Η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών αποφασίζει επί ενός ψηφίσματος που ζητά από τον κόσμο να εγκαταλείψει επίσημα, σταδιακά, τον παραδοσιακό χάρτη Mercator και να στραφεί σε έναν χάρτη που αποτυπώνει με μεγαλύτερη ακρίβεια το μέγεθος της Αφρικής.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Τόγκο, Ρομπέρ Ντουσέ, δήλωσε ότι το ψήφισμα κατατέθηκε από το Τόγκο και υποστηρίζεται από τις υπόλοιπες 54 χώρες-μέλη της Αφρικανικής Ένωσης. Δεν διευκρίνισε, ωστόσο, τον συνολικό αριθμό των χωρών που το στηρίζουν.
«Αυτή η συζήτηση δεν είναι πολιτική συζήτηση, αλλά επιστημονική συζήτηση, γιατί υπάρχει επιστημονική απόδειξη. Επομένως, όλοι πρέπει να αποδεχτούμε την πραγματικότητα», δήλωσε.
Πριν από την ψηφοφορία, ο υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας, τάχθηκε υπέρ του ψηφίσματος. «Θα εγκαταλείψουμε την προβολή Mercator και θα στραφούμε σε χαρτογραφικές αναπαραστάσεις προσαρμοσμένες σε συγκεκριμένες χρήσεις, οι οποίες αποδίδουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τις πραγματικές επιφάνειες και ευθυγραμμίζονται με τις συστάσεις των χαρτογράφων και των επιστημόνων», δήλωσε ο Ζαν-Νοέλ Μπαρό σε ομιλία του στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης στο Παρίσι. Η κίνηση θεωρείται μέρος της προσπάθειας της Γαλλίας να ενισχύσει τις σχέσεις και τη θετική εικόνα της στις πρώην αποικίες της.
Τα ψηφίσματα του ΟΗΕ δεν είναι νομικά δεσμευτικά. Ωστόσο, εάν το ψήφισμα εγκριθεί, θα μπορούσε να οδηγήσει σε αλλαγές στα σχολικά προγράμματα και στην καθημερινή τεχνολογία, δεδομένης της ευρείας χρήσης της προβολής Mercator στην εκπαίδευση, την τεχνολογία και τη δημόσια διοίκηση.
Η συγκεκριμένη χαρτογραφική προβολή παρουσιάστηκε από τον Φλαμανδό χαρτογράφο Γεράρδο Μερκάτορα το 1569, με σκοπό να βοηθήσει τους ναυτικούς στην πλοήγηση στις θάλασσες. Σχεδόν πέντε αιώνες αργότερα, εξακολουθεί να αποτελεί το παγκόσμιο πρότυπο.
Ωστόσο, εξαιτίας του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί η προβολή αυτή, οι περιοχές κοντά στον Ισημερινό εμφανίζονται σημαντικά μικρότερες απ’ ό,τι είναι στην πραγματικότητα, ενώ οι περιοχές που βρίσκονται σε μεγάλα γεωγραφικά πλάτη φαίνονται πολύ μεγαλύτερες.
Για παράδειγμα, στον χάρτη η Αφρική εμφανίζεται περίπου στο ίδιο μέγεθος με τη Γροιλανδία. Στην πραγματικότητα, όμως, η αφρικανική ήπειρος είναι 14 φορές μεγαλύτερη από τη Γροιλανδία, η οποία αποτελεί αυτόνομη περιοχή της Δανίας.
Ιστορικοί και γεωγράφοι υποστηρίζουν εδώ και χρόνια ότι η προβολή Mercator είναι βαθιά επηρεασμένη από δυτικά στερεότυπα. Ακτιβιστές έχουν υιοθετήσει την ίδια κριτική, με ορισμένους να χρησιμοποιούν τον όρο «χαρτογραφική αποικιοκρατία».
Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι ο συγκεκριμένος χάρτης έχει επηρεάσει, έστω και διακριτικά, τις διεθνείς ισορροπίες ισχύος, καθώς μειώνει οπτικά τη φυσική έκταση του Παγκόσμιου Νότου και διογκώνει τις χώρες του βόρειου ημισφαιρίου, ενώ συρρικνώνει τις περιοχές γύρω από τον Ισημερινό. Κατά την άποψη αυτή, η παραμόρφωση αυτή έχει συμβάλει στην ενίσχυση συστημικών προκαταλήψεων στο διεθνές εμπόριο, στις αναπτυξιακές προτεραιότητες και στα εκπαιδευτικά συστήματα.
Ένας από τους πιο έντονους επικριτές της προβολής Mercator ήταν ο Γερμανός ιστορικός Άρνο Πέτερς, ο οποίος παρουσίασε το 1973 τον παγκόσμιο χάρτη Peters, βασισμένο στην προβολή Gall–Peters. Ο χάρτης αυτός χρησιμοποιείται συχνά ως εναλλακτική λύση στον Mercator.
Η εκστρατεία #CorrectTheMap του Τόγκο προωθεί σήμερα τη χρήση της πιο ακριβούς προβολής "Equal Earth", η οποία σχεδιάστηκε το 2018 από μια διεθνή ομάδα χαρτογράφων. Οι υποστηρικτές της υποστηρίζουν ότι η υιοθέτηση του συγκεκριμένου χάρτη θα μπορούσε να συμβάλει στην αλλαγή των αντιλήψεων για την Αφρική και στην «αποαποικιοποίηση» των παγκόσμιων εκπαιδευτικών προγραμμάτων.
Ορισμένοι αναλυτές συμφωνούν με αυτή την άποψη.
Ο Τζέι Τζέι Ένοχ, ανώτερος συνεργάτης της JS Held, μιας εταιρείας συμβούλων γεωπολιτικού κινδύνου με έδρα το Λονδίνο, δήλωσε ότι η προβολή Mercator μειώνει οπτικά το πραγματικό μέγεθος της Αφρικής. Σύνδεσε την εκστρατεία με την επιδίωξη των αφρικανικών χωρών να αποκτήσουν «μεγαλύτερη επιρροή στους παγκόσμιους θεσμούς και μεγαλύτερο έλεγχο στον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεται η ήπειρος».
Όπως είπε: «Η υιοθέτηση ενός χάρτη ίσης επιφάνειας θα προσέφερε μια πιο ακριβή βάση για την εκπαίδευση και την κατανόηση του κόσμου από το κοινό, ενώ παράλληλα θα σηματοδοτούσε ότι η δημογραφική, οικονομική και γεωπολιτική σημασία της Αφρικής δεν θα πρέπει πλέον να αντιμετωπίζεται μέσα από κληρονομημένες και παραμορφωμένες συμβάσεις».
Οι αρχές του Τόγκο ελπίζουν ότι η ψηφοφορία θα έχει την ίδια κατάληξη με μια άλλη απόφαση που υποστηρίχθηκε από την Αφρικανική Ένωση και εγκρίθηκε από τον ΟΗΕ νωρίτερα φέτος. Τον Μάρτιο, ψήφισμα που κατατέθηκε από την Γκάνα και ζητούσε να χαρακτηριστεί το δουλεμπόριο ως «το βαρύτερο έγκλημα κατά της ανθρωπότητας» εγκρίθηκε, με 123 χώρες να ψηφίζουν υπέρ. Τρεις χώρες καταψήφισαν και 52 απείχαν.
Η επιτυχία της Γκάνας έχει ενισχύσει τις ελπίδες των υποστηρικτών της αλλαγής του παγκόσμιου χάρτη ότι και αυτή τη φορά το αποτέλεσμα θα είναι θετικό.
Η κυβέρνηση του Τόγκο σχεδιάζει, για το πρώτο τρίμηνο του επόμενου έτους, μια εκδήλωση στην πρωτεύουσα Λομέ, σε συνεργασία με την UNESCO, την Αφρικανική Ένωση και τεχνολογικές εταιρείες όπως η Google Maps, προκειμένου να εξεταστεί ο τρόπος εφαρμογής του ψηφίσματος.
Ο Ντουσέ δήλωσε: «Σε όσους λένε “γιατί τώρα;”, απαντώ: “γιατί όχι;”. Όταν κοιτάζουμε τον παγκόσμιο χάρτη, έχει έρθει η ώρα να αλλάξουμε την αφήγηση. Ήρθε η ώρα εμείς, στην Αφρική, να αναλάβουμε την ευθύνη και να αλλάξουμε όσα μπορούμε να αλλάξουμε οι ίδιοι».
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
