπέλο των επαρχιωτών, προσφορά του φυλακισμένου προέδρου Πέδρο Καστίγιο, του οποίου διεκδικεί την πολιτική κληρονομιά.

Ο άλλοτε εκπαιδευτικός παραμένει φυλακισμένος αφότου αποπειράθηκε, μάταια, να διαλύσει το κοινοβούλιο το 2022. Ο κ. Σάντσες έχει υποσχεθεί να του απονείμει χάρη αν κερδίσει.

Ούτε η κ. Φουχιμόρι, ούτε ο κ. Σάντσες μπορεί να λογαριάζει σε πλειοψηφία στο κοινοβούλιο. Η μέλλουσα ή ο μέλλων πρόεδρος θα χρειαστεί κατά συνέπεια να συνάψει συμμαχίες αν θέλει να έχει ελπίδες να ολοκληρώσει τη θητεία του.

Η επόμενη ή ο επόμενος πρόεδρος θα αναλάβει καθήκοντά την 28η Ιουλίου.

Πηγή: ΑΠΕ - ΜΠΕ