Για σχεδόν δύο δεκαετίες, ο Ραχούλ Γκάντι παρουσιαζόταν ως ένας κακομαθημένος και αναποτελεσματικός πολιτικός, ο οποίος δεν μπορούσε ούτε να αναζωογονήσει το κόμμα του Ινδικού Εθνικού Κογκρέσου, ούτε να αμφισβητήσει την παντοδυναμία του πρωθυπουργού, Ναρέντρα Μόντι.
Αυτή είναι η 13η χρονιά του Μόντι στην εξουσία, γεγονός που του εξασφαλίζει τη δεύτερη μακροβιότερη θητεία στην ηγεσία της μεγαλύτερης δημοκρατίας του κόσμου, μετά μόνο από τον Τζαβαχαρλάλ Νεχρού. Ο πανίσχυρος μηχανισμός κοινωνικών δικτύων που στηρίζει το κόμμα του Μόντι, το Bharatiya Janata Party (BJP), έχει επί χρόνια μετατρέψει τον 56χρονο Γκάντι σε μια φιγούρα που αποκαλείται "Pappu", ένα χαϊδευτικό στα χίντι που υποδηλώνει ένα αφελές και ανίκανο παιδί.
Η χλεύη επεκτάθηκε και στην οικογένειά του. Ο Νεχρού, προπάππους του Γκάντι και πρώτος πρωθυπουργός της Ινδίας, έχει παρουσιαστεί εκ νέου στο διαδίκτυο από τους υποστηρικτές του Μόντι ως ένας παρακμιακός αριστοκράτης. Η μητέρα του Γκάντι, Σόνια, πρώην πρόεδρος του Κογκρέσου, έχει γίνει στόχος μισογυνικών επιθέσεων που εστιάζουν στην ιταλική καταγωγή της.
Η εκστρατεία αυτή συμπίπτει με τη γενικότερη προσπάθεια της κυβέρνησης Μόντι να επαναπροσδιορίσει την εθνική ιστορία, υποβαθμίζοντας τον ρόλο του Νεχρού στον αγώνα ανεξαρτησίας από τη Βρετανία, που έλαβε χώρα πριν από έναν αιώνα, και παράλληλα αναδεικνύοντας ιδεολόγους της ινδουιστικής υπεροχής.
Σε αυτή την αναθεωρημένη εκδοχή της ιστορίας, ο Μόντι εκπροσωπεί ένα ανερχόμενο ινδουιστικό έθνος, ενώ ο Γκάντι ενσαρκώνει ένα αποτυχημένο απομεινάρι μιας εξαντλημένης πολιτικής δυναστείας.
Όμως, τον τελευταίο χρόνο, συνέβη κάτι αξιοσημείωτο: η καρικατούρα του Γκάντι άρχισε να καταρρέει. Η διαδικασία επιταχύνθηκε μέσα στο καλοκαίρι, καθώς έκανε την εμφάνισή της μια νεανική εξέγερση.
Νεαροί χρήστες των κοινωνικών δικτύων, που κάποτε γνώριζαν τον Γκάντι κυρίως μέσα από χλευαστικά memes, τώρα τον αποκαλούν "bro" και "pookie" και φαίνεται να τον αντιμετωπίζουν ως το πολιτικό τους «Rahνεανικό έρωτα» της Gen Z. Κάποιοι μάλιστα έχουν κυκλοφορήσει φωτογραφίες στις οποίες τον τοποθετούν δίπλα σε προσωπικότητες όπως ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν και ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης, Ζοχράν Μαμντάνι.
Έχει αλλάξει και η εμφάνισή του. Τα μακριά κουρτά-πιτζάμα των πρώτων χρόνων της πολιτικής του καριέρας έχουν σε μεγάλο βαθμό δώσει τη θέση τους σε εφαρμοστά T-shirt και μπλουζάκια πόλο, που αποπνέουν μια ανεπίσημη, νεανική ενέργεια και έρχονται σε αντίθεση με το γερασμένο πολιτικό κατεστημένο που επιχειρεί να αμφισβητήσει.
Οι απαρχές της προσπάθειας του Γκάντι να προσεγγίσει τη νεολαία μπορούν να εντοπιστούν στην Bharat Jodo Yatra, μια πεντάμηνη πορεία σε ολόκληρη την Ινδία, η οποία ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο του 2023. Οι συζητήσεις του κατά τη διάρκεια της πορείας με φοιτητές, άνεργους πτυχιούχους και εργαζομένους στην οικονομία των περιστασιακών και ψηφιακών υπηρεσιών τον έπεισαν ότι οι νέοι Ινδοί είχαν κουραστεί από ένα πολιτικό κατεστημένο που ούτε κατανοούσε την οικονομική τους αγωνία, ούτε μιλούσε τη γλώσσα τους.
Η πρόσφατη εξέγερση της Gen Z μετέτρεψε αυτή τη διαπίστωση σε πολιτική ευκαιρία. Το Cockroach Janta Party, μια διαδικτυακή σατιρική πρωτοβουλία που εξελίχθηκε σε δύναμη βάσης, συνέβαλε στην κινητοποίηση μιας οργής που είχε συσσωρευτεί εξαιτίας των διαρροών θεμάτων σε εθνικές εξετάσεις, του δυσβάσταχτου κόστους της εκπαίδευσης και της ανεργίας. Ο Γκάντι δεν δημιούργησε αυτό το κίνημα, φαίνεται όμως ότι ενίσχυσε την αποφασιστικότητά του να προσεγγίσει μια γενιά που μέχρι πρότινος υπερηφανευόταν ότι ήταν απολιτική.
Τον Ιούνιο, ο Γκάντι ξεκίνησε από την Κότα, σημαντικό κέντρο της βιομηχανίας προετοιμασίας για εξετάσεις στην Ινδία, την εκστρατεία προσέγγισης των φοιτητών Chhatron Ki Goonj («Η φωνή των φοιτητών»). Εκεί οι οικογένειες δαπανούν μεγάλα ποσά για να προετοιμάσουν τους νέους για εισαγωγικές εξετάσεις και εξετάσεις πρόσληψης στο Δημόσιο.
Μέσα από συγκεντρώσεις, συναντήσεις με φοιτητές και μια διαδικτυακή συλλογή υπογραφών, η εκστρατεία καλεί τους νέους Ινδούς να καταγράψουν τις εμπειρίες τους από νοθεία και παρατυπίες στις εξετάσεις, την εξαφάνιση των θέσεων εργασίας και την αύξηση των διδάκτρων στα πανεπιστήμια.
Στη βόρεια πόλη Πραγιαγκράτζ, ο Γκάντι συμπύκνωσε το επιχείρημά του σε τρεις λέξεις στα χίντι: dard, data, daulat - πόνος, δεδομένα και πλούτος. Επιχείρησε να συνδέσει την απόγνωση των άνεργων πτυχιούχων με μια ευρύτερη κριτική σε μια οικονομία όπου οι ευκαιρίες και η ισχύς έχουν συγκεντρωθεί σε ολοένα και λιγότερα χέρια.
Σε συνεδρίαση του Κογκρέσου τον Αύγουστο, ο ίδιος και άλλοι ηγέτες συμφώνησαν να πραγματοποιήσουν συναντήσεις με φοιτητές σε σχεδόν 800 πόλεις σε ολόκληρη την Ινδία.
Ο Γκάντι επικαλείται ολοένα και περισσότερο τον Νεχρού, ο οποίος πέρασε περίπου εννέα χρόνια στις βρετανικές φυλακές κατά τη διάρκεια του αγώνα για την ανεξαρτησία, καθώς και τις δολοφονίες της γιαγιάς του, της πρώην πρωθυπουργού Ίντιρα Γκάντι, και του πατέρα του, του πρώην πρωθυπουργού Ρατζίβ Γκάντι. Παρουσιάζει πλέον την οικογενειακή του ιστορία όχι απλώς ως μια ιστορία κληρονομημένης εξουσίας, αλλά ως μια ιστορία θυσίας και απώλειας.
Πρόκειται για μια υπολογισμένη αντιστροφή της πιο αποτελεσματικής επίθεσης του Μόντι. Για χρόνια, το επώνυμο Γκάντι παρουσιαζόταν ως απόδειξη ότι ο ίδιος είχε υποφέρει πολύ λίγο για να κατανοήσει την Ινδία. Τώρα χρησιμοποιεί αυτή ακριβώς την ιστορία για να υποστηρίξει ότι ελάχιστες πολιτικές οικογένειες έχουν πληρώσει μεγαλύτερο τίμημα για τη χώρα τους. Για μια γενιά που απομακρύνεται ολοένα περισσότερο από το κίνημα ανεξαρτησίας, ο Γκάντι παρουσιάζει τον εαυτό του ως θεματοφύλακα μιας δημοκρατικής, κοσμικής και συνταγματικής Ινδίας, την οποία απειλεί ο ινδουιστικός εθνικισμός του Μόντι.
Ωστόσο, ο ισχυρισμός αυτός βρίσκεται υπό αμφισβήτηση μεταξύ των νεαρών μουσουλμάνων. Ο Γκάντι έχει μιλήσει με έμφαση για τις διακρίσεις που αντιμετωπίζουν οι Ντάλιτ, δηλαδή οι άνθρωποι που ανήκουν στις κατώτερες κάστες. Οι επικριτές του, όμως, ρωτούν γιατί εξακολουθεί να διστάζει να μιλήσει με την ίδια σαφήνεια για τις διώξεις που υφίστανται οι μουσουλμάνοι.
Ένας συνεργάτης του Γκάντι είπε ότι το Κογκρέσο έχει υιοθετήσει μια προσεκτική στάση, η οποία οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην παλιά φρουρά του κόμματος, που φοβάται ότι μια ρητή υπεράσπιση των μουσουλμάνων θα επέτρεπε στο BJP να κατηγορήσει το Κογκρέσο για πολιτική κατευνασμού των μειονοτήτων. Ο συνεργάτης υποστήριξε ότι ο Γκάντι έχει δηλώσει σε κομματικές συνεδριάσεις πως οι θηριωδίες εις βάρος των μουσουλμάνων απαιτούν δημόσια προσοχή.
Αν ο Γκάντι θέλει οι νέοι μουσουλμάνοι να πιστέψουν ότι ο συνταγματισμός που υπερασπίζεται περιλαμβάνει και αυτούς, θα πρέπει να πει δημόσια, έξω από αυτές τις κλειστές αίθουσες, όσα - σύμφωνα με τους συνεργάτες του - υποστηρίζει μέσα σε αυτές.
Ο Μόντι προσέγγισε τους νέους Ινδούς καλλιεργώντας μια γλώσσα που μιλούσε για φιλοδοξία, τεχνολογικό εκσυγχρονισμό και έναν δυναμικό εθνικισμό. Ο Γκάντι τους προσεγγίζει μέσα από την ευαλωτότητα: ακούγοντάς τους και αναγνωρίζοντας τις ευκαιρίες που ματαιώθηκαν.
Ο Γκάντι ξεπερνά την προπαγάνδα που για χρόνια τον καθόριζε. Όμως, το να ξεφύγει από μια γελοιογραφική εικόνα δεν είναι το ίδιο με το να οικοδομήσει μια αντιπολίτευση ικανή να αντιπαρατεθεί σε μια κυβέρνηση που έχει διαβρώσει τους θεσμούς οι οποίοι υποτίθεται ότι προστατεύουν την ινδική δημοκρατία.
Η δοκιμασία του θα είναι να πείσει τους Ινδούς ότι η νοθεία στις εξετάσεις, η ανεργία, η ατιμωρησία της αστυνομίας και η δίωξη όσων διαφωνούν με την κυβέρνηση δεν αποτελούν μεμονωμένες αδικίες, αλλά συμπτώματα της ίδιας θεσμικής παρακμής.
Αν το καταφέρει, η γενιά που αποκάλυψε μια αδυναμία της κυβέρνησης Μόντι ίσως να έχει δημιουργήσει ταυτόχρονα τον ηγέτη της αντιπολίτευσης που ο Μόντι δεν χρειάστηκε ποτέ πραγματικά να αντιμετωπίσει.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
