Ένα από τα κορυφαία πανεπιστήμια ιατρικής της Κίνας διερευνά τον θάνατο ενός μικρού κοριτσιού που συμμετείχε σε πειραματική κλινική δοκιμή γονιδιακής επεξεργασίας στο Νοσοκομείο Xinhua. Μία υπόθεση που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις για την ηθική και την ασφάλεια των πρωτοποριακών βιοϊατρικών θεραπειών στη χώρα.
Η Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Shanghai Jiaotong ανακοίνωσε ότι συγκρότησε ειδική ομάδα για τη διερεύνηση τόσο της κλινικής δοκιμής όσο και της σχετικής επιστημονικής δημοσίευσης, λίγες ημέρες μετά τις αποκαλύψεις των περιοδικών Science και Retraction Watch.
Σύμφωνα με την έρευνα, οι γονείς του παιδιού χρηματοδότησαν μέρος της ανάπτυξης της θεραπείας, καταβάλλοντας περίπου 860 χιλίαδες δολάρια, ενώ υποστηρίζουν ότι δεν ενημερώθηκαν ποτέ πως υπήρχε κίνδυνος θανάτου. Η κόρη τους έπασχε από το σπάνιο σύνδρομο Snijders Blok-Campeau, μια νευροαναπτυξιακή διαταραχή που προκαλείται από γενετική μετάλλαξη.
Η «πρωτοποριακή» θεραπεία που αποδείχτηκε μοιράια
Η οικογένεια απευθύνθηκε στον διακεκριμένο νευροεπιστήμονα Qiu Zilong, ο οποίος ανέπτυσσε εξατομικευμένες γονιδιακές θεραπείες με τη μέθοδο της «επεξεργασίας βάσης» (base editing). Σύμφωνα με το Science, το παιδί επρόκειτο να γίνει ο πρώτος άνθρωπος στον κόσμο που θα λάμβανε γονιδιακή θεραπεία απευθείας στον εγκέφαλο.
Ο επιστήμονας διαβεβαίωνε τους γονείς ότι δεν αναμένονταν σοβαρά προβλήματα ασφάλειας, επικαλούμενος προκλινικές δοκιμές σε ποντίκια και πιθήκους. Ωστόσο, λίγες ημέρες μετά τη θεραπεία, το παιδί εμφάνισε υψηλό πυρετό και σοβαρή νεφρική βλάβη, μεταφέρθηκε στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας και τελικά κατέληξε.
Η επιτροπή δεοντολογίας του νοσοκομείου κατέληξε αργότερα ότι ο θάνατος ήταν «σαφώς συνδεδεμένος» με τη θεραπεία, χωρίς όμως το πόρισμα να δημοσιοποιηθεί.
Ερωτήματα για τη δημοσίευση στο Nature
Παρά τον θάνατο του παιδιού, οι ερευνητές δημοσίευσαν εργασία στο περιοδικό Nature, περιγράφοντας τη δυνατότητα διόρθωσης της συγκεκριμένης γενετικής μετάλλαξης, χωρίς να αναφερθούν ούτε στην κλινική δοκιμή ούτε στον θάνατο της ασθενούς.
Οι γονείς ζήτησαν την απόσυρση της δημοσίευσης, υποστηρίζοντας ότι δημιουργεί ψευδείς ελπίδες σε άλλες οικογένειες. Το Nature ανακοίνωσε ότι εξετάζει πλέον την υπόθεση και δεν αποκλείει τη λήψη συντακτικών μέτρων, τονίζοντας πως δεν είχε ενημερωθεί ποτέ για δοκιμή σε ανθρώπους.
Παράλληλα, κινεζικές αρχές επέβαλαν στο νοσοκομείο πρόστιμο περίπου 3.600 δολαρίων, επειδή δεν είχε δηλωθεί σωστά η χρηματοδότηση της δοκιμής και υπήρχαν παρατυπίες στην εποπτεία της.
Νέα ανησυχία για την κινεζική βιοτεχνολογία
Η υπόθεση έχει αναζωπυρώσει τις ανησυχίες για το κανονιστικό πλαίσιο στην Κίνα, οκτώ χρόνια μετά το σκάνδαλο του επιστήμονα Χε Τζιανκούι, ο οποίος είχε δημιουργήσει τα πρώτα γενετικά τροποποιημένα ανθρώπινα έμβρυα.
Ειδικοί επισημαίνουν ότι, παρά τις μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών, εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρά κενά στη διαφάνεια, την εποπτεία και τη λογοδοσία. Όπως σημειώνει ο καθηγητής Yanzhong Huang, η υπόθεση ενδέχεται να αποτελεί «μόνο την κορυφή του παγόβουνου» σε μια περίοδο κατά την οποία η Κίνα εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες δυνάμεις παγκοσμίως στις γονιδιακές και κυτταρικές θεραπείες.
Από το 2009 έως το 2025, το μερίδιο της Κίνας στις νέες κλινικές δοκιμές αυξήθηκε από 1% σε 32%, πλησιάζοντας το 35% των ΗΠΑ, γεγονός που εντείνει την πίεση για αυστηρότερη εποπτεία χωρίς να ανακοπεί η επιστημονική καινοτομία.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.